PROJECT. Zwarte Fles (Vi.architectuur.atelier)
Op het dorpsplein van Zwijnaarde kreeg het historische gebouw De Zwarte Fles een nieuwe toekomst dankzij een zorgvuldig renovatieproject van Vi.architectuur.atelier. Het pand, dat teruggaat tot 1616, deed oorspronkelijk dienst als landhuis en werd later jarenlang uitgebaat als café-restaurant. Doorheen de tijd onderging het talrijke aanpassingen, vaak gericht op het verbergen van slijtage en schade eerder dan op het herstellen van de oorspronkelijke architectuur. Het project, dat in 2024 bekroond werd met een WATA Award in de categorie ‘Working’, had als ambitie het gebouw opnieuw zijn residentiële functie te geven en tegelijk de historische waarde en de markante positie op het dorpsplein te respecteren.
De renovatie vertrok vanuit een houding van herstel en verfijning. Historische elementen bleven behouden en werden waar nodig gerestaureerd, terwijl het gebouw tegelijk werd aangepast aan hedendaagse comfort- en energie-eisen. Zo werd aan de binnenzijde isolatie toegevoegd en werd het buitenschrijnwerk vervangen door performante ramen en deuren. Daarbij bleven de oorspronkelijke raamverhoudingen, het ritme en de kleurstelling van de gevel behouden, zodat de historische uitstraling van het huis intact blijft en opnieuw leesbaar wordt in het straatbeeld.
Een ingetogen nieuw volume
Naast de renovatie van het landhuis voegde het bureau een nieuw, afzonderlijk kantoorvolume toe voor zijn eigen praktijk. Dit nieuwe gebouw manifesteert zich als een compact en terughoudend volume, bekleed met claustra-metselwerk. De geperforeerde baksteenhuid filtert licht en zicht en geeft het gebouw een gesloten, bijna introvert karakter. Slechts op twee plaatsen wordt het schrijnwerk zichtbaar in de gevel, waaronder een zorgvuldig gekadreerd uitzicht op het dorpsplein.
De beperkte schaal en de lage bouwhoogte zorgen ervoor dat het nieuwe volume ondergeschikt blijft aan het historische huis. Het gelijkvloers, dat ongeveer 120 centimeter onder het niveau van het plein ligt, vormt een betonnen plint met vergaderruimtes, een materialenbibliotheek en ondersteunende functies. Daarboven bevinden zich de werkruimtes, met gerichte zichten op het plein en op een eeuwenoude magnoliaboom achteraan het perceel. Zowel in het kantoor als in het gerenoveerde huis zorgt een palet van aardetinten, zorgvuldig gekozen materialen en verfijnde afwerkingen voor een rustige en samenhangende architecturale sfeer.