Doorzoek volledige site
01 september 2020 | TIM JANSSENS

Quartier Bleu: letterlijk en figuurlijk grensverleggend

Illustratie | Philippe Van Gelooven
De gezellige kade ademt een en al vakantiegevoel. Illustratie | Philippe van Gelooven
De winkelboulevard zet Hasselt opnieuw op de kaart als winkelhoofdstad van Limburg. Illustratie | Philippe van Gelooven
De winkelboulevard en de kade zijn met elkaar verbonden via brede trappen. Illustratie | Philippe van Gelooven
De ‘Connector’, een fraai afgewerkte ontmoetingsruimte met enkele extra winkels, zorgt ervoor dat het boven- en ondergrondse gedeelte naadloos in elkaar overlopen. Illustratie | Philippe van Gelooven
“De onderbouw vormde in constructief opzicht de grootste uitdaging”, aldus projectleiders Bert Jacobs (HOUBEN) en Paul Franck (STRABAG Belgium). Illustratie | Philippe van Gelooven
Illustratie | Philippe van Gelooven

Ook Hasselt is voortaan een ‘stad aan het water’. Dankzij de realisatie van Quartier Bleu is de idyllische Kanaalkom eindelijk een volwaardig deel van het historisch centrum. Anderzijds geeft dit langverwachte megaproject met twaalf residenties, meer dan vierhonderd appartementen, veertien stadswoningen, een vijftigtal retail- en horecazaken en een ondergrondse parking voor 2.350 wagens de bruisende binnenstad extra ademruimte. Een totaalplaatje dat zijn effect zeker niet mist. “De mix van comfortabele appartementen en stadswoningen, de nieuwe winkelboulevard en de gezellige kade met horecazaken en prachtige terrassen creëert een unieke beleving die in weinig andere Belgische steden te evenaren is”, klinkt het unaniem. Quartier Bleu is een ontwerp van De Gregorio & Partners en Antonio Citterio Patricia Viel.

‘Binnenvaart en binnenstad worden één’: zo zou je de metamorfose die Hasselt deze dagen ondergaat kunnen omschrijven. Tal van nieuwe ontwikkelingen zorgen ervoor dat de ongerepte Kanaalkom eindelijk kan uitgroeien tot een volwaardig deel van het centrum, al was het toch vooral wachten op de realisatie van Quartier Bleu om de intuïtieve grens rond de zogeheten Groene Boulevard (lees: de kleine ringweg rond de stad) definitief te doen vervagen. Deze gloednieuwe stadswijk verrees op een braakliggende site van meer dan 30.000 m² tussen de Slachthuiskaai en de Armand Hertzstraat, die voordien tegen wil en dank plaats bood aan discotheek de Versuz en een grote openluchtparking. Quartier Bleu herbergt meer dan vierhonderd diverse wooneenheden – van kwalitatieve appartementen over stadswoningen met zadeldaken tot luxueuze penthouses op de bovenste verdieping – die zijn ondergebracht in elf stijlvolle gebouwen met klinkende namen als Docklife, Riverside, The Meridian, CityGarden, The Connector, Pontoon en Docksite. Voorts is er 25.000 m² winkel- en horecaruimte voorzien voor liefhebbers van ‘shopping, wining & dining’, gegroepeerd rond een heuse winkelboulevard en een prachtige kade met zuiderse allures. Parkeren kan in een omvangrijke ondergrondse garage met drie niveaus en circa 2.350 plaatsen, waarvan er 500 bestemd zijn voor de bewoners van Quartier Bleu en 1.850 voor het grote publiek, als onderdeel van stadsparking ‘Blauwe Boulevard’. De zogeheten ‘Connector’, een fraai afgewerkte ontmoetingsruimte met enkele extra winkels die qua look & feel doet denken aan een havenomgeving, zorgt ervoor dat het boven- en ondergrondse gedeelte naadloos in elkaar overlopen.

 

Ijzersterk concept

Quartier Bleu is het geesteskind van Chateaux Real Estate (de vastgoedpoot van Group Onclin) en architect Alfredo De Gregorio (De Gregorio & Partners), die eind vorige eeuw de eerste ideeën uitwerkte. Het project gaat dus al een hele tijd mee, al was het wachten tot 2013 alvorens alles in een stroomversnelling terechtkwam. Toen stapte Matexi mee aan boord als nieuwe aandeelhouder van nv Kanaalkom, de vennootschap die de realisatie van Quartier Bleu in goede banen leidde. “In september 2014 was de bouwvergunning rond en in 2016 zijn de sloop- en grondwerken gestart”, vertelt Geert Lambrechts, business manager bij Matexi. “Eind 2017 was de parkeerkelder klaar en begin 2018  is de realisatie van de bovenbouw van start gegaan. Als je ziet waar we nu staan, kan je niet anders dan concluderen dat het de voorbije jaren enorm snel is gegaan.”

Het ijzersterke concept staat als een huis, vindt Lambrechts. “De Kanaalkom als nieuw baken voor Hasselt en Limburg, het versterken én uitbreiden van de binnenstad via een doordachte mix van stedelijke functies, het herwaarderen van de ooit zo bloeiende Gelatinesite, het aantrekkelijke woonaanbod, de fraaie boulevard die Hasselt opnieuw op de kaart zet als ‘winkelhoofdstad’ van Limburg, de gezellige kade die een en al vakantiegevoel ademt …: we mogen gerust stellen dat Quartier Bleu een van de belangrijkste binnenstedelijke herontwikkelingsprojecten in Vlaanderen is. De historische binnenstad lag in het verleden niet aan het water, maar dankzij Quartier Bleu is dat voortaan wél het geval.”

 

Drie verschillende sferen

Dat Quartier Bleu niet alleen uitblinkt in stedenbouwkundig opzicht, maar ook een lust is voor het oog, is te danken aan de visie en vastberadenheid van architect Alfredo De Gregorio. Hij tekende samen met wijlen Aldo Rossi de eerste schetsen en ging na diens overlijden in zee met de Italiaanse topontwerper Antonio Citterio. “Het klikte meteen, niet alleen op persoonlijk, maar ook op architecturaal vlak”, zegt De Gregorio. “Antonio slaagt erin om resoluut hedendaags te blijven, maar vindt door zijn sublieme materiaalkeuzes ook altijd aansluiting bij het verleden. Anderzijds kon hij zich vinden in mijn filosofie, met name dat je stedelijke ontwikkeling moet maken in plaats van blok per blok te ontwerpen. We hebben met verschillende sferen gewerkt: de winkelboulevard heeft een grootstedelijke uitstraling, terwijl de kade een kleinschaligere, haast zuiderse allure heeft. Achter de boulevard vind je dan weer een ‘stadskwartier’ met een echte ‘wijksfeer’. Drie verschillende werelden op een spreekwoordelijke zakdoek: dat is de mix die het stedelijke gevoel genereert.”

Dit vertaalt zich ook in de gebruikte materialen en tinten, die eveneens aansluiten bij de look & feel van de Hasseltse binnenstad. “Vandaar de combinatie van beige-grijze natuursteen op de gevels rond de boulevard en verschillende types roodbruin metselwerk op de façades die de contouren van Quartier Bleu markeren. Het centraal gelegen Citysquare-gebouw is dan weer bekleed met zwarte natuursteen, wat belangrijk is voor het gevoel en de beleving op de site. Als je Quartier Bleu als een dorp zou beschouwen, zou dat gebouw fungeren als de ‘kerk’. Hier en daar hebben we dus een accent voorzien – zie ook de witte natuursteen op de bovenste bouwlagen van The Meridian en CityGarden – maar qua typologie en afwerking zijn we toch vooral voor integratie gegaan. Architectuur gaat immers niet over esthetiek, maar over ethiek: kunnen we een geheel maken dat mensen in hun hart sluiten?”

 

Kers op de taart

Wat eveneens helpt om Quartier Bleu in het stadsweefsel te integreren, is het netwerk van straatjes en pleintjes tussen de verschillende gebouwen op de site. Bovendien zijn de winkelboulevard en de kade met elkaar verbonden via brede trappen. “De appartementen en penthouses langs het kanaal – Docklife, Riverside, The Connector en Pontoon – hebben uitzicht op de onderliggende kade en het water, terwijl de wooneenheden in de ‘tweede lijn’ – The Meridian, CityGarden, Citysquare, Boulevard – en de appartementen en stadswoningen aan de achterliggende Armand Hertzstraat – Dockyard en Docksite – kunnen genieten van gezellige binnentuinen en een netwerk van intiemere pleintjes en kleine steegjes. In de winkelboulevard zijn heel wat zitbanken geplaatst, zodat bezoekers, bewoners en passanten zich de publieke ruimte kunnen ‘toe-eigenen’ – al is het maar voor 10 minuten. Dat is wat zo’n nieuwe stadswijk echt tot leven wekt”, legt De Gregorio uit.

De architect is tevreden met het resultaat, maar beseft dat het werk nog niet af is. “Nu heeft de stad nog een cruciale taak om ook de rest van de omgeving verder te ontwikkelen. Denk aan de geplande brug over de Kanaalkom en de aanpalende Gelatinesite, waar de oude fabrieksgebouwen onlangs gesloopt zijn. Pas dan zal Quartier Bleu volledig tot zijn recht komen als ‘kers op de taart’”, benadrukt De Gregorio, die zich naar eigen zeggen twintig jaar lang zorgen maakte over de vraag of de sfeer en de beleving effectief zouden uitdraaien zoals hij en Antonio Citterio het voor ogen hadden. “Ik ben dan ook erg aangenaam verrast door de vele positieve reacties. Die focus op ogenschijnlijke details, zoals de verlaging van de kade om dichter bij het water te zitten en de ‘terraservaring’ te optimaliseren, is dus niet voor niets geweest. Het was een werk van lange adem, maar het is een verdomd knap project geworden – zoals mijn goede vriend Antonio me in het oor fluisterde tijdens een van zijn bezoeken aan Quartier Bleu. Het verlegt de grenzen van de binnenstad.”

Lees hier het tweede deel van het artikel.


Dit artikel is eerder verschenen in Bouwen aan Vlaanderen.