Doorzoek volledige site
26 augustus 2020 | WOUTER POLSPOEL

Pieter Verfaillie (bow architecten) over Archicad: “BIM is onmisbaar in ons bureau”

Een van de BIM-modellen die bow architecten met Archicad maakte... Illustratie | bow architecten
...en het uiteindelijke resultaat. Illustratie | bow architecten

KUBUS organiseerde in samenwerking met architectura.be recent een online event waarin het enkele architecten aan het woord liet over BIM. Building Information Modeling is tegenwoordig immers al wat de klok slaat; een overstap lijkt haast onvermijdelijk. Maar levert het nu effectief zoveel voordeel op als iedereen loopt te roepen? BOGDAN & VAN BROECK, bow architecten en GDesign Architecten brachten hun verhaal over werken met Archicad. Hoe beleefden zij de overstap? Welke valkuilen kwamen ze tegen? En zouden ze nog terug willen? Aan elke uitgebreide getuigenis wijden we een artikel. In dit tweede artikel brengen we het relaas van Pieter Verfaillie van bow architecten. “Als u mij de vraag stelt of ik opnieuw zou overstappen op Archicad, antwoord ik volmondig ‘ja’. BIM is onmisbaar in ons bureau.”

“Van de drie architectenbureaus die hier vandaag aan het werk komen, zijn wij het jongste en kleinste. Bij ons ligt de focus integraal op herbestemmen. Wij geven oude bedrijfsterreinen en verlaten sites in de stad een nieuwe invulling”, opende Verfaillie. “Hoewel ons bureau nog maar vier jaar bestaat, ben ik zelf wel al zestien jaar actief als architect”, opende Verfaillie. “Toen ik in 2004 aan de slag ging als architect, werden er al pogingen ondernomen om te BIM’en, maar die draaiden steevast op niets uit door weerstand vanuit verschillende hoeken. ‘Lopende dossiers omvormen naar BIM is voor ons op dit moment geen prioriteit’, was een vaak gehoorde opmerking. Zo’n BIM-pakket was toen ook niet goedkoop. Mijn inschatting: een BIM-pakket kost in aanschaf vandaag nog steeds al snel een tienvoud van een 2D-modelleerpakket.”

“Toen bow architecten vier jaar geleden het levenslicht zag, besloten wij vrij snel over te schakelen naar werken met BIM. Het ging ons daarbij niet enkel om het mooie 3D-model dat je kan presenteren, maar eerder om alle informatie die je eruit kan ‘trekken’. Al is het 3D-model natuurlijk wel een enorm pluspunt. Onze iPad gaat overal mee naartoe. Als wij een raamdossier gaan bespreken, dan is het een gigantische troef dat wij oplossingen echt in 3D kunnen konen.”


“Investering betaalt zich terug”

“Als klein kantoor is de investering natuurlijk wel noemenswaardig. Om die te kunnen doen, hebben wij een methodiek gebruikt die een bevriend ondernemer heeft bedacht: de Goddeefy-methode, een gedetailleerde analyse van de huidige en gewenste werkmethode, welke valkuilen er in de transitie kunnen optreden en welke oplossingen daar dan voor bestaan. Technischer zal ik niet gaan, maar het komt erop neer dat wij die oefening drie jaar geleden hebben gemaakt. De conclusie was dat we onszelf op dat moment blaasjes wijsmaakten. Wij vonden onszelf en onze werkmethode in 2D efficiënt, ook al waren we dat eigenlijk helemaal niet. Het is waar dat werken met BIM, zeker in het begin, wat trager gaat dan tekenen in 2D, maar zo’n model levert je wel een pak meer bruikbare info op, wat die tijdsduur – nogmaals: na verloop van tijd teken je waarschijnlijk wel even snel in BIM – compenseert. Toen we nog in 2D tekenden hadden we ook meer software nodig en dat stelde ons vaak voor problemen. Als een klant aanpassingen vroeg aan bijvoorbeeld een raam of deur, dan betekende dat voor ons een hele klus. In Archicad, de BIM-software waar we voor kozen, kan zoiets in een mum van tijd. Uiteindelijk levert BIM ons dus winst op, want de foutenmarge gaat naar beneden en efficiënter werken, betekent per definitie winstgevender werken.”

“Het is belangrijk dat zodra je je omgevingsvergunningsdossier hebt, je vlot en efficiënt kan doorwerken naar een uitvoeringsdossier en dat je daar gemakkelijk meetstaten en/of bestekken aan kan koppelen. En calculeren vanuit een BIM-model is nu eenmaal een stukje makkelijker dan calculeren vanuit een 2D-tekeningetje. We wilden naar een all-in-one-oplossing: van ontwerp tot oplevering en zelfs daarna wilden we info over het project krijgen via één software, die dan ook makkelijk te koppelen is aan andere software. We wilden niet langer in een ‘closed source’-verhaal zitten. “


“Circulair bouwen en BIM hand in hand”

“Een andere reden waarom BIM alleen maar belangrijker zal worden, is dat circulair bouwen steeds belangrijker wordt. Voor die nieuwe manier van bouwen is het belangrijk dat er linken zijn tussen de tekeningen, het bestek, de render en de werf. En ook dat die die info beschikbaar is na de oplevering. BIM is in feite essentieel voor circulair bouwen, denk maar aan Thomas Rau en zijn visie op gebouwen als materialenbank.”

“Toen we Archicad hadden aangeschaft, heeft iedereen hier de basisopleiding gevolgd. Die was absoluut noodzakelijk omdat de meeste architecten tot dan nog geen BIM-ervaring hadden. Na die opleiding ging iedereen bij ons van start met BIM. Omdat wij nog zo jong waren, moesten er amper 2D-tekeningen worden omgevormd tot 3D-modellen en konden de architecten dus meteen in nieuwe projecten met BIM aan de slag. Ik heb mijn team ook verboden terug te grijpen naar de vertrouwde software. Wat bleek? Heel snel kon iedereen al heel wat verwezenlijken in BIM. Wij bouwen ook constant aan templates, daar voorzie ik echt tijd voor. Op korte termijn willen wij naar wat ik graag full BIM noem, waarbij niet alleen wij, maar ook ingenieursteams, aannemers en fabrikanten in één en hetzelfde model tekenen. Graphisoft, producent van Archicad, heeft daar trouwens de specifieke opleiding ‘Full BIM-manager’ voor.”

“Als u mij de vraag stelt of ik opnieuw zou overstappen naar Archicad, dan antwoord ik volmondig ‘ja’. BIM is echt onmisbaar bij bow architecten. En voor zij die vrezen dat, zeker in het begin, het 3D-model esthetisch gezien zal moeten onderdoen voor een 2D-tekening; neem daar vrede mee, want er zit wel een pak meer info in, wat zoveel belangrijker is.”


Vragenronde

Na het verhaal van Verfaillie konden de volgers van het webinar ook enkele vragen stellen. Die lijsten we hieronder op, samen met de antwoorden.

  • Waar kan je de opleiding voor full BIM-manager precies volgen?

    “Graphisoft organiseert die volledig online.”
     
  • Jullie doen herbestemmingsprojecten. Vaak staat in de bestaande gebouwen vanalles schots en scheef. Hoe tekenen jullie dat? En hoe doen jullie dat dan in BIM op een tijdsefficiënte manier?

    “Er zit een heel interessante tool in Archicad om je bestaande en nieuwe toestand heel leesbaar te maken tegenover elkaar. Wie daar meer info over wil, kan zeker eens contact met ons opnemen.”
     
  • Hoe pakken jullie het opmeten van de bestaande toestand en het uittekenen van het plan daarvan aan? In 3D is dat toch een hele klus?

    “Dat is een goeie vraag. Wij gaan altijd aan de slag met landmeters en die gaan met een puntenwolk te werk. Die leveren ze aan en op basis van die 3D-meting maken wij het model.”
     
  • Kan je nog iets meer vertellen over de meerwaarde van BIM voor circulair bouwen?

    “Die meerwaarde lijkt me vrij duidelijk. De grondstoffen zijn eindig. Herbestemmen houdt daar sowieso al rekening mee, maar daarnaast proberen wij ook zo veel als mogelijk omkeerbare ingrepen te doen. Dan is het heel interessant om te weten welk materiaal in welke hoeveelheid er in onze ontwerpen zit. Een BIM-model is een soort paspoort van gebouwen. Hoe meer ontwerpers aan de slag gaan met BIM, hoe meer info er is om binnen twintig jaar gegevens over de waarde van de materialen in het gebouw uit het model te halen. Wij maken trouwens ook deel uit van Atelier Circulair.”
     
  • Hebben jullie zo’n materiaalpaspoort al daadwerkelijk gemaakt voor gebouwen?

    “Wij zijn daarmee bezig. We hebben de Green Deal Circulair Bouwen onderschreven en hebben ons geëngageerd om in vier herbestemmingsprojecten echt te proberen van het model ook een materiaalpaspoort te maken. Wij koppelen al onze BIM-modellen momenteel trouwens ook al aan de meetstaten. Ik vertrouw nog niet helemaal op de juistheid van de hoeveelheden die daaruit rollen, maar we zijn er dus wel zeker mee bezig!”
     
  • Jullie willen naar full BIM, maar zijn ingenieurs, aannemers, onderaannemers, leveranciers enzovoort wel helemaal mee in het BIM-verhaal?

    “Ja en nee. Je zal weinig industrie- en CLT-bouwers vinden die nog niet BIM’en. Grote aannemers in de traditionele baksteenbouw daarentegen, werken nog niet zo frequent met BIM. Net als sommige interieurbureaus. Daar is volgens mij werk aan de winkel voor Graphisoft, want vaak is de reden dat de detailgraad die je met BIM kan bereiken voor hen niet hoog genoeg ligt. Technieken in een BIM-model steken gaat vlot, maar voor interieur ligt dat nu nog moeilijker.”
     
  • En zijn fabrikanten voldoende mee? Leveren die voldoende BIM-objecten aan?

    “Die zijn daar volop mee bezig, maar een architect wekt liever op maat, dus zo’n bib, daar zitten we eigenlijk niet meteen op te wachten.” (lacht)
     
  • Dus een BIM-object van een raam van pakweg Reynaers Aluminium heeft geen meerwaarde tegenover een generiek ontwerp?

    “In een later stadium wel. Kijk, op schetsniveau is een raamprofiel een rechthoekje. Wij moeten beperkingen kennen in breedte en hoogte, maar pas wanneer we de sprong naar detailniveau maken, zijn zo’n BIM-objecten van fabrikanten handig.”


Tot slot werden er via de chat ook nog twee suggesties gedaan – hulp komt altijd van alle kanten. Iemand liet weten dat naast de Graphisoft-opleiding voor full BIM-manager er ook goede lokale soortgelijke opleidingen zijn, zoals aan de UGent en Howest. Een andere kijker wou nog meegeven dat in Archicad elk tekenobject ook gebruikt kan worden als een ander object in het model, wat de modelleervrijheid alleen maar vergroot.