Doorzoek volledige site
20 augustus 2020

Maarten Van der Linden (BAST architects & engineers): 'Labels helpen bij keuze maar zijn niet zaligmakend'

Maarten Van der Linden Illustratie | BAST architects & engineers

De groeiende aandacht voor duurzaam en circulair bouwen zorgt ervoor dat steeds meer architecten vertrouwd zijn met duurzaamheidslabels en dat die labels wel degelijk een belangrijke rol spelen bij hun materiaalkeuze. Dit blijkt uit een enquête die Redactiebureau Palindroom en architectura.be organiseerden bij 174 Nederlandstalige architecten. We vroegen aan Maarten Van der Linden hoe BAST architects & engineers labels inzet bij de keuze van materialen. 

Labels vormen bij BAST Architects & Engineers de basis voor beslissingen omtrent materialen. Echter is het geen evidentie om de juiste labels te vinden, in te zetten en te beoordelen. Het onderzoek dat hier uitgevoerd werd, is goed om in de historiek te zien dat de labels aan belang winnen.

We gebruiken de labels vandaag op vier niveaus:  voor algemene kwalitatieve beoordeling (ATG’s, BENOR, CE, …), voor de circulariteit (C2C,..), milieu-impact (EPD, Blaue Engel, Nibe,…) en de gezondheidsaspecten (Eurofins, Nature Plus, Sentinel, Declare, Franse gezondheidslabel, ECI, ..)

Je merkt onmiddellijk dat dit een complexe zaak wordt. Bovendien zijn er veel verschillende vrijwillige labels waardoor je soms binnen een productgroep twee labels tegenover elkaar dient te vergelijken. Uit het onderzoek van architectura.be blijkt dit ook; de labels die minder producten weten te strikken of meer concurrentie hebben worden minder gebruikt. De roep naar een materiaal-paspoort waarbij al deze aspecten vermeldt zijn, wordt groter.


Voorkeur voor strenge labels

Intern gebruiken we voor de milieuaspecten de eerdere strengere labels zoals Nature Plus, C2C en Declare. Deze geven ons meer garantie dat deze producten ook echt een beperkte impact hebben. Het Europese ecolabel is eerder een zwak label daar het zoveel mogelijk bedrijven en producten uit zoveel mogelijk sectoren aan boord wil nemen en doet daarvoor soms inhoudelijke toegevingen, die op zijn minst bedenkelijk zijn. Echter kunnen we bij aanbestedingen meestal niet dat éne label eisen omwille van de concurrentievervalsing. Dit ondervangen we vaak door dit in ons bestek op te nemen met de woorden “of gelijkwaardig”.

 

NIBE-keurmerk

Het NIBE-keurmerk lijkt in eerste instantie gemakkelijk daar het alle producten in één categorie-reeks indeelt. Je kan dus gemakkelijk eisen of spreken van “80% van de materialen moeten een klasse 2c of hoger hebben”. Echter is dit cijfer een aggregatie van allemaal milieu-indicatoren. Hierdoor is het éénvoudig te interpreteren. Het kan dan ook gebruikt worden als eerste instap. Echter kan je soms vragen stellen waarom een product in een bepaalde categorie zit of slechter scoort dan verwacht. Dit heeft heel dikwijls te maken met de of de informatie algemeen/generiek is of specifiek. Dit fenomeen kan je ook zien in Totem. Hoe specifieker de informatie hoe accurater en dus soms ook veel beter scorend.
 

Kleine versus grote producenten

Dit alles speelt in het nadeel van de kleine producenten die dan weer niet de middelen (financieel, tijd) hebben om zo’n label aan te vragen. De toegankelijkheid tot deze label-markt speelt zich af bij de grote spelers, die hierin een deel van hun marketingbudget investeren. Een aantal labels zijn daardoor in het leven geroepen door bepaalde sectoren, of kleinere spelers die zich groeperen om zo een gezamenlijk label te ontwikkelen en hierdoor gezamenlijk een vorm van marketing op te zetten.


Labels zijn niet zaligmakend

Kortom kunnen de labels ons helpen bij het maken van een keuze, maar ze zijn niet zaligmakend door de hoge complexiteit en de verscheidenheid. Er is volgens ons nood aan een bredere productinformatie. Dit zal ook vergen dan we als architecten ook deze informatie moeten kunnen lezen, begrijpen en interpreteren. Als dit voor ons als hoogopgeleiden al geen evidentie is, dan lijkt me dit voor de leek-opdrachtgever nog veel moeilijker.

Laat u niet ontmoedigen, kies een paar labels uit op basis van de principes of criteria die je wenst te hanteren en probeer deze stelselmatig onder de knie te krijgen! Welkom in het chaotische label-land… doet me denken aan onze staatstructuur.

 

Info over de enquête - interesse in deze publicatie?

Deze bespiegeling van Maarten Van der Linden maakt deel uit van de whitepaper die Redactiebureau Palindroom in augustus zal uitbrengen over de resultaten van een enquête waarin zowel de eigen communicatie van architecten (website, social media, fotografie,….) als de communicatie naar architecten (vakbladen, websites, beurzen,…) onder de loep genomen worden. Verder werden ook vragen gesteld rond de visie op en ervaring met labels, circulair bouwen en BIM. Geïnteresseerd in deze whitepaper? Laat het ons weten via info@architectura.be.