Doorzoek volledige site
30 oktober 2012

Meest Inspirerende Architectuurboek 2012: School in de STAD/STAD in de school - ASP

Tijdens de Architectuur- en Bouwdag op de Antwerpse Boekenbeurs op 4 november wordt ook het Meest Inspirerende Architectuurboek van 2012 bekroond. Architectura.be brengt alvast een overzicht van alle genomineerde boeken, met de commentaar van de juryleden er bij. Check wat de jury zegt over School in de STAD/STAD in de school, uitgebracht door Sopida.
Tijdens de Architectuur- en Bouwdag op de Antwerpse Boekenbeurs op 4 november wordt ook het Meest Inspirerende Architectuurboek van 2012 bekroond. Architectura.be brengt alvast een overzicht van alle genomineerde boeken, met de commentaar van de juryleden er bij. Check wat de jury zegt over School in de STAD/STAD in de school, uitgebracht door Sopida.




Vakjury

Marc Dubois - architectuurcriticus en –docent

Schoolgebouwen zijn meer dan ruimtes om onderwijs te geven. Zij vormen belangrijke schakels in het stedelijk weefsel van een stad. Een samenleving moet investeren in kwalitatieve scholenbouw, het is meer dan een culturele uitdaging. In het boek wordt door verschillende auteurs ingegaan op het idee van een scholencampus. Het is een boek met een status van onderzoek. Het bevat echter te veel teksten en te weinig concrete uitgangspunten voor de toekomst. De interessante studentenprojecten zijn te klein gedocumenteerd. Waarom in de studie niet wordt ingegaan op de geschiedenis van de eigen Artesis campus in de Mutsaertstraat is een raadsel. Of wordt deze campus afgebroken en aan een immobillëngroep gegeven? Ook het project van de nieuwe campus op Antwerpen Noord wordt angstvallig verzwegen. De fotografie van Niels Donkers is sterk en ook de vormgeving van Lodewijk Joye is van een hoog professioneel niveau.


Chris Meplon - journaliste en recensente

Dit is een studie met een heel rijke inhoud over een brandend actueel en maatschappelijk relevant thema, de problematiek van de schoolcapaciteit in de Antwerpse context. Heel veel verschillende invalshoeken en visies worden samengebracht. Het boek is gespecialiseerd en richt zich ook tot een vrij gespecialiseerde doelgroep. Het is gegroeid uit een groots opgezet onderzoek waarbij verschillende partijen betrokken werden en het moet dienen als sensibiliserend instrument voor al wie te maken krijgt met scholenbouw. In die zin een must.
Voor een geïnteresseerde buitenstaander is het evenwel zware kost. Sommige auteurs gebruiken erg veel academisch jargon. Ook loopt de verhouding een beetje mank tussen enerzijds verkennende ideeën en anderzijds syntheses of conclusies. In dat opzicht is de opbouw wat chaotisch. De rijke collage reikt ontzettend veel materiaal aan maar biedt weinig houvast. Er is ook een zekere discrepantie tussen de aard van de informatie en de erg grote levendigheid en dynamiek of misschien zelfs luchtigheid die de vormgever in de publicatie heeft willen leggen. 


Stijn Bollaert - fotograaf

Dit boek ontstond vanuit een onderzoek naar de implementatie van het campusmodel in de Antwerpse scholen, gevoerd binnen een samenwerkingsverband tussen de stad Antwerpen, AG Stedelijk Onderwijs en de architectuuropleiding van de Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen.
Op zich een beperkte opzet, en aan de buitenkant lijkt dit boek er ook vanuit te gaan dat het voor intern gebruik is bestemd.
Nochtans wordt binnen in het boek wel gepoogd de thematiek waarmee niet enkel Antwerpen wordt geconfronteerd, een ernstig capaciteitsprobleem, open te trekken.
Daar slagen bijvoorbeeld de welkome foto-essays van Niels Donckers en Stany Dederen in: ze overstijgen hun Antwerpse context.
Helaas blijft het geheel uieindelijk erg sterk op Antwerpen geënt.
In de eerste tekst vermeldt Maarten Van Den Driessche dat tussen 1950 en 1975 de aandacht in het scholendiscours verschuift van het architectuurprogramma naar het bouwproces (en het geprefabriceerde, industrieel te vervaardigen product).
Het maken van diezelfde fout ligt voor de hand op een moment waarop niets belangrijker lijkt dan bouwen, bouwen en bouwen.
Hoewel één en ander onderbelicht blijft, zoals bijvoorbeeld de link met verschillende onderwijsvormen, stemt een boek als dit toch hoopvol: hoewel er niet meteen tijd voor is wordt er nog nagedacht.


Stefan Devoldere - architectuurcriticis en adjunct Vlaams Bouwmeester

School in de stad/stad in de school adresseert een relevante en actuele problematiek en heeft daarbij een gericht doelpubliek voor ogen. Wat de auteurs toelaat om meteen ter zake te komen, maar de buitenstaander weinig aanknopingspunten geeft om vat te krijgen op de inhoud. Dit boek is tegelijkertijd een studierapport, een beleidsinstrument en een thematische essaybundel. De vormgeving gaat zo integer mogelijk om met deze vele gezichten, maar verliest daardoor wat grip op het geheel. De twee foto-essays zorgen voor een aangenaam rustpunt in een dens en gedreven document waarin je de urgentie van de scholenproblematiek in Antwerpen voelt doorzinderen.


Architectenjury

Kendy Smits - Interieurontwerpster

Het is een zeer klassiek boek waarbij de vormgeving weinig in het oog springt en zelfs vrij ‘droog’ is. Uit de stapel van acht zal je dit boek niet snel als eerste ter hand nemen. Naast het onaantrekkelijke uiterlijk zoomt het inhoudelijk in op een zeer gericht thema en een specifieke regio waardoor het ook minder toegankelijk wordt. Maar doordat het een actueel thema betreft en de essays duidelijke pijnpunten aantonen en ook een aantal oplossingen suggereren, al dan niet geïllustreerd met bestaande voorbeelden, wordt dat gecompenseerd en wordt het ontvankelijker. Een interessant boek, als je naast de verpakking kan kijken.


Caroline Van Doren - stagiaire ingenieur-architect bij Verstraete & Vanhecke en freelance journalist bij A+

Het boek School in de stad, Stad in de school is duidelijk wetenschappelijk van aard. Het is misschien niet het meest aantrekkelijke architectuurboek, al is er toch ook hier duidelijk aandacht besteed aan de vormgeving. Het lettertype is groot genoeg en er is voldoende witruimte zodat het boek aangenaam is om te lezen. Er zijn ook afbeeldingen geplaatst bij de teksten, maar die mogen van mij nog nauwer aansluiten bij de tekst. Nu wordt er vaak niet expliciet naar verwezen.
Het boek is een handig overzichtswerk voor architecten die zich richten op scholenbouw. De school is een plek waar we als kleuter, schoolkind, puber en adolescent veel tijd doorbrengen. Doordat we met zijn allen steeds langer studeren en doordat de bevolking groeit, is er duidelijk nood aan schoolgebouwen. Het boek zal dus zeker zijn nut bewijzen in de toekomst.
Het boek is wetenschappelijk geschreven, maar blijft voor mij soms wat te theoretisch. De casestudies in dit werk vind ik zeer interessant, maar dit deel is voor mij te beperkt. Tot nu toe focust dit onderzoek zich op Antwerpen. Ook andere steden zoals Leuven – waar de school helemaal de stad is – mogen aan een onderzoek onderworpen worden.


Karen Geudens - architect

School in de stad in de school is vooral een heel theoretisch boek. Het boek wil een probleem aankaarten en visies laten zien om het probleem dat zich momenteel vooral in de stad Antwerpen situeert mogelijk kan oplossen. Het boek is breder dan een architectuurboek, het gaat meer over stedenbouw, over integratie van een gebouw binnen een netwerk, over de sociologie van gebouwen en dan meer bepaald over de sociologie van het type school. Hoe een school op een omgeving inwerkt en omgekeerd.
Als architect die al met scholenbouw geconfronteerd is geweest, vind ik het zeker een inspiratievol boek. Het boek is een totaal ander boek dan de rest, maar het heeft echt mijn interesse wel te pakken. Het is een echt studiewerk, zeer goed onderbouwd. De tekeningen, schetsen en diagrammen tonen aan wat er in de tekst wordt gezegd. Ze zijn ook mooi geïntegreerd bij de tekst zodat je direct weer waarover het gaat.


Sofie Van Goethem - ingenieur-architect/fotografe

De vormgeving is sober gehouden, maar de onopvallende details maken de lay-out juist interessant. Denk hierbij aan de titel die doorloopt op de binnenkant van de kaft – een referentie naar de stad die doorloopt in de school en omgekeerd? - of de verschillende papiersoorten die de onderverdeling visueel en tastbaar maken, zelfs als het boek gesloten is.  Hierdoor kun je als lezer makkelijk bladeren naar wat jou inspireert zonder het boek chronologisch te moeten lezen.
De getoonde foto’s verbeelden goed het thema en door het gekozen standpunt van de fotograaf wordt de essentie van de foto duidelijk. Het verschil in lay-out tussen beide fotoreeksen valt meteen op, los van de beeldkwaliteit. Om te vermijden dat het onderwerp verdwijnt in de vouw van het boek (fotoreeks 1), is het beter om de foto’s te beperken tot een pagina (fotoreeks 2).
Het boek bevat een groot deel theorie en toch leest het vlot door de gehanteerde schrijfstijl en door de manier waarop het onderwerp benaderd wordt.  Je krijgt de indruk dat de auteurs  de theoretische hap willen minimaliseren.  Maar tegelijk bieden ze de geïnteresseerde lezer de mogelijkheid om zich verder te verdiepen door te verwijzen naar ander werk.
Hoewel het onderwerp me minder aanspreekt, weet het boek mij toch te overtuigen. Ik vind het wel een minpunt dat bij de uitwerking van de case-studies een beeld van de huidige situatie ontbreekt, waardoor een beoordeling door de lezer beperkt of achterwege blijft.

 

Philippe Vandermeulen - Anphi interieurburo

Het boek wil inspirerend werken voor de architect, student en opdrachtgever, doch de opvatting en samenstelling van het boek lijkt me teveel gericht tot een specifiek doelpubliek. Deze studie kan een aanzet zijn om ook in andere regio’s het onderwerp ter harte te nemen, maar -misschien mede doordat het onderwerp niet mijn vakgebied omhelst- kunnen de auteurs van het boek er niet in slagen om mij met hun opzet te boeien of te inspireren.
Noch de cover (omwille van zijn lay-out en kleurkeuze), noch de inhoud van het boek kunnen mijn interesse opwekken.
Eveneens spijtig is dat bijna alle foto’s genomen werden bij een minder gunstig daglicht, waardoor de gebouwen er allen grijs en grauw uitzien.
Ik kan ook geen enkele reden bedenken waarom dit boek geselecteerd werd in de lijst van mooiste architectuurboeken.