Groen voor Grijs: Directe impact van natuur op gezondheid en rendement

Leo De Nocker legt uit dat de wetenschappelijke onderbouwing voor de baten van groen enorm is toegenomen. VITO onderzocht in opdracht van de Vlaamse overheid studies die aantonen dat contact met natuur een directe impact heeft op fysieke parameters. Er is bewijs voor positieve effecten op cardiovasculaire gezondheid en welvaartsziektes als diabetes en overgewicht. Uit deze data blijkt dat mensen in een groene omgeving tot tien procent minder kans hebben op vroegtijdig overlijden. De Nocker stelt daarover: “De werkzaamheidsgraad verhoogt als je voldoende investeert in groen en als je zorgt dat de mensen hun batterijen kunnen opladen, dan kunnen zij inderdaad die vijfenveertig jaar lang goed werken.” Dit herstelvermogen is volgens hem een direct gevolg van de manier waarop onze hersenen reageren op natuurlijke prikkels.

Dit herstelvermogen werkt volgens De Nocker ook op de korte termijn, wat cruciaal is voor onze dagelijkse prestaties op de werkvloer. Hij haalt experimenten aan waarbij studenten na een rekentaak mochten pauzeren met zicht op een parkje in plaats van een grijze muur. De resultaten tonen aan dat de groep die in het groen pauzeert, nadien minder fouten maakt. Het brein herstelt zich in een natuurlijke omgeving op een manier die met technologische middelen niet te simuleren valt, waardoor de mentale frisheid sneller terugkeert.

Rendementswinst op de werkvloer

Filip Vanlommel ziet deze wetenschappelijke inzichten dagelijks bevestigd in de praktijk bij Talea. Hij merkt dat bedrijven vaker bereid zijn te investeren in een ecologische bedrijfstuin wanneer ze begrijpen dat dit de productiviteit ten goede komt. De cijfers laten zien dat een groen uitzicht het rendement van medewerkers met zes procent verhoogt. Vanlommel benadrukt tijdens het gesprek: “Het is niet alleen mooier om naar te kijken, het geeft een visitekaart. Je doet iets rond duurzaamheid, biodiversiteit, maar het verhoogt ook het rendement van uw medewerkers met zes procent.” Door deze focus op waardecreatie wordt groen een strategisch instrument in plaats van een noodzakelijk kwaad.

Daarnaast benadrukt Vanlommel dat een natuurrijke omgeving ook de onderhoudskosten op de lange termijn kan drukken. In plaats van een gazon veertien keer per jaar te maaien, kan een ecologisch beheerd grasland met twee maaibeurten volstaan. Dit zorgt voor een dubbele winst met lagere operationele kosten en een stijging van de biodiversiteit op het bedrijfsterrein. De transitie van grijs naar groen wordt zo een integraal onderdeel van een financieel gezond bedrijfsbeleid dat rekening houdt met ecologische winst.

Nabijheid als succesfactor

Professor Roeland Samson voegt aan deze economische logica een fundamenteel biologisch perspectief toe. Hij stelt dat de mens van nature geprogrammeerd is om in een groene omgeving te functioneren, aangezien organismen zijn geëvolueerd in afhankelijkheid van planten. In de loop van de geschiedenis is de visie ontstaan dat de mens de natuur kan beheersen, maar de gezondheidscijfers tonen aan dat dit een illusie is. Samson is daar duidelijk over: “Zonder groen zijn er geen mensen, ik denk dat dat heel duidelijk is, […] wij blijven afhankelijk van dat groen.” Onze fysiologie is simpelweg niet gebouwd op een leven in een volledig versteende wereld.

Het is daarom volgens Samson niet voldoende om af en toe een groot natuurgebied te bezoeken, het groen moet verweven zijn met onze dagelijkse leefplek. Hij verwijst naar de noodzaak van een fijnmazig netwerk van natuur in de stad, waarbij zicht op bomen vanuit de woning of het kantoor de standaard moet zijn. Alleen door natuur weer een centrale plek te geven in de ruimtelijke ordening, kunnen we negatieve effecten van verstedelijking, zoals hittestress en mentale oververmoeidheid, effectief tegengaan op een manier die voor iedereen toegankelijk blijft.

Beluister de podcast

Ben je na het lezen van dit artikel geïnteresseerd in meer diepgaande gesprekken over de rol van groen in onze samenleving? In de podcast Groen voor Grijs gaan we nog uitgebreider in op deze thema’s met diverse experts uit het veld. Je kunt de afleveringen hier beluisteren of op je favoriete podcastplatform.