Groen voor Grijs: de zoektocht naar een rechtvaardige financiering voor de leefbare stad

De discussie over wie de rekening betaalt, raakt direct aan de kern van hoe projectontwikkelaars vandaag samenwerken met steden. Nicolas Bearelle wijst erop dat ontwikkelaars vandaag al aanzienlijke stedenbouwkundige lasten dragen, al is het vaak onduidelijk waar die middelen precies worden gealloceerd. Hij pleit voor een model dat gebaseerd is op transparantie en een gedeelde visie tussen alle partijen. "De publiek-private samenwerking moet in een nieuw model worden gegoten en vooral in een model van vertrouwen, dat er vaak niet is", stelt hij vast. Volgens hem is een sterke verstandhouding de enige manier om grote maatschappelijke ambities op het vlak van biodiversiteit en wonen te realiseren.

Charlotte Van de Vijver merkt op dat de discussie over financiering vaak vastloopt op een kortetermijnvisie waarbij alleen naar de directe kosten wordt gekeken. Hoewel de aanleg van groen een investering vraagt, worden de langetermijnvoordelen voor de gezondheid en het klimaat in de stad vaak buiten de balans gelaten. Voor haar is het essentieel dat de dialoog over budgetten altijd gekoppeld wordt aan de reële waarde die natuur toevoegt aan de leefbaarheid van een hele buurt.

De noodzaak van een beschermd groenbudget

Een specifiek knelpunt in de huidige praktijk is de timing van de groenfinanciering binnen een bouwproject. Liesbeth Reekmans ziet dat de omgevingsaanleg vaak het kind van de rekening wordt wanneer budgetten onder druk komen te staan door stijgende bouwprijzen of onvoorziene vertragingen. Groen komt pas aan het einde van de rit aan bod, wanneer de middelen vaak al zijn opgebruikt voor de constructie van het gebouw zelf. Om dit te voorkomen, stelt Reekmans een structurele oplossing voor. "We pleiten eigenlijk ook voor twee verschillende fondsen van in het begin. Dus dat het groen zijn eigen budget krijgt van in het begin van het project”, legt ze uit.

Door groen budgettair volledig los te koppelen van de bouw, wordt vermeden dat de kwaliteit van de buitenruimte op het laatste moment wordt wegbezuinigd om gaten in de begroting te dichten. Deze financiële afbakening garandeert dat de beloofde natuurlijke inrichting ook effectief wordt uitgevoerd zoals gepland.

Deze aanpak vereist dat natuur vanaf de start als een gelijkwaardige post in de begroting wordt opgenomen. Wanneer groen over een eigen fonds beschikt, blijft er ook ruimte voor de noodzakelijke nazorg en het beheer op lange termijn, wat essentieel is om de ecologische waarde van de aanplant te verzilveren.

Het evenwicht tussen lasten en economische haalbaarheid

Naast de aanlegkosten dragen ontwikkelaars vandaag ook steeds vaker de kosten voor het langdurige onderhoud voordat de open ruimte wordt overgedragen aan de overheid. Bearelle benadrukt dat deze lasten alleen haalbaar blijven als het project in zijn geheel economisch in evenwicht blijft. "Ik heb geen probleem om meer belastingen te betalen als we er ook iets voor terugkrijgen. Maar als het uit balans komt, ja, dan schiet de boom erbij in”, waarschuwt hij.

Het risico is dat bij een te hoge financiële druk op de private partner de kwaliteit van de natuurlijke elementen als eerste wordt opgeofferd. Het gesprek maakt duidelijk dat vergroening een gedeelde verantwoordelijkheid is die vraagt om een gezonde balans tussen wat de maatschappij vraagt en wat een project kan dragen. Alleen door vertrouwen en gereserveerde budgetten voor natuur kunnen steden de leefbaarheid garanderen die op lange termijn zowel de burger als de ontwikkelaar ten goede komt.

Luister naar de volledige podcast

Wilt u het volledige debat horen over leefbare steden en de rol van de projectontwikkelaar? Beluister de derde aflevering van Groen voor Grijs nu hier of via je favoriete podcastplatform.