Doorzoek volledige site
11 januari 2012

Jaaroverzicht 2011: Orde van Architecten blijft de gemoederen beroeren

Ook in 2011 bleef de Orde van Architecten de gemoederen beroeren. Architectura.be geeft een overzicht van de verschillende artikels over de eventuele splitsing van de Orde die dit jaar op de website verschenen. Daaruit leren we dat het NAV de splitsing van de Orde steunt, de architecten meer verlangen dan enkel een communitair akkoord, en dat in Luik en Vlaams en Waals Brabant de verkiezing van mandatarissen overgedaan moet worden.
Ook in 2011 bleef de Orde van Architecten de gemoederen beroeren. Architectura.be geeft een overzicht van de verschillende artikels over de eventuele splitsing van de Orde die dit jaar op de website verschenen. Daaruit leren we dat het NAV de splitsing van de Orde steunt, de architecten meer verlangen dan enkel een communitair akkoord, en dat in Luik en Vlaams en Waals Brabant de verkiezing van mandatarissen overgedaan moet worden.




1. NAV steunt splitsing Orde

NAV, de Vlaamse sectororganisatie voor architecten, zal voorstellen steunen om de Orde van Architecten te splitsen, als die ook kaderen in een breder opzet om het instituut efficiënter, moderner en goedkoper te laten functioneren. Dit was voor NAV de conclusie van de hoorzitting in de Commissie Bedrijfsleven van het Federaal Parlement dinsdag 22 januari, die tot doel had duidelijkheid te scheppen in de vragen tot splitsing van de Orde van Architecten in een Nederlandstalig en Franstalige/Duitstalige entiteit.

Reeds verschillende jaren zijn de Nederlandstalige mandatarissen van de Orde van Architecten vragende partij voor meer autonomie. Deze ambities zijn de laatste maanden in een stroomversnelling gekomen door drie ingediende wetsvoorstellen van politieke partijen waaronder CD&V en N-VA. NAV kan meestappen in een denkpiste om de Orde van Architecten te regionaliseren, maar dan moet dit gepaard gaan met een drastische hervorming van de werking en visie van de Orde.

De Vlaamse architectenorganisatie, is met meer dan 2.300 aangesloten architecten de meest representatieve federatie van architecten in Vlaanderen. NAV is aangesloten bij UNIZO, de Unie voor Zelfstandige Ondernemers, en FVIB, de Federatie voor Vrije en Intellectuele Beroepen. NAV heeft vijf afdelingen in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Limburg, Waasland en Vlaams-Brabant. 


Steekproef bevestigt ontevredenheid over Orde bij architecten

In een steekproef bij 350 architecten, begin februari 2011, bleek dat de architect aandringt op een betere Orde. Bijna 46% is ontevreden over de werking, 47% is matig tevreden en slechts 7% klinkt tevreden. Bijna het totale korps (93%) vindt de verplichte bijdrage te hoog in verhouding met de geleverde prestaties. Het overgrote deel wenst een bedrag te betalen dat niet meer bedraagt dan 200 euro, terwijl dit nu bijna 500 euro is.

Als het gaat om de deontologie en de bijhorende tuchtprocedures zijn de cijfers nog meer ondermaats. 76% vindt dat het kader achterhaald is in functie van de huidige bouwrealiteit. Op de vraag of de Vlaamse architect voorstander is van een splitsing van de Orde van Architecten antwoordde 89% van de architecten dat hij of zij zich hierin kon vinden. Een belangrijke nuance dit wel gemaakt: 62% ziet dit enkel zitten als het kadert in een breder opzet om de Orde efficiënter te laten worden. Hierbij denkt 30% luidop aan een eenvoudig register zoals in Nederland, waarbij tucht en rechtspraak wordt overgelaten aan een burgerlijke rechtbank. 61% is gematigder, maar wil de Orde wel tot de essentie beperken: tucht, deontologie en stage. Zij willen niet langer bemoeienissen in tal van gewestelijke en beroepsmateries, zoals energieregelgeving, ruimtelijke ordening en andere wetgevingen. Slechts 8% wil de Orde in zijn huidige vorm behouden.


Corporate gouvernance

“De huidige wetsvoorstellen om de Orde te splitsen wegen te licht en zijn een gemiste kans om de Orde van Architecten binnen te loodsen in de 21ste eeuw”, aldus Architect Danny Windmolders, voorzitter NAV. “Enkel de voorgestelde hervormingen op vlak van tuchtspraak kunnen ons bekoren. In het overige worden alle initiatieven op vlak van budget, organisatie van de werking, deontologie, stage en takenpakket terug in handen gelegd van de mandatarissen.”

In het licht van “corporate gouvernance” roept NAV de wetgever op om een duidelijk kader te schetsen waarin een Orde van Architecten kan functioneren. Op korte termijn wil NAV bijstand verlenen om de huidige wetsvoorstellen op dit vlak bij te schaven.






2. Architecten willen meer dan enkel een communautair akkoord over splitsing Orde van Architecten

      

Met het institutioneel akkoord van 11 oktober heeft formateur Elio Di Rupo de weg vrijgemaakt voor een definitieve splitsing van de Orde van Architecten. NAV, de grootste beroepsvereniging van architecten, is blij dat het dossier eindelijk wordt aangepakt. De vrees is echter groot dat een splitsing alleen de broodnodige hervormingen van dit beroepsinstituut niet zal aanpakken. NAV pleit voor een sterke afslanking en modernisering. Hierdoor kan de bijdrage van de architecten naar omlaag maar kan tegelijk, paradoxaal, de efficiëntie naar omhoog.
 

Architecten willen een ander beroepsinstituut

In een NAV steekproef van dit jaar bleek nog maar eens dat de architect aandringt op een betere Orde. Bijna 46% is ontevreden over de werking, 47% is matig tevreden en slechts 7% klinkt tevreden. Bijna het totale korps (93%) vindt de verplichte bijdrage te hoog in verhouding met de geleverde prestaties. Het overgrote deel wenst een bedrag te betalen dat niet meer bedraagt dan 200 euro, terwijl dit nu bijna 500 euro is. Als het gaat om de deontologie en de bijhorende tuchtprocedures zijn de cijfers nog meer ondermaats: 76% vindt dat het kader achterhaald is in functie van de huidige bouwrealiteit.


Kostenverslindend apparaat

De werkingskost van de Orde van Architecten bedraagt vandaag bijna 5,7 miljoen euro. Bijna 1,1 miljoen euro wordt er besteed aan de kosten van architecten die als mandataris binnen de Orde optreden. Dit betekent dat de bijdrage van 2.444 architecten enkel en alleen hiervoor wordt gereserveerd. Ondanks deze hoge kostprijs is de slagkracht nagenoeg nihil en is de vergadercultuur er ingebakken.


Gezond verstand

NAV kijkt vol verwachting naar het politiek bestel. NAV vraagt dan ook dat de overheid verder kijkt dan enkel naar de voorstellen van de Orde van Architecten. NAV werkt hiertoe een duidelijk actieplan uit. Er is niet langer nood aan provinciale werkingen en secretariaten. Er dient een strikte scheiding te komen tussen de administratieve en inhoudelijke werking van de Orde. Een orgaan van toezicht dient de Orde te superviseren. NAV pleit ook voor een takenpakket dat tot de essentie wordt beperkt en dit met een moderne deontologie. Mandatarissen moeten forfaitair vergoed worden en niet langer per uur. Tenslotte pleit NAV voor openbaarheid van bestuur. Het gebrek aan openbaarheid is al langer een doorn in het oog van veel architecten. De tijd dringt. NAV hoopt op concrete initiatieven van de bevoegde parlementaire commissies om knopen door te hakken. NAV wil hieraan constructief meewerken.




3. Verkiezingen Orde van Architecten draaien in de soep

      

In drie provincies zullen de verkiezingen voor nieuwe mandatarissen van de Orde van Architecten opnieuw moeten gebeuren. De respectievelijke Raden van Beroep in Gent en Luik oordeelden dat in Vlaams Brabant, Waals Brabant en Luik procedures niet werden gerespecteerd. Volgens NAV, de grootste sectororganisatie van architecten, dreigt de Orde van Architecten stilaan elke geloofwaardigheid te verliezen.


Opnieuw naar de stembus

De verkiezingen van de Orde van Architecten waren reeds onder een slecht gesternte gestart. Een schrijnend gebrek aan kandidaten maakt bij elke verkiezing de samenstelling van verkiezingslijsten haast een onmogelijke zaak. Veel enthousiasme om verplicht te stemmen was er evenmin. In de wandelgangen kon men vernemen dat het aantal blanco en ongeldige stemmen piekten.

In minstens drie provincies werd bovendien een loopje genomen met de procedures, niettegenstaande deze heel duidelijk zijn omschreven in de wet, waardoor de bevoegde Raad van Beroep besliste om er de verkiezingen ongeldig te verklaren.


Hervormingen  blijven in de kast

De kostenfactuur voor deze nieuwe verkiezingen komt uiteraard weer voor rekening van de modale architect en zullen de begroting van de Orde verder bezwaren.  Een begroting die stilaan de 6 miljoen euro zal bereiken.

Deze verkiezingen bewijzen eens te meer dat er niet langer nood is aan provinciale werkingen en secretariaten. Er dient een strikte scheiding te komen tussen de administratieve en inhoudelijke werking van de Orde. Een orgaan van toezicht dient de Orde te superviseren. NAV pleit ook voor een takenpakket dat tot de essentie wordt beperkt en dit met een moderne deontologie. Mandatarissen moeten forfaitair vergoed worden en niet langer per uur. Tenslotte pleit NAV voor openbaarheid van bestuur. Het gebrek aan openbaarheid is al langer een doorn in het oog van veel architecten. De tijd dringt. NAV hoopt op concrete initiatieven van de bevoegde parlementaire commissies om knopen door te hakken. NAV wil hieraan constructief meewerken.