BEELD/VERHAAL. Za-Koenji Public Theatre, Tokyo (Toyo Ito)

In het Za-Koenji Public Theatre, Suginami, Tokio, zijn mensen van alle leeftijden in de ban van diverse kunstvormen, van drama en dans tot muziek en verhalen vertellen.

AFSLUITEN EN OPENEN

Het theater opent in 2009. Het bevat drie zalen en drie oefenruimtes, verdeeld over zes lagen: 3 bovengronds en 3 ondergronds. Het is een gebald volume. Architect Toyo Ito omschrijft zijn project als "opzettelijk afgesloten, om vervolgens weer open te gaan.” Het gesloten karakter is een antwoord op de akoestische eisen in het dichtbebouwd stadsdeel.

De Grote Zaal, met verschillende podium- en zitconfiguraties, is direct toegankelijk vanaf het plein. De Burgerzaal, in kelderverdieping -2, is een traditionele theaterzaal. De Awa Odori-zaal, eveneens in kelderverdieping -2, is een studio, speciaal ontworpen voor de Japanse Bon-dansen.

STAPELING

Door tussen de gesloten zalen publieke ruimten te schikken ontstaat er plots een grote openheid: het café-restaurant met een prentencollectie, het theaterarchief, de tentoonstellingsruimte,…

Heel de constructie zweeft: de zalen zijn als het ware los boven elkaar gestapeld en de vloerplaten, wanden en plafonds zijn geïsoleerd van de buitenschil. 

Buitenmuren en dak zijn uit gewapend beton met stalen platen. Deze constructie zorgt voor stabiliteit, akoestische isolatie en een extreem dunne buitenwand. Slechts 16 cm dik!

CIRCUSTENT

Toyo Ito ontwerpt Za-Koenji als een circus aan het dorpsplein. Het dak is als van een tent: opgebouwd uit zeven gebogen vlakken. Die beantwoorden aan de hoogtebeperkingen van de locatie en hoogte-eisen voor de binnenruimten. Het lijkt een ‘doek’: een vorm van dynamiek en lichtheid. In gevel en dak lichten de talrijke kleine cirkelvormige openingen in de avond de buitenruimte en in de dag de binnenruimte feeëriek op. Een unieke look!

We krijgen een kleine rondleiding. We gaan met de lift op en af. In tegenstelling tot de massieve buitenzijde is het interieur ruim. In het duister interieur beklemtoont de kunstverlichting de speelse lichtinval van de ronde ramen. Een sterrenhemel. De trap vanuit de diepe kelder tot de bovenste verdieping vloeit. Zonder de aanwezigheid van de theaterliefhebbers maken de geluidsabsorberende wanden en plafonds hier een perfecte stilteplek.

VERVREEMDING

Meer nog dan op een circustent lijkt het theater op een aangespoelde grijszwarte ijsberg in het bruisend Tokyo. Het vervreemdt. Het is mysterieus. Het daagt uit. Het straalt onverwacht veel energie uit.

HET DAGELIJKS THEATER

We verlangen naar theater. De gebouwde omgeving is onze scène. Wat spelen we vandaag: een spectaculaire Kabuki, een spirituele Noh, een traditionele Bunraku of de specialiteit van dit theater, de Bon-dans? Acteren we vandaag op zijn westers of naar de eeuwenoude Japanse cultuur?

Gie Bresseleers is architect en fotograaf. In zijn columnreeks BEELD/VERHAAL verweeft hij fotografie en persoonlijke verhalen tot een unieke kijk op bijzondere projecten wereldwijd.