Fraai hoekpand maakt plaatje op Herentalse Grote Markt opnieuw compleet (ARAT■architecten)

Jarenlang was het een triest gezicht op de Herentalse Grote Markt. Op de plek waar ooit het plaatselijke caféleven floreerde, bleef na november 2015 enkel een zwartgeblakerde ruïne over, als een pijnlijke herinnering aan het Gildenhuis-inferno. Hotelier Frank Rastelli kon het niet langer aanzien en verhinderde dat de gapende wonde een blijvend litteken werd. Als eigenaar van het naburige hotel De Zalm broedde hij al een tijdje op capaciteitsuitbreiding. Hij kocht het afgebrande hoekpand aan en besloot het – ondanks de economische onzekerheid in de nasleep van de coronacrisis – af te breken en te vervangen door een nieuwbouw die opnieuw de nodige grandeur uitstraalt.

Geënt op bestaande context

Het ontwerp van het nieuwe hoekpand is van de hand van ARAT■architecten, dat een halve kilometer verderop gevestigd is en dus een echte thuismatch speelde. “Onze samenwerking met Frank Rastelli gaat terug tot 2018, toen we ons steentje bijdroegen aan de verrijzenis van café De Kluis op de Lichtaartseweg. Daar is het vertrouwen gegroeid om ook het ontwerp voor de uitbreiding van hotel De Zalm door ons te laten uitwerken”, vertelt architect-bestuurder Bart Callaerts.

“Naast 29 extra hotelkamers zitten in het nieuwe gebouw ook een nieuw restaurant met open keuken, een polyvalente vergaderzaal, een ontspanningszaal, een fietsstalplaats en dienstruimtes vervat. De uitbreiding diende aan te sluiten bij het bestaande hotel met 24 kamers, die verdeeld zijn over drie bouwlagen en zich telkens aan weerszijden van een centrale gang bevinden. Aangezien de nieuwe circulatie (met onder meer twee personenliften) hierop moest aansluiten, waren we gebonden aan de bestaande vloerniveaus en opteerden we bijgevolg voor een gelijkaardige kamerschikking. Doordat het gelijkvloers een hoog plafond heeft en het gebouw gedragen wordt door kolommen, is er sprake van een rijkelijke natuurlijke lichtinval en een sterke link met de Grote Markt. Het ontbreken van dragende wanden biedt heel wat ruimtelijke flexibiliteit naar de toekomst toe.”

Twee gevels, één geheel

De architecten wilden het gebouw een positieve uitstraling geven die naadloos aansloot bij de omgeving. “De stedenbouwkundige uitdaging bestond erin om enerzijds aan te sluiten bij de gevel van het vroegere restaurant Au Bain Marie aan de zijde van de Grote Markt (waar nu de hotelreceptie gevestigd is) en anderzijds een nieuwe straatgevel te creëren in de Zandstraat”, legt Bart Callaerts uit. “De façade aan de Grote Markt bouwt voort op de typologie van het bestaande hotel en bestaat uit een mix van drie gevelsteenvarianten, waaronder betonsteen waar natuurlijke schelpen in verwerkt zijn. Dit zorgt ervoor dat er nergens harde visuele overgangen zijn. Een elegante luifel boven het gelijkvloers zorgt voor een visuele connectie tussen de receptie in het bestaande hotelgedeelte en het nieuwe restaurant."

Aan de kant van de Zandstraat worden de buitenterrassen aan de kamers in de verf gezet via het opvallende lijnenspel in het buitenschrijnwerk. Ook de beglazing kreeg er bewust een variabele breedte. Claustrametselwerk beperkt de inkijk in de gelijkvloerse ontbijtruimte, zonder deze totaal af te schermen. De hoek van het gebouw is afgerond, waardoor de twee gevels elkaar op een zachte manier aanvullen. Het licht teruggetrokken dakvolume plooit zich open – inclusief afgeronde beglazing en een smal terras – om de hotelgasten een panoramisch uitzicht te bieden.

Werk van lange adem

Het was niet de eerste keer dat ARAT■architecten een bijzonder project realiseerde in hartje Herentals. Al moest het in dit geval wel rekening houden met enkele locatiegebonden beperkingen. “Zo was er weinig ruimte voor de inrichting van de werf, vonden er geregeld evenementen plaats op de Grote Markt (kermissen, wekelijkse markt …) en bleef het bestaande hotel in gebruik gedurende de uitvoeringsfase. Om dit laatste mogelijk te maken, waren er enkele specifieke ingrepen nodig op het vlak van comfort en brandveiligheid”, verduidelijkt Bart Callaerts.

“De uitbreiding van hotel De Zalm was een werk van lange adem. In 2018 maakten we de eerste schetsen, in 2020 werd het perceel vrijgemaakt – waarna de coronacrisis roet in het eten gooide – en in het voorjaar van 2023 zijn de werken opnieuw gestart. Vandaag is het hotel al even in gebruik. We zijn trots op het eindresultaat. Het is een belangrijk deel van stad, naast de kruising van twee historische Romeinse wegen waarrond Herentals destijds tot bloei kwam.”