Doorzoek volledige site
22 april 2015 | JEROEN SCHREURS

Bouw van woonzorgcentra valt volledig stil

Veel volk op de officiële voorstelling Illustratie | CorporatieNL
Patrick Kerkhofs

Onlangs slaakte de woonzorgsector een noodkreet over de financiering van woonzorgcentra. Het uitblijven van VIPA-subsidies voor 171 instellingen zou de dagprijs van een WZC gevoelig doen stijgen. Dat is echter maar één van de gevolgen, want samen met de impact van de 6de staatshervorming en een beslissing van Europa zorgt dat VIPA-verhaal voor een volledige stand-still in de bouw. De toekomst brengt niet meteen beterschap en dus komen ook architecten in de problemen.

Het stond in de sterren geschreven dat er iets met de VIPA-subsidies, Vlaamse subsidies voor de bouw van zorg- en welzijnsinfrastructuur, zou gebeuren. Een onderzoek van professor Jozef Pacolet van de KU Leuven gaf begin 2013 al aan dat VIPA-gesubsidieerde projecten een pak duurder uitvielen dan commerciële projecten zonder steun. Ook al moeten de conclusies van dat onderzoek erg genuanceerd worden – VIPA-projecten zijn over het algemeen duurzamer, beter op lange termijn en hebben grotere kamers – toch was er consensus over het te grote prijsverschil. Daarom besloot de vorige Vlaamse Regering om die subsidiering te schrappen. Wie er nog van wou genieten, moest voor 31 december 2014 een subsidiebelofte-aanvraag hebben ingediend.

 

Gat in begroting

Dat zorgde voor een grote ‘rush’ bij architecten en ontwikkelaars om projecten voor de deadline in te dienen, een rush die bruusk stopte op 1 januari 2015. Nochtans zullen al die ingediende projecten dit jaar geen subsidie ontvangen. Patrick Kerkhofs, afgevaardigd bestuurder van foyer De Lork en Probis, legt uit waarom: “De Vlaamse Regering spreidt die subsidies per project uit over een periode van 20 jaar en schreef dat tot voor kort ook op die manier in de begroting. Daardoor kon ze natuurlijk veel meer subsidiebeloftes goedkeuren. Europa was niet akkoord met die manier van werken en verplicht Vlaanderen vanaf dit jaar om alle beloofde subsidies in één keer volledig in te schrijven. Al die aangegane engagementen slaan daardoor een enorm gat in de begroting. Daarom besliste Jo Vandeurzen, de bevoegde minister, om geen subsidies uit te keren in 2015. Dat zorgt voor veel onzekerheid. Wij openen in Diest bijvoorbeeld een nieuw woonzorgcentrum in april 2016. Als wij tegen die tijd geen subsidiebelofte hebben, scheelt dat ongeveer 10 euro in de dagprijs voor de bewoners.”

 

Minder middelen door staatshervorming

Daarbij komt nog dat de federale middelen van de ziekteverzekering die door de 6de staatshervorming naar Vlaanderen komen veel beperkter zijn dat wat Vlaanderen oorspronkelijk kreeg. Kerkhofs: “Die middelen zijn verdeeld op basis van het percentage ouderen in de totale bevolking, en op dit moment is dat percentage in Wallonië groter dan in Vlaanderen. In de toekomst zal die situatie natuurlijk omkeren, maar dat betekent wel weer een extra besparing in de komende jaren. Om de kosten niet uit de hand te laten lopen, legde minister Vandeurzen daarom voor de eerste keer een quotum aan de sector op. De komende jaren mogen er volgens dat quotum maar 1300 nieuwe bedden per jaar bijkomen. Tot en met 2019 zou dat tussen 6000 en 7000 nieuwe bedden betekenen, maar dat aantal is in 2015 en 2016 al nodig om het aantal bijkomende zorgbehoevenden op te vangen. Wat gebeurt er dan in drie jaren daarna? Dat weet niemand.

Het RIZIV is trouwens helemaal nog niet klaar voor die overstap naar Vlaanderen en zal pas na enkele jaren een eigen beleid kunnen voeren. De omschakeling naar het persoonsgebonden budget, het zogenaamde ‘rugzakje’ dat zorgbehoevenden zelf de controle geeft over de besteding van de middelen, is dus ook niet voor meteen."

 

Bouwmarkt ligt stil

Het uitblijven van de VIPA-subsidies, de gevolgen van de staatshervorming en de creatie van een nieuw financieringssysteem zorgen dus voor veel onzekerheid. De hele bouwmarkt ligt stil: geen enkel VIPA-project gaat in uitvoering, er komen geen nieuwe projecten bij en sommigen worden zelfs afgeblazen. Ook de architecten en studiebureaus wachten dus af en voor een aantal is dat problematisch. Patrick Kerkhofs: “Op termijn vrees ik dat enkele gespecialiseerde architecten helemaal uit de boot zullen vallen. Er zal de komende jaren gewoonweg niet genoeg werk zijn.”

 

Bron: Architectura.be