Doorzoek volledige site
24 augustus 2016

Kleurmetingen als hulpmiddel bij de oplevering van natuursteen

Uitvoering van een kleurmeting. Illustratie | WTCB / CSTC

Natuursteen is een product waarvan het vormingsproces door de aarde meerdere miljoenen jaren in beslag nam. Deze unieke productiewijze zorgt ervoor dat er een groot scala aan steentypes met elk zijn variatie aan kleuren en texturen beschikbaar is. Het uitzicht van een als bouwelement aangewende natuursteen is dan ook een belangrijk selectiecriterium.  In dit artikel, dat een aanvulling vormt op de WTCB-Dossiers 2015/3.13, benadrukt het WTCB dat men, alvorens terug te grijpen naar een kleurmeting, eerst dient over te gaan tot een beoordeling van het algemene uitzicht.

 Hoewel natuurlijke kleur- en textuurvariaties de mensen enorm aanspreken, mogen ze ook niet te groot zijn. In voorkomend geval kunnen ze de esthetiek van de vloer of de gevel immers in het gedrang brengen. 

 

Contractuele stalen

In het ideale geval zou elke levering van natuursteenelementen vóór de plaatsing ervan gecontroleerd moeten worden. Om discussies over de aanvaarding van de levering te vermijden (wat bijvoorbeeld kan gebeuren wanneer de aannemer of de bouwheer van oordeel is dat het uitzicht van de geleverde tegels te sterk afwijkt van dat van de bestelde tegels), moeten de stenen vergeleken worden met de contractuele stalen, zoals vermeld in de productnormen NBN EN 1469, 12057 en 12058 (niet geldig voor maatwerk).

De contractuele stalen bestaan uit een reeks natuursteenelementen die een beeld moeten geven van het algemene uitzicht. Hoewel er hiervoor geen minimaal aantal tegels voorgeschreven is, wordt er per individuele tegel wel een minimale oppervlakte gedefinieerd, meer bepaald 0,01 m². Met het algemene uitzicht wordt het scala aan macroscopische kenmerken bedoeld die in de natuursteen in kwestie kunnen voorkomen. Het gaat hier onder meer om de kleur, de adering, de textuur, de oppervlakteafwerking en meer specifiek om de aanwezigheid van mineraalconcentraties en fossielen. De bouwheer en de aannemer dienen zich allebei akkoord te verklaren met deze stalen. Eenmaal zij hieromtrent hun goedkeuring gegeven hebben, kunnen de afwijkingen die binnen de grenzen van de contractuele stalen vallen niet langer aangehaald worden om de geleverde steenelementen af te keuren.

De beoordeling van het uitzichtsverschil tussen de referentiestalen en de te leveren of de geleverde natuursteentegels dient volgens de productnormen te gebeuren bij normaal daglicht, met het blote oog, vanop een afstand van twee meter en op manshoogte. We willen er niettemin op wijzen dat deze perceptuele beoordelingen van het steenuitzicht geen absolute metingen zijn. De visuele perceptie van de kleur en de textuur van een materiaal is immers het resultaat van een complexe interactie tussen de lichtgevoeligheid van de kijker, de ruimtelijke context waarin het materiaal bekeken wordt, de fysische eigenschappen van het materiaal en de spatiale en fysische structuur van de andere oppervlakken in de omgeving waarin het materiaal zich bevindt.

 

Kleurmetingen

Indien er na de plaatsing toch betwistingen zouden ontstaan omwille van voor de bouwheer onaanvaardbare uitzichtsverschillen tussen de geplaatste tegels (door interne of externe factoren) en/of indien de beoordeling van het uitzicht niet volgens de normen kan gebeuren, kan de beoordeling meer objectief gemaakt worden door het gebruik van een kleurmeter. Het gaat hier om een methode waarmee het mogelijk is de gebeurlijke kleurverschillen tussen de natuursteenelementen op objectieve wijze – dat wil zeggen los van voornoemde parameters – te bepalen (zie ook de WTCB-Dossiers 2014/4.10). Hierbij dient opgemerkt te worden dat kleurmetingen vlak na de plaatsing een vertekend beeld kunnen geven, vermits de natuursteentegels nog vochtig kunnen zijn.

 

Lees dit artikel verder op de website van het WTCB >>

 

GERELATEERDE DOSSIERS