Doorzoek volledige site
21 november 2017

Antwerps Havenhuis genomineerd voor World Architecture Festival 2017 in Berlijn

Ruim een jaar geleden hergroepeerde het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen haar diensten in een nieuw Havenhuis dat al tijdens de bouwwerken ‘iconisch’ werd genoemd. Het is dan ook geen toeval dat het ontwerp van Zaha Hadid Architects (ZHA) uit Londen in de categorie ‘Offices – Completed Buildings’ werd genomineerd voor het World Architecture Festival 2017 in Berlijn. Voor de speciale technieken deed ZHA een beroep op INGENIUM. Uitdagingen waren enerzijds de technieken integreren in de grillige architectuur van het Havenhuis en anderzijds de lat op het vlak van duurzaamheid bijzonder hoog leggen.

Bovenop het 100 jaar oude gerestaureerde brandweergebouw aan het Kattendijkdok tekende ZHA een constructie van 100 meter lang en 4 verdiepingen hoog. De punt van het gebouw wijst als een uitvarend schip naar de stad en geeft het begin van het havengebied aan. De gevels bestaan uit doorzichtige of spiegelende glazen driekhoeken die ten opzichte van elkaar lichtjes roteren. De diffuse reflecties leggen de link naar Antwerpen als diamantstad.

De nieuwe bovenbouw steunt op drie betonnen pijlers waarin de trappen en liften zijn verwerkt. Twee ervan werden op de overdekte binnenplaats van het brandweergebouw geplaatst. Naast het externe steunpunt staat de derde pijler. Het havenhuis omvat een kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van ongeveer 12.700 m2 voor een 500-tal werkplekken, vergaderzalen, een auditorium en een panoramisch bedrijfsrestaurant. Er werd ook een ondergrondse parkeergarage voor zowat 300 wagens voorzien.

 

Technieken: doorgedreven geïntegreerd en duurzaam

Het is evident dat de technieken in dergelijke spectaculaire architectuur discreet en stijlvol moeten worden ingepast. Zo is de modulering van de klimaatplafonds op maat gemaakt om de continu veranderende vormen van de nieuwbouw te kunnen volgen. Verlichting, sprinklerinstallaties, aanwezigheidsdetectie en branddetectie werden geïntegreerd in gedetailleerd uitgewerkte ‘lichtlijnen’ om de rest van de plafonds te kunnen vrijwaren van technieken. De circulatiezones – zowel bovengronds als in de ondergrondse parking – worden mee geaccentueerd door een doorlopende lichtlijn. De ruimteverlichting binnenin het gebouw ondersteunt ’s avonds bovendien ook het gevelbeeld.

Op duurzaamheidsvlak haalt het Havenhuis een BREEAM-score van 55 – ‘very good’ – terwijl een gebouw dat voldoet aan de huidige normen 0 scoort. BREEAM baseert zijn score op duurzame ingrepen in 9 categorieën. Boorgat Energie Opslag (BEO-veld) en warmtepompen met in basis lage temperatuursverwarming en hoge temperatuurskoeling reduceren het primair energieverbruik voor koeling en verwarming van het Havenhuis met 55 procent. Op jaarbasis wordt zo 270.000 kg  CO2 minder uitgestoten. Daarnaast werd grote aandacht besteed aan duurzaam materiaalgebruik, spaarzaam waterverbruik (met doorgedreven waterrecuperatie en waterloze urinoirs), afvalbeheersing, comfort en onderhoudsvriendelijkheid. 

Met dit ontwerp won INGENIUM in 2011 de publieksprijs van de 2020 Challenge, een wedstrijd die innovatieve ontwikkelingen van Belgische studie- en adviesbureaus in de kijker plaatst.

Zaha Hadid overleed onverwacht enkele maanden voor de opening van het nieuwe Havenhuis. Als eerbetoon werd het plein voor het gebouw naar haar vernoemd.