DE PRAATSTOEL. Sven Verbruggen (VAK architecten)

Op welk eigen gerealiseerde projecten ben je het meest fier en waarom? 

De onderzoeksinfrastructuur op campus Drie Eiken in opdracht van de Universiteit Antwerpen. Ik heb een loopbaan met veel projecten en samenwerkingen. Ik ben gestart voor Neutelings Riedijk Architecten en kon meewerken aan fantastische projecten. Ik heb er ook zelf kunnen trekken als projectarchitect en zo het STC gebouwd en de Gare Maritime op Tour & Taxis tot aan de werf geleid. Tussendoor, in 2006 heb ik ook mijn eigen bureau opgezet en eigen projecten gedaan. Ik ben les beginnen geven in 2009 en heb een doctoraat geschreven als parttime onderzoeker aan de universiteit. Samen met Alexander D’Hooghe hebben we een labo voor ontwerpend onderzoek en stedelijke uitdagingen opgezet aan de universiteit genaamd Design Sciences Hub. Dat bracht mij onder andere bij de overkapping van de ring waar ik haalbaarheidsonderzoek heb geleverd voor de overkapbaarheid van het zuidelijk deel.

Sinds 2024, na 15 jaar lesgeven, heb ik weer helemaal voor mijn praktijk gekozen. De loods voor campus Drie Eiken was een van de eerste opdrachten die we onder eigen vlag in het heropgestarte bureau mochten doen. Het project werd door de opdrachtgever voorzichtig voorgesteld als zijnde amper architectuur – bijna verontschuldigend richting ons, wij die ons als gepassioneerde ontwerpers profileren. Voor ons was deze opdracht juist omgekeerd, quasi puur architectuur: met enkele industriële materialen en het plaatsen van kolommen op een grid een functionele shelter maken, die in haar puurheid karakter krijgt en een unieke plek wordt. Het was ook een superfijne samenwerking met de opdrachtgever en de aannemer waardoor het resultaat dubbel genieten is.

Van welk project in uitvoering of in voorbereiding koester je hoge verwachtingen? 

Het betreft een onderzoeksproject gefinancierd door het Vlaamse Kunstendecreet, getiteld ‘Wunderkammer2.0’. We hebben 1 jaar tijd om architecturaal ontwerpend onderzoek / artistieke productie te leveren. De inzet is om een kritische weerstand in te bouwen in de exponentiële groei van digitalisering en AI in het ontwerp. We zijn ervan overtuigd dat AI, met large language en diffusie modellen, sprekende en mooie beelden produceert, maar daarbij steeds naar de grootste gemene deler van de beschikbare data zoekt. Ontwerpmatig zoekt AI ‘het midden van de weg’ op hetgeen artistiek zelden tot waardevolle of verrassende resultaten leidt.

Welk project van een andere Belgische architect is voor jou een schot in de roos? 

ATAMA heeft met de deelfabriek in Kortrijk een project neergezet dat de hedendaagse ‘re-use’ thematiek perfect beantwoordt.

Welke buitenlandse architecten vormen voor jou een grote bron van inspiratie? 

Je hebt altijd wel een reeks ‘dode vrienden’ zeggen we wel eens onder collega’s. Ik ben een grote fan van James Stirlings werk, of Neave Brown zijn Low Rise High Density woningbouwmodellen die een sterke impact hebben gehad op de ontwikkeling van Camden in Londen. Voor iemand die vandaag actief is denk ik aan Job Floris van het bureau Monadnock. Ik heb hem wel eens de nieuwe Stirling genoemd omdat hij ook zeer doordachte en rigoureus doorontwikkelde ontwerpen maakt. Caro van de Venne vind ik ook een straffe architecte omdat ze na eerst het succesvolle Barcode te hebben opgezet, nadien het succesvolle NUDUS bureau heeft opgericht. Ze weet dat steeds te combineren met het leveren van sterke concepten en boeiende architectuur.

Wat zijn volgens jou de meest geslaagde recente bouwprojecten in het buitenland? 

De projecten die Monadnock recentelijk opleverde (zowel huisvesting als cultureel paviljoen) spreken mij wel erg aan.

Welke jonge architect in Vlaanderen maakt momenteel veel indruk op jou?

Michiel Deumens is quasi direct na zijn stage partner geworden bij Bauer architectuur. Ik vind dit een hoopvol signaal en moedig initiatief. Ik herinner me hem ook als een zeer intelligent, straf ontwerper en empathische persoonlijkheid. Een mooie aanwinst voor de sector.

Wat vind je zo boeiend aan jouw job als architect? Zou je jouw kinderen aanmoedigen om in jouw voetsporen te treden? 

Ik vind het zeer fijn om in complexe opgaves met ruimtelijke oplossingen te komen die velen kunnen behagen en verrassen en tegelijkertijd functioneel en memorabel zijn. De meeste projecten zijn ook sterk gelaagd waarbij je in aanraking komt met experten (brandveiligheid, erfgoed, constructie, technieken…), beleid, eindgebruikers, maar ook met zowel visionaire ambities als zakelijke businessmodellen met harde targets. Ik vind het een zeer rijk en boeiend beroep dat door de complexiteit in combinatie met de creativiteit ook je persoonlijkheid uitdaagt om steeds te blijven ontwikkelen. Daarom zou ik het mijn kinderen zeker niet afraden of hen ontmoedigen.

Vandaag echter, kreunt de sector wel erg veel door systematische onderbetaling van architecten. Loon voor werk is te veel uit balans en daar zijn verschillende oorzaken en remedies voor. Als de economie daar bovenop sputtert dan wordt het moeilijk om architect te zijn. In deze context zou ik mijn kinderen daar wel voor waarschuwen. Maar misschien is de sector al terug opgeveerd tegen de tijd dat mijn kinderen in het beroepsleven zouden stappen.

Welke ontmoeting is bepalend geweest voor jouw verdere architecturale ontplooiing? 

Mijn stage en eerste beroepsjaren bij Neutelings Riedijk Architecten zijn erg bepalend geweest. Hoewel een ontwerpbureau zoals NRA soms geassocieerd wordt met een soort van kunstenaarsatelier met losbandige creatieve processen, glijdende uren en overuren, gespendeerd tussen weelderige maquettes en kleurrijke tekeningen, was er ondanks alles een zeer methodische manier van werken om het creatief proces te structureren. Het tempo lag hoog en de pragmatische kennis van het bouwen en integreren van andere technische domeinen waren noodzakelijke vaardigheden om deel te nemen aan dat proces. Die ‘en-en’-attitude zorgde voor efficiëntie zonder verlies aan creatieve exploratie en het plegen van architectuur.  

Herken je jezelf nog in de ambitieuze jonge student die je ooit zelf was? Komen droom en werkelijkheid sterk overeen? 

Ik heb nooit een vast toekomstbeeld gehad waardoor dromen nooit afgelijnd of bepalend zijn. Dit is een luxe in ons beroep waarbij het toch cruciaal is om met tegenslagen, drastische wijzigingen en carrièrewendingen om te kunnen gaan. Je verliest meer wedstrijden dan je er wint. Projecten vallen stil of worden geannuleerd zonder dat je daar vat op hebt. Het went nooit echt, maar het mag niet onder de huid kruipen want dan zou het effectief ambitie kunnen ondermijnen. Ik ben niet dezelfde persoon als de jonge studerende twintiger. De ambities zullen dan ook wel veranderd zijn. Maar ik denk dat ik nog steeds met een vergelijkbare passie en drive werk als toen, en misschien wel meer gefocust.

Fait divers

Welke job zou je nu uitoefenen als je geen architect was? Productontwikkelaar, kapitein of iets in de horeca.

Waar heb je jouw architectuuropleiding gevolgd? Universiteit Gent.

Bij wie heb je stage gelopen? Neutelings Riedijk Arhcitecten

Wat was de titel van jouw eindwerk? Het beeld van de architect in de 20e eeuw; modern heldendom en anti-heroïsme bij REM Koolhaas

Favoriet architectuurboek: Architecture Depends van Jeremy Till, Big Jim the Life and Work of James Stirling, From Vitruvius to the Present van Hanno Walter Kruft, en Collage City van Colin Rowe en Koetter… 

Favoriet ander boek: Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq

Favoriete film: Full metal jacket van Stanley Kubrick

Favoriet tv-programma: The Sopranos of Peaky Blinders

Favoriete muziek: Te uiteenlopend, geen echte voorkeur.

Heb je veel vrije tijd en hoe brengt je die het liefst door? Veel is relatief. Ik breng mijn vrije tijd graag met vrienden door. Dat kan een bourgondische avond zijn, maar dat is ook geregeld al sportend. Daarnaast zijn wandelen, zwemmen, golfen, zeilen of quizzen ook rustgevende activiteiten.

Favoriete Belgische stad: Antwerpen

Favoriete Europese stad: Barcelona

In welk land zou je het liefst geboren en opgegroeid zijn? Ik ben blij met België

Actief of passief sportbeoefenaar? Welke sport? Zwemmen en zeilen, al is dat tweede eerder recreatief dan sportief

Favoriete architectuursite? Geen specifieke voorkeur

Favoriete andere website? Geen specifieke voorkeur