Waar geschiedenis weerklinkt: uitbreiding voor Martin’s Klooster met aandacht voor akoestiek

Het gasthuis, opgetrokken in 1838 in neoclassicistische stijl en geïnspireerd op het Hôpital Saint-André in Bordeaux, maakte ooit deel uit van een uitgestrekte ziekenhuissite. Binnen de herontwikkeling van de Hertogensite bleef de zuidvleugel van dit 19de -eeuwse gasthuis bewaard en werd herbestemd met een restaurant, congrescentrum en hotelkamers, functies die optimaal gebruikmaken van de royale schaal en historische structuur van het gebouw.

Drie niveaus, één heldere structuur

In het ontwerp werd gekozen voor een duidelijke programmatische opbouw. Op de beneden- en kelderverdieping staat de culinaire beleving centraal in restaurant Curatio. De naam verwijst subtiel naar de medische geschiedenis van de plek, terwijl het interieur inzet op een hedendaagse, warme sfeer. Blikvanger in de kelder is de originele eivormig gemetselde ijskelder, die nu bezocht kan worden in combinatie met een bezoek aan de naastliggende gewelfde kelderruimtes tijdens een wine tasting.

De eerste verdieping bevat het congrescentrum van het hotel, met verschillende vergaderzalen en eventruimtes. De bovenste twee verdiepingen bieden onderdak aan 32 hotelkamers, ondergebracht in een nieuwe compacte dakopbouw die zich zorgvuldig inpast op het bestaande volume. Die heldere organisatie was volgens 360 architecten essentieel om oud en nieuw leesbaar te houden. “We wilden de kwaliteiten van het bestaande gebouw maximaal benutten,” klinkt het bij architect Wendy Vandenberk.

“De hoge ruimtes op het gelijkvloers en de eerste verdieping leenden zich vanzelfsprekend voor publieke functies, terwijl de kamers compacter georganiseerd konden worden onder het dak. De symmetrie van het restant werd in plan en in gevel hersteld. Hierbij werd een bijzonder gevelconcept gehanteerd. De nog aanwezige originele gevelrestanten werden ‘opgepoetst’ met behoud van de littekens van de vele verbouwingen. De nieuwe geveldelen werden in gevelsteen uitgewerkt met subtiele detailleringen die de historische ornamentiek op abstracte wijze hernemen.”

Akoestiek als ontwerpvraag

Vooral in het restaurant en de congresruimtes vormde akoestiek een bepalende ontwerpfactor. De combinatie van hoge ruimtes en harde, onderhoudsvriendelijke vloeren creëert immers snel een storende nagalm. In een restaurant vertaalt zich dat in een rumoerige sfeer; in vergaderzalen ondermijnt het de verstaanbaarheid.

Op basis van een studie door studiebureau Venac werd per ruimte de vereiste absorptiewaarde bepaald. Aannemer Vandebos stelde vervolgens een plafondsysteem voor dat technisch werd afgetoetst en goedgekeurd: OWAplan.

Voor het project werd Vandebos recent bekroond met de Gouden Baksteen, een prijs van Bouwunie die vakmanschap en kwalitatieve uitvoering erkent.

Onzichtbare ingreep, voelbaar resultaat 

OWAplan onderscheidt zich door zijn naadloze afwerking en hoge geluidsabsorptie. “In Martin’s Klooster werd het systeem toegepast in zowel de vergaderzalen als het restaurant, ruimtes waar verstaanbaarheid en rust cruciaal zijn. Door de naadloze afwerking blijft het plafond visueel discreet aanwezig en wordt de historische structuur niet versneden door zichtbare systeemplafonds of rasterlijnen”, legt Wendy uit.

Opvallend is de kleurkeuze: naast een witte uitvoering werd op bepaalde plaatsen gekozen voor een groene variant. Die beslissing sluit aan bij het interieurconcept van ontwerpbureau Champels, dat instond voor de sfeerbepaling, materiaalkeuzes en detaillering. Zo wordt de technische oplossing niet als afzonderlijk element gelezen, maar als integraal onderdeel van het ruimtelijk ontwerp. Het resultaat is een evenwicht tussen esthetiek en prestatie, tussen erfgoedbehoud en hedendaags gebruikscomfort.

Hedendaagse laag, historische resonantie

Met de verbouwing van het Gasthuis voegt Martin’s Klooster een nieuwe laag toe aan een gebouw met een lange zorggeschiedenis. De architecturale ingrepen, van plan- en gevelherstel tot dakuitbreiding, akoestische oplossingen en interieurafwerking, zijn hedendaags, maar vertrekken vanuit respect voor schaal, ritmiek materialiteit van het oorspronkelijke ontwerp.

Zo weerklinkt de geschiedenis niet alleen in baksteen en gewelf, maar ook in de zorg waarmee het gebouw opnieuw werd afgestemd op zijn gebruikers en klaargemaakt voor een duurzame en comfortabele toekomst.