STEEN & BEEN. Zahaha (Filip Canfyn)

“Hoe lang kan een architectenkantoor nog de naam van de stichter, de bezieler, de baas gebruiken wanneer die overleden is?” “Hoelang mag het behouden van die naam duren alvorens het oneerlijk, hypocriet, onjuist, genant wordt?” En ik citeerde toen het voorbeeld van Zaha Hadid Architects. Daar weten we nu meer over …

Zaha Hadid overleed in maart 2016. In 2017 zat het er al bovenarms op tussen de vier erfgenamen, drie familieleden en ene Patrik Schumacher. Die laatste werkte al vanaf 1988 voor Zaha Hadid, werd later directeur en partner van haar kantoor en tenslotte enige vennoot. Hij deed moeilijk over de besteding van de erfenis van 75 miljoen € binnen de Zaha Hadid Foundation. In 2018 eiste Schumacher volledige zeggenschap maar werd beschuldigd van winstbejag en zelfverrijking. In 2022 kregen de drie familieleden hun zin na een gevecht voor de rechtbank: Schumacher verloor zelfs de controle over Zaha Hadid Architects. Begin dit jaar haalt Schumacher dan weer zijn gram na opnieuw een gevecht voor de rechtbank. Hij mag de naam ‘Zaha Hadid’ blijven gebruiken en moet zelfs daarvoor geen 6% van de winst van het kantoor meer storten aan de Zaha Hadid Foundation, een auteursrecht, dat hem tot dan toe al 25 miljoen € gekost had. Wordt wellicht vervolgd.

Misschien is bovenstaand verhaal feitelijk niet helemaal juist en/of juridisch niet helemaal sluitend maar het is een leerrijke vertelling. Ze duidt indirect ook op het ongemak van de discussie over de inhoudelijke erfenis van zo’n wegbereider terwijl ze tenen doet krullen uit plaatsvervangende schaamte voor hebberige nabestaanden, die alleen maar van de commerciële erfenis wakker liggen.

Maar goed dat er niet zo veel Zaha’s rondlopen, en maar één Schumacher …