“Akoestiek is te complex om volledig door AI te laten bestieren”

“Enerzijds zijn we als bureau al heel erg bezig met software, rekenmodellen en 3D-voorspellingen, anderzijds zitten we in een traject met KU Leuven waarin we zelf wetenschappelijk onderbouwde software aan het schrijven zijn”, steekt Bart Van de Velde (SonIQ) van wal. “Vroeger werd er veelvuldig gewerkt met bepaalde vuistregels en Exceltabellen, maar nu zijn we in navolging van andere disciplines de overstap aan het maken naar professionele software en echte voorspellingsmodellen, met integratie in BIM als doel. Zal AI daar een rol in spelen? In eerste instantie niet, denk ik. Momenteel zijn er nog te veel variabelen en te weinig trainingsdata. Ik zie AI hoogstens als een hulpmiddel voor rapportering en gestandaardiseerde concepten, maar in de brede zin zie ik het in onze discipline niet meteen een grote rol van betekenis spelen.”

“Wij gebruiken AI dagelijks, maar dat is dan voornamelijk om onder meer onze processen en rapportering te stroomlijnen en zo sneller antwoorden te kunnen bieden aan onze klanten”, vertelt Tom Segers (Bureau De Fonseca, by Studibo). “Het tijdsaspect is daar natuurlijk heel belangrijk in. Je moet technisch goede oplossingen hebben, maar meestal moeten ze wel al tegen gisteren opgeleverd zijn. De kwaliteit zit dus ook voor een stuk in de snelheid waarmee je ze kan realiseren. En in dat opzicht kan AI natuurlijk wel een enorme meerwaarde bieden. Voor het overige is het toch nog een beetje koffiedik kijken wat de invloed van AI kan zijn. Er is veel ‘buzz’ rond, maar wat zal het ons concreet brengen in de toekomst? Dat valt af te wachten.”

Buildwise doet alvast zijn duit in het zakje. “Samen met Embuild, Bouwunie en Constructiv zijn we een AI-tool voor de bouwsector aan het ontwikkelen", zegt Arne Dijckmans (Buildwise). “Dit om AI ook toegankelijk te maken voor kleinere aannemers, zodat ze het kunnen gebruiken bij het opstellen van offertes en dergelijke. Daar kunnen die bouwakoestische parameters dan automatisch in opgenomen worden …”

Geen grootschalige AI-standaardisatie

Voor Marjolein Vandersickel (Sweco) is digitalisering een grotere prioriteit dan de implementatie van artificiële intelligentie. “Andere ingenieursdisciplines zijn al helemaal mee met het 3D-verhaal, maar akoestiek nog niet gezien haar grote complexiteit en verwevenheid met de verschillende disciplines. We doen uiteraard inspanningen om onze expertise mee in BIM-modellen te krijgen, want in grote projecten is dat stilaan de standaard. Net zoals er clashdetectie is tussen stabiliteit en techniek zou er zo bijvoorbeeld ook clashdetectie kunnen zijn tussen een akoestische wand en een leiding.”

Thomas Dox (Merford) ziet hier eveneens heil in. “Als communicatietool kan BIM een belangrijk verschil maken, onder meer om in uitvoering rekening te houden met bepaalde rode vlaggen op het vlak van akoestiek. Wat AI betreft, sluit ik me aan bij de vaststelling dat het te complex is – lees: elk project is anders en er zijn weinig typeoplossingen – en dat er bijgevolg te weinig trainingsdata voorhanden is.”

Toch ziet Arne Dijckmans toekomst in enkele specifieke AI-toepassingen, ook met betrekking tot bouwakoestiek. “Zo zouden er op het vlak van geluidsmonitoring heel veel zaken geautomatiseerd kunnen worden. Decibelwaarden zeggen leken niets, maar als je dankzij AI kan laten horen hoe het klinkt als je een zwevende vloer zou leggen (inclusief vergelijking tussen een goedkopere en duurdere variant), maak je die voorheen ongrijpbare akoestiek plots veel tastbaarder. Daar lopen verschillende projecten rond, dus dat heeft zeker potentieel.”

Tom Segers wijst in dit verband op het belang van de zintuiglijke dimensie in akoestische beleving. “Om diezelfde reden hebben wij ons een akoestische camera aangeschaft, waarmee je letterlijk kan zien waar eventueel geluidslekken zitten. Een beetje vergelijkbaar met een infraroodcamera voor het opsporen van koudebruggen.”

Conclusie: AI kan in bepaalde opzichten zeker soelaas bieden, maar voor hun job hoeven onze akoestische experts nog niet meteen te vrezen. “In complexe projecten waarvoor geen standaardoplossingen bestaan is onze meerwaarde het grootst. Net die projecten waarbij AI tekortschiet, dus”, besluit Bart Van de Velde. “Denk onder meer aan mixed-use gebouwen waarbij niet meer helemaal duidelijk is wat de eisen zijn en wat er precies moet gebeuren om eraan te voldoen. Zomaar copy-pasten uit een eerder dossier kan niet. In zulke situaties zijn we op ons best.”