Doorzoek volledige site
03 september 2020

Ventileren in tijden van corona

Illustratie | MACOBO-STABO

Heb jij deze ochtend ook je kroost aan de schoolpoort afgezet? Geen ontkennen aan, de coronacrisis drukt ook op de start van het nieuwe schooljaar zijn stempel. De onderwijssector doet zijn uiterste best om de verplichte voorzorgsmaatregelen te volgen. Maar wist je dat een goede binnenluchtkwaliteit onontbeerlijk is in de strijd tegen Covid-19? Ontdek meer in dit blogbericht van expert Jim Van Loo, Projectleider Gebouwtechnieken bij MACOBO-STABO.

Hoe meer ventilatie, hoe beter de luchtkwaliteit!

We moeten inzetten op verluchten, om te zorgen dat we verse (buiten)lucht het lokaal binnenbrengen en vervuilde lucht afvoeren en dit kan op verschillende manieren.

Het is te kort door de bocht te stellen dat het openen van ramen en deuren tot het perfecte binnenklimaat leidt. Dit is misschien wel mogelijk bij aangename buitentemperaturen, maar wat bijvoorbeeld ’s avonds of in de winter? Koude lucht die binnenstroomt, leidt geheid tot comfortklachten. En die extra koude lucht opwarmen is bovendien ecologisch en economisch niet verantwoord.

Jim Van Loo, Projectleider Gebouwtechnieken: ”Daarnaast is goede binnenluchtkwaliteit niet alleen het handhaven van CO2 en vervuilende stoffen of Covid-19 en andere virussen, maar we houden ook rekening met buitengeluiden, en fijn stof of pollen. Zeker een aandachtspunt bij scholen in een stadskern.”

De expertise van correct en op maat verluchten gaat ook verder dan het installeren van luchtkanalen en ventilatoren alleen. Elk schoolgebouw is anders en vraagt telkens een aangepaste oplossing.
 

Ventilatie op maat

Jim: “Elk project wordt afzonderlijk geëvalueerd, of het nu nieuwbouw of renovatie is. Hierbij wordt aandacht besteed aan het ontwerp van het gebouw, het ontwerp van het ventilatiesysteem, het beschikbare budget maar ook de energiekost en het onderhoud en gebruik. Een slecht ontworpen of erbarmelijk onderhouden installatie draagt namelijk niet bij aan een gezond binnenklimaat.”

Als ingenieursbureau heeft MACOBO-STABO jarenlange ervaring met het ontwerpen van verluchtingssystemen afgestemd op de noden van de onderwijssector, de eisen van de betrokken overheidsinstanties, de geldende normen voor verwarming en ventilatie én het comfortgevoel van de gebruikers.

“Het onderling overleg met de desbetreffende school moet tweerichtingsverkeer zijn, want het is een belangrijke factor in het (ver)bouwproces. Het traject start met het goed in kaart brengen van wat de school wil bereiken. Daarop volgend gebeurt een analyse van de omgeving, de bestaande of nieuwe toestand van het gebouw, en het eventueel reeds aanwezige ventilatiesysteem,” vertelt Jim.

Op basis van deze info wordt zorgvuldig bestudeerd wat de mogelijke oplossingen zijn voor een goede verluchting, en eventueel verwarming, waarbij de focus niet alleen gevestigd wordt op C02-waarden maar ook op temperatuur, vocht en akoestiek in het gebouw. Daarna worden gedetailleerd alle voor- en nadelen van elk systeem tegenover elkaar gezet zodat gekozen kan worden voor een optimaal ontwerp op maat én met aandacht voor elk beschikbaar budget.
 

Meten is weten

CO2-sensoren laten toe de vervuilingsgraad van de binnenlucht te meten en op basis daarvan het verse luchtdebiet af te stellen op de bezettingsgraad van de werkplekken, lokalen en klassen. Het streefdoel moet zijn om de kwaliteit van de buitenlucht ook binnen te benaderen en hetzelfde comfortgevoel te creëren tijdens het inademen van de lucht.

Jim weet uit ervaring dat goed ventileren niet alleen de CO2-concentratie doet dalen, wat de prestaties van aanwezige personen verbetert, maar ook deze van de andere vervuilende stoffen, virussen en bacteriën. “Het is trouwens een misvatting dat muffe lucht in een lokaal te wijten is aan een te hoge CO2-waarde, CO2 is immers van nature geurloos. Maar door goed te ventileren vangen we dus wel twee vliegen in één klap: CO2 en muffe geurtjes,” zegt hij.
 

Waarom en hoe ventileren?

De binnenlucht wordt bezoedeld door verschillende bronnen. Vervuilende stoffen kunnen komen van buitenlucht (uitlaatgassen, stof, …), van bouwmaterialen (tapijt, hout, verf, metselwerk, …), maar ook van personen (CO2, vocht, …). Bacteriën en het Coronavirus maken hier ook deel van uit. Een goed ventilatiesysteem moet er voor zorgen dat deze vervuilde lucht wordt afgevoerd en vervangen door - al dan niet gefilterde - buitenlucht. Wat op zijn beurt zorgt voor een gezonde omgeving voor leerlingen en leerkrachten.

De overheid heeft een aantal tools in het leven geroepen over hoe en hoeveel ventileren. Zo moet een nieuwbouw of een grondige renovatie voldoen aan de EPB-regelgeving (EnergiePrestatie en Binnenklimaat). En er bestaat ook een codex voor ‘Welzijn op het Werk’ die een aantal verplichtingen oplegt voor de ventilatie-inrichting van werklokalen.

Jim vertelt: “De overheidsinstanties spelen dus goed in op deze thematiek, maar het blijven eisen om een minimaal aanvaardbaar binnenklimaat te bekomen en dat is in deze tijd niet altijd voldoende. Bij MACOBO-STABO kunnen we de juiste professionals inschakelen, zoals EPB-verslaggevers, duurzaamheidingenieurs en experten gebouwtechnieken om tot het beste resultaat te komen.”
 

Help, de ventilatie regelen!

“Als school wil je geen klachten over tocht of onaangename temperaturen. De invoer en afvoer van ventilatielucht dient dus goed gecontroleerd te worden, maar je wil ook graag het verse luchtdebiet perfect afgesteld zien op het aantal aanwezige leerlingen en de grootte van de lokalen. Dat vergt kennis van zaken,” voegt Jim toe.

Schoolgebouwen voorzien van het juiste niveau van automatische regeling of de ventilatie ’s nachts in werking laten treden in warme periodes om oververhitting te voorkomen, behoren tot de mogelijkheden. De regeling van het ventilatiesysteem, het dimensioneren van het kanaalwerk, de inplanting van de luchtroosters, de akoestische eisen, enzoverder, dit alles vraagt om de nodige expertise.

Een goed binnenklimaat garanderen is dus niet alleen CO2-meten en ramen openen maar vergt de know-how en expertise van een ontwerper met doorgedreven kennis en ervaring, des te meer in de strijd tegen Covid-19.

GERELATEERDE DOSSIERS