DE PRAATSTOEL. Joep Verheijen (a2o)

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Als partner bij a2o-architecten deelde Joep Verheijen onlangs zijn visie tijdens een panelgesprek op Futurebuild. Daarin betoogde hij dat de verantwoordelijkheid van een architect niet stopt bij de gebouwde ruimte, maar dat die doorloopt in het ruimtelijke geheel. Met dat inspirerende pleidooi voor de architect als landschapsmaker onderstreept hij het belang van een integrale aanpak. Wat drijft die visie en hoe beleeft hij zijn vak? We vroegen het hem in onze Praatstoel.

Op welk eigen gerealiseerde projecten ben je het meest fier en waarom?

Het eerste project waar ik fier op ben dat we hier als team aan hebben mogen werken is het Fruitspoor. Dat is de bijnaam van de spoorlijn uit 1878 die tussen Sint-Truiden en Tongeren zorgde voor het vervoer van fruit en suikerbieten. De afgelopen decennia heeft de natuur deze 24 km lange route overgenomen. Op stukken waar de ecologische context het toelaat wordt er een fietspad voorzien in de oorspronkelijke bedding van de spoorweg. Door de koppeling met de Romeinse weg ontstaat er een buitengewone fietslus met het beste van wat Haspengouw te bieden heeft. De nieuwe fietsroute verbindt Borgloon met Tongeren en Sint-Truiden. De stationsomgeving van Borgloon vormt daarbij een nieuwe toegangspoort tot deze route. Dit project hebben we in samenwerking met Geotec en Bureau Landschap ontworpen en uitgevoerd.

Een tweede project waarop ik echt fier op ben is meer bescheiden van aard, maar heeft voor mij een grote persoonlijke betekenis. Het betreft een klein dorpspleintje in Holthees (NL) gelegen aan de kleine basisschool van het dorpje, het Meester Theo Plein. Het pleintje werd vernoemd naar mijn vader, die zich als directeur van de school met hart en ziel heeft ingezet voor de school en het dorp. Het pleintje was volledig verhard en zorgde voor een verkeersonveilige situatie voor de kinderen van de basisschool. Samen met de school, de gemeente en de dorpsbewoners hebben we een plan ontworpen waarin de ruimte voor de auto tot een minimum wordt beperkt. Een verregaande ontharding zorgt ervoor dat er ruimte voor bomen struiken en planten ontstaat. Aan de zijde van de school zijn een lentetuin en een eetbare tuin voorzien. Een bloemenweide zorgt voor een sterke overgang naar het achterliggende landschap. Vrijwel het volledige ontwerp is uitgevoerd met bestaande materialen die opnieuw gebruikt worden, enkel aan de rand van de weg werd een nieuwe boordsteen geplaatst. Ik ben er vooral fier op dat het gelukt is om dit ontwerp te hebben kunnen realiseren vanuit de verbondenheid van het dorp.

Van welk project in uitvoering of in voorbereiding koester je hoge verwachtingen?

Momenteel zijn we bezig met de renovatie van de campus van Thomas More in Geel. De bestaande gebouwen worden volledig technisch gerenoveerd (i.s.m. Ontwerpatelier Peter Jannes – DMT architecten) en er worden twee gebouwen toegevoegd op en aan de bestaande gebouwen. Niet alleen de gebouwen maar ook de landschappelijke omgeving van de campus wordt meegenomen bij de renovatie. De auto wordt resoluut naar de rand van de campus verplaatst, waardoor rond de gebouwen een autovrije ruimte ontstaat waarin verschillende landschappelijke kwaliteiten verder uitgebouwd worden. Door de volledige afkoppeling van alle gebouwen en verhardingen, en door een wijziging van een intensief groenonderhoud naar een doordachte vorm van extensief groenonderhoud zullen verschillende klimaatrobuuste landschappen ontstaan waarin de biodiversiteit een sterke impuls zal krijgen. Ik kijk er erg naar uit hoe de campus in de komende jaren gerenoveerd zal gaan worden. Ik ben niet alleen benieuwd naar hoe het er uit zal zien na de oplevering, maar ben vooral erg benieuwd naar de natuurlijke (her)ontwikkeling van het landschap op de campus en naar de ervaringen van de studenten en docenten van deze nieuwe leeromgeving.

Welk project van een andere Belgische architect is voor jou een schot in de roos?

Park Spoor Noord van Studio Paola Viganò.

Welke buitenlandse architecten vormen voor jou een grote bron van inspiratie?

Michel Desvigne, vanwege zijn doordachte ontwerpen waarin elk ontworpen element zijn eigen rol en zijn eigen plek heeft. Hij slaagt erin om cultuur en natuur op een ogenschijnlijk simpele manier samen te brengen. Vanuit dit perspectief zijn ook de radicaal contextuele ontwerpen van SLA uit Denemarken een grote bron van inspiratie.

Wat zijn volgens jou de meest geslaagde recente bouwprojecten in het buitenland?

De transformatie van Strijp S in Eindhoven vind ik een zeer geslaagd. Naar het masterplan van West-8 is deze voormalige Philips-site op een strategisch beheerste manier geleidelijk aan toegevoegd aan het stadsweefsel van Eindhoven. Een project dat niet alleen in eindbeeld maar ook in proces indrukwekkend is.

Welke jonge architect in Vlaanderen maakt momenteel veel indruk op jou?

Ik ben onder de indruk van de projecten van Fallow (Carmen van Maercke), ze maken sterke projecten op het grensvlak van landschap, stedenbouw en architectuur.

Wat vind je zo boeiend aan jouw job als architect? Zou je jouw kinderen aanmoedigen om in jouw voetsporen te treden?

Elk project is een nieuwe ontdekkingstocht die je samen met alle betrokken partijen aflegt. Een goed project is opgebouwd uit een complexiteit van verschillende lagen. De uitdaging van het samenbrengen van verschillende expertises, verschillende zienswijzen, technische uitdagingen en contextuele aspecten tot één helder en sterk ontwerp zorgt ervoor dat mijn job zeer dynamisch is, geen enkele dag is hetzelfde!

Ik hoop vooral dat mijn kinderen even veel plezier aan hun werk mogen beleven als dat ik dat doe. Of dat in hetzelfde beroep of dezelfde sector zal zijn, dat laat ik volledig aan hen over.

Welke ontmoeting is bepalend geweest voor jouw verdere architecturale ontplooiing?

Ik heb tussen mijn bachelor- en masteropleiding aan de TU/e een stage gedaan bij Urban Affairs in Rotterdam. Hier werd gewerkt op de schaal tussen architectuur, stedenbouw en landschap. Deze gelaagde conceptuele benadering van projecten heeft me enorm geïnspireerd.

Herken je jezelf nog in de ambitieuze jonge student die je ooit zelf was? Komen droom en werkelijkheid sterk overeen?

Zeker, ik denk dat mijn enthousiasme voor het vak onverminderd is. Er zijn aspecten van het vak die zijn zoals ik ze gedroomd had, zoals het ontwerpen van projecten in open interdisciplinaire samenwerkingen. Ik ben van nature ongeduldig waardoor ik heb moeten leren dat complexe stedelijke projecten veel langer duren dan dat ik als student had kunnen inbeelden.

 

Fait divers

Welke job zou je nu uitoefenen als je geen architect was? Ik vind het moeilijk om hiervoor een specifieke job te benoemen, maar het zou altijd een job zijn waarin het creëren van dingen of ideeën binnen een teamverband centraal staat.

Waar heb je jouw architectuuropleiding gevolgd? Technische Universiteit Eindhoven (TU/e)

Bij wie heb je stage gelopen? Theo Hauben en Marco Vermeulen van Urban Affairs in Rotterdam.

Wat was de titel van jouw eindwerk? Over de grens

Favoriet architectuurboek: Ik ben een grote fan van het magazine Topos

Favoriet ander boek: te veel om op te noemen

Favoriete film: The Big Lebowski

Favoriet tv-programma: Geen absoluut topprogramma, ik kijk graag sport

Favoriete muziek: The golden age of 90’s Hiphop

Heb je veel vrije tijd en hoe brengt je die het liefst door? De vrije tijd die ik heb, breng ik het liefst in onze (moes)tuin door.

Favoriete Belgische stad: Brussel

Favoriete Europese stad: Istanbul

In welk land zou je het liefst geboren en opgegroeid zijn? Moeilijk te zeggen, ik heb een hele fijne jeugd in Nederland gehad.

Actief of passief sportbeoefenaar? Welke sport? Ik speel volleybal op recreatief niveau, en wandel daarnaast graag in de natuur.

Favoriete architectuursite? Landezine

Favoriete andere website? Linkedin

  • Deel dit artikel

Onze partners