STEEN & BEEN. Boeribedrog (Filip Canfyn)
Onze huiscolumnist Filip Canfyn merkt dat het neerstrijken van de in Europa rondreizende MVRDV-tentoonstelling in hun thuisstad Rotterdam tot onverwachte bedenkingen leidt bij MVRDV zelf. MVRDV blijven zo uitzonderlijk: niet alleen met hun ontwerpen maar ook met hun besef dat zelfkennis het begin van wijsheid is. Het begin.
‘Carbon Confessions’ had zich als tentoonstelling over klimaatvriendelijk bouwen kunnen beperken tot een narcistische zelfverheerlijking van MVRDV, die toch Pritzker-materiaal zijn, maar bij de landing in Rotterdam wordt met een verrassend schuldbesef gecommuniceerd. Geen arrogantie maar ook geen nederigheid, gewoon zeggen dat de beste groene intenties in de bouw averechtse effecten kunnen hebben. Of dat niets klimaatvriendelijker is dan niét bouwen (RE-ST!). De VR van MVRDV, Jacob Van Rijs, houdt zelfs een lezing onder de titel ‘Don’t keep building, keep the building’.
Een andere MVRDV-er vertelt over het plan om een Parijs appartementsgebouw zoveel mogelijk groen te geven, met zelfs bomen tot op het dak. Die bomen bleken echter ongelooflijk zwaar te zijn, zeker met alle nodige grond en water. Dus meer structuur, fundering, beton en staal. Dus meer koolstofdioxide en opwarming. Woontorens met zogenaamde verticale bossen zijn dus nonsens: één boom op een balkon, verkocht als bijdrage aan klimaatadaptatie, staat finaliter gelijk met het vellen van 250 bomen in een bos wegens meer beton en koolstofdioxide.
MVRDV worden nog bouder in hun uitspraken. Ze stellen dat de bouw verantwoordelijk is voor 39% van de wereldwijde uitstoot, dat de helft van de uitstoot van een gebouw al in de lucht zit na het louter bouwen en vooral dat architecten bijna 200 keer meer klimaatimpact hebben door hun werk dan door hun levensstijl. De zelfkennis en het schuldbesef kunnen niet groter worden wanneer MVRDV deemoedig bekennen dat ze grote betonnen gebouwen ontwierpen maar toch beweerden dat het eindproduct heel duurzaam was omdat er een zonnepaneel, een warmtepomp en een vogelhuisje bij zaten. Eerlijk duurt het langst maar greenwashing zegeviert soms …