STEEN & BEEN. Mekkeren (bis) (bis) (Filip Canfyn)
Onze huiscolumnist Filip Canfyn moet vaststellen dat zijn vrees uit ‘Mekkeren (bis)’ (23.11.25.) al bewaarheid wordt: de stagiair-architecten worden gesjost en gesjareld. En NAV, de stem van de werkgever-architecten, bekent nu al helemaal kleur, zelfs tegen de Orde in.
In ‘Mekkeren (bis)’ had ik het over de (eventuele) maatregelen tegen de schijnzelfstandigheid bij architecten en tegen het lage loon, de lange dagen, de asociale zekerheid en de zorgwekkende uitstroom van architectuurwerkers. Het verplichten van een bediendencontract, zeker voor stagiairs, zou een oplossing kunnen zijn maar ik wees op het risico: stagiairs zullen geen stagemeester meer vinden, wat feitelijk neerkomt op een beroepsverbod en nog meer uitstroom.
En lap, nog geen vier maanden later is het al van dat. Op 03.03.26. bericht Benthe Vermeulen in BRUZZ “Hogere lonen voor stagiaire-architecten nekt stagekansen”. Niet een bediendencontract is de boosdoener maar de beslissing van de Orde (!) om het bruto-minimumuurloon van zelfstandige stagiairs van bijna 15 € naar bijna 23 € (zowat het wettelijk minimum) op te trekken, dus van een povere aalmoes naar een redelijke vergoeding. En die verhoging krijgt een pervers effect: de stagiairs, uiteraard zonder ervaring want daarom zijn ze (verplicht) stagiairs, worden weggezet als te duur en kunnen fluiten naar een stageplaats.
De Orde verdedigt haar ingreep: dat alle architecten al lang verliezers zijn in een slecht betalende sector mag niet betekenen dat jonge mensen nóg minder moeten verdienen. BAU, de belangenvereniging van de architectuurwerkers, beaamt dit verrassend want moedig standpunt van de Orde.
NAV (Netwerk Architecten Vlaanderen) roept moord en brand. De redenering klinkt als volgt: er wordt geen rekening gehouden met de draagkracht van kantoren, die werken met langetermijncontracten en niet zomaar plotse extra loonkosten kunnen ophoesten als ze lopende opdrachten nog rendabel willen afronden, zeker in een periode van laagconjunctuur. Enzovoort enzovoort.
BAU repliceert duidelijk: “Als bureaus over de kop gaan omdat ze het wettelijke minimumloon moeten betalen, dan deugt hun bedrijfsmodel niet. Een bureau mag niet afhankelijk zijn van goedkope werkkrachten.” De Orde bevestigt quasi woordelijk deze stellingname.
Ondertussen is er een overaanbod aan architectuurwerkers, studeert in 2024 een recordaantal architecten af en zorgt de schaarste aan stageplaatsen voor een spijtige uitstroom, die nu massaal kan worden als NAV blijft mekkeren en de kortetermijnbelangen van grote kantoren en werkgevers angstvallig blijft voorrang geven op de bezorgdheden van de Orde en BAU, hoe opmerkelijk het bondgenootschap tussen die twee ook mag ogen.
