Doorzoek volledige site
10 maart 2015 | TIM JANSSENS

De groene pen

Anton Gonnissen

In ‘De groene pen’, een rubriek die in elke editie van Wonen met de Natuur terugkeert, laat VIBE iemand aan het woord die in belangrijke mate begaan is met ecologie en duurzaam bouwen. Ditmaal is dat Anton Gonnissen, architect, projectontwikkelaar en zaakvoerder van het Gentse ABS Bouwteam. Via een scherpe bespiegeling van onze spilzuchtige omgang met Ecosysteem Aarde maakt hij duidelijk dat het dringend tijd is om de struisvogelpolitiek overboord te gooien en eindelijk actie te ondernemen. 

wir haben es (NICHT) gewusst

Vandaag bomen antropologen en bloggers over de hele wereld eindeloos door over de vraag waarom de geallieerde wereld in de jaren veertig van vorige eeuw niets deed om miljoenen mensen te redden van de gaskamers. In de documentaire van William Karel, Contre L’Oubli, vertelt Jerzy Tabeau dat hij na zijn ontsnapping uit Auschwitz al in 1943 een zeventig pagina’s tellend rapport afleverde in Londen met cijfers over de realiteit van het vernietigingskamp. Maar de autoriteiten geloofden hem niet. In 1965 vond de biograaf van Churchill het rapport in diens nalatenschap met de vermelding: ‘Without interest’. Het punt is dat een gericht bombardement op de spoorlijnen naar Auschwitz de deportaties had kunnen stoppen. Zo’n aanval werd echter nooit uitgevoerd. Er werden zelfs geen plannen voor gemaakt.

Doen we het vandaag dan zoveel beter? Neem nu het klimaat. De vraag luidt niet langer óf de CO2-toename in onze dampkring het evenwicht in ons ecosysteem zal doen kantelen, maar wanneer. En nog altijd blijkt volgens het Internationaal Energie Agentschap dat in 2010 de subsidies voor fossiele energie wereldwijd 308 miljard euro bedroegen, tegenover 49 miljard euro voor hernieuwbare energie. Wij betalen dus belasting om de laatste euro’s uit steenkool en olie te laten persen, tegen alle logica in.

Stephen Emmott is hoofdonderzoeker bij Microsoft, hoogleraar aan de University of Oxford en Londen, en Distinguished Fellow van het wetenschappelijk genootschap NESTA. Hij stuurt een laboratorium in Cambridge aan dat onderzoek doet naar de wezenlijke problemen met onze aarde op moleculair-biologisch, klimatologisch, biogeochemisch, ecologisch en neurowetenschappelijk gebied. In zijn synthese Tien Miljard toont Emmott ons falen aan. Onze intelligentie en inventiviteit heeft een resem van activiteiten in gang gezet die ieder mondiaal probleem veroorzaken. Als de bevolking doorgroeit naar 10 miljard, komen die problemen in een stroomversnelling. Met als gevolg een wereldwijde crisis zonder weerga. ik ken de reflex van onze ouders maar al te goed. ‘Het zal wel niet zo’n vaart lopen’ of ‘Het zal mijn tijd nog wel meegaan’. Alleen de tweede bewering is, hoe afschuwelijk ook, correct. Pas in 2050 zullen we vermoedelijk met tien miljard zijn. Zij zullen dus de gevolgen van hun laksheid nooit ondergaan. Wij en ons nageslacht wel.

De enige problematiek die ons zou moeten bezighouden, is het behoud van het ecosysteem en het omkeren van de snel groeiende schaarste van water, voedsel en land. Nochtans, als ik er met mijn vrienden over praat, hoor ik alleen ongeloof, relativering en gegrinnik. Ze beschouwen mij als een zonderling. Wir haben es nicht gewusst zal echter nooit meer kunnen worden aangevoerd ter verdediging van onze generatie. En wanneer de jongeren op het moment van de mondiale oplawaai met ongeloof zullen terugkijken naar onze obstinate weigering om (op tijd) iets constructiefs te ondernemen, zullen ze ons vervloeken. Ons tijdperk zal in de geschiedenisboeken komen als het era van de schande. De eeuw van flagrant, collectief egoïsme. En we zijn er zelf de regisseurs van. 

Noot: Dit artikel verscheen eerder in Wonen met de natuur.