BRON: een nieuwe plek voor onderzoek, collectie en kennisdeling (Robbrecht en Daem & Olivier Salens Architecten)

Samen met de nieuwbouw van expohal BRUSK en het omliggende museumpark vormt BRON een samenhangend stedelijk ensemble, waarin publieke en minder zichtbare museumfuncties nauw op elkaar aansluiten. Hoewel beide gebouwen door hetzelfde ontwerpteam werden gerealiseerd en fysiek met elkaar verbonden zijn, vervullen ze elk een duidelijk onderscheiden rol: BRUSK als tentoonstellingsplek voor een breed publiek, BRON als onderzoeks- en kenniscentrum achter de schermen.

Onderzoek als kernfunctie

BRON is het nieuwe wetenschappelijke hart van Musea Brugge en biedt onderdak aan acht voltijdse onderzoekers, aangevuld met externe experten uit binnen- en buitenland. Als een van de drie Vlaamse Cultureel-Erfgoedinstellingen neemt Musea Brugge hiermee een voorbeeldrol op in collectieonderzoek. Het gebouw is opgevat om diepgaand, objectgericht onderzoek mogelijk te maken en tegelijk uitwisseling en samenwerking actief te stimuleren.

Die ambitie vertaalt zich in een zorgvuldig samengesteld programma. BRON huisvest de museumbibliotheek, de kantoren van de onderzoekers, overleg- en brainstormruimtes en – vanaf 2027 – een consultatieruimte voor het Prentenkabinet. Door al deze functies onder één dak te brengen, ontstaat een efficiënte en stimulerende werkomgeving die het onderzoek naar de Brugse kunst- en erfgoedcollectie structureel ondersteunt.

Verbonden met BRUSK

Een cruciaal element in het ontwerp is de rechtstreekse verbinding met BRUSK via een passerelle. In BRUSK bevinden zich de depots voor de meest fragiele collecties, evenals de restauratieateliers. De koppeling tussen beide gebouwen maakt een veilige en vlotte circulatie van kunstwerken mogelijk tussen depot, restauratie en onderzoek, wat het dagelijkse werk van onderzoekers aanzienlijk vereenvoudigt.

Die fysieke nabijheid versterkt ook de inhoudelijke wisselwerking tussen onderzoek en publiekswerking. Waar BRON focust op studie, analyse en reflectie, vormt BRUSK het platform waar onderzoeksresultaten hun weg vinden naar tentoonstellingen en presentaties. Het gaat nadrukkelijk om twee verschillende gebouwen met een eigen karakter, maar ze functioneren als complementaire schakels binnen één museaal ecosysteem.

Bibliotheek als motor

Centraal in het gebouw ligt de museumbibliotheek, die fungeert als spil van de onderzoekswerking. Ze is opgevat als meer dan een klassieke studieruimte: een open en uitnodigende plek waar lezen, studeren, overleggen en informeren naadloos in elkaar overvloeien. De combinatie van fysieke collecties met een uitgebreide digitale dienstverlening – van online catalogi tot scan-on-demand – vergroot de toegankelijkheid van kennis aanzienlijk.

Ook de consultatieruimte van het Prentenkabinet zal hierin een sleutelrol spelen. Hier zullen onderzoekers de meer dan 23.000 werken op papier in optimale omstandigheden kunnen raadplegen. Dankzij de rechtstreekse link met het depot in BRUSK verloopt dit proces veilig en efficiënt, wat nieuw onderzoek naar deze kwetsbare en waardevolle collectie stimuleert.

Brugge als kennisstad

De inhoudelijke werking van BRON steunt op vier onderzoekspijlers: kunst uit de Bourgondische en Habsburgse periode, de negentiende eeuw, toegepaste kunsten en ambachten, en hedendaagse kunst en cultuur. Die brede scope weerspiegelt zowel de historische rijkdom als de actuele relevantie van de Brugse collecties, en laat toe om verbanden te leggen over periodes en disciplines heen.

Met BRON positioneert Brugge zich zo expliciet als internationale kennisstad op het vlak van kunst en erfgoed. Het onderzoekscentrum staat open voor een breed publiek van onderzoekers, studenten, gidsen en erfgoedprofessionals, en biedt hen een gedeelde infrastructuur om kennis te verdiepen en te delen. Door expertise en bronnen te centraliseren, wordt BRON een knooppunt voor wereldwijd onderzoek naar de Brugse collecties.