Doorzoek volledige site
03 september 2020 | WOUTER POLSPOEL

Laura Janssens (BOGDAN & VAN BROECK): “Archicad heeft ons het leven aanzienlijk makkelijker gemaakt”

Eén van de projecten die BOGDAN & VAN BROECK met Archicad tekende. Illustratie | BOGDAN & VAN BROECK

KUBUS organiseerde in samenwerking met architectura.be recent een online event waarin het enkele architecten aan het woord liet over BIM. Building Information Modeling is tegenwoordig immers al wat de klok slaat; een overstap lijkt haast onvermijdelijk. Maar levert het nu effectief zoveel voordeel op als iedereen loopt te roepen? BOGDAN & VAN BROECK, bow architecten en GDesign Architecten brachten hun verhaal over werken met Archicad. Hoe beleefden zij de overstap? Welke valkuilen kwamen ze tegen? En zouden ze nog terug willen? Aan elke uitgebreide getuigenis wijden we een artikel. In dit laatste artikel brengen we het relaas van Laura Janssens van BOGDAN & VAN BROECK. Haar boodschap is duidelijk: “Archicad heeft ons het leven veel makkelijker gemaakt.”

Voor Janssens dieper inging op haar ervaringen met Archicad en de overstap ernaar, nam ze eerst even kort de tijd om architectenbureau BOGDAN & VAN BROECK voor te stellen. “Wij zijn opgericht in 2007 en hebben intussen ruim tien jaar ervaring in onderzoek, ontwerp en ontwikkeling van architectuur en stedenbouw met een focus op de transformatie en verdichting van steden. Wij realiseren met onze ontwerpen zowel renovatie- als nieuwbouwprojecten en dat voor zowel private als publieke opdrachtgevers. De programma’s zijn daarbij heel uitlopend; van residentiële gebouwen tot collectieve voorzieningen als kantoren, scholen, culturele gebouwen … Onze projecten beperken zich ook niet tot één schaalgrootte. Wij tekenden al projecten tot 30.000 m², maar zijn evengoed bedreven in meubelontwerp.”

“Ons bureau bestaat uit 18 medewerkers en 2 zaakvoerders en kenmerkt zich door zijn vlakke structuur. We zijn een internationaal team, dat bestaat uit architecten, interieurarchitecten en stedenbouwkundigen, maar er is ook iemand die zich louter met het management bezighoudt en zelfs iemand die filosofie heeft gestudeerd. Ons kantoor is gevestigd in Brussel, waar we heel wat projecten realiseren, maar ook in Vlaanderen en Wallonië zijn we actief. We hebben ook enkele buitenlandse projecten op ons conto.”

“Bij BOGDAN & VAN BROECK ‘zitten’ op elk project 3 à 4 architecten, die zich afhankelijk van het project laten bijstaan door een aantal interne teams met elk een eigen expertise, zoals bijvoorbeeld visualisatie, preselecties of klantenwerving. Er is ook iemand die iets meer van Archicad kent dan al de rest op kantoor.”


“Combinatie 2D- en 3D-model steeds vaker gevraagd”

Archicad, het woord is gevallen. BOGDAN & VAN BROECK maakte de overstap naar de BIM-software eind 2017 en heeft er nu 13 licenties van. Archicad is er nu de primaire software. “Bij ons moet iedereen kunnen werken met de software, we hebben geen BIM-verantwoordelijke. We verlangen veelzijdigheid van elk van onze werknemers. Niemand bij ons is bijvoorbeeld enkel en alleen tekenaar. In 2017 volgden een aantal van onze werknemers de vierdaagse Archicad-cursus in Hasselt, waarna ze hun kennis hebben doorgegeven aan hun collega’s. Het hielp dat we sowieso al elke maandag een wat wij noemen knowledge sharing deden. Het spreekt voor zich dat tijdens die sessies veel over Archicad werd en nog steeds wordt gesproken.”

Janssens haalde meerdere redenen aan waarom BOGDAN & VAN BROECK overstapte naar Archicad. “Vooreerst om zowel 2D- als 3D-software in één pakket te hebben. De combinatie van 2D-tekeningen en een 3D-model wordt steeds vaker gevraagd door klanten. Vroeger tekenden we in 2D en hadden we daarnaast vaak een ander programma nodig om die tekeningen om te zetten naar 3D, maar in Archicad is het zo dat zodra je je eigen model gemodelleerd hebt, het heel gemakkelijk is om bijvoorbeeld een opgewerkte isometrie te maken en je hebt ook geen andere software nodig om te renderen. Archicad heeft ons het leven gewoon veel makkelijker gemaakt. Toen we de overstap naar BIM wilden maken, hebben we ook gekeken naar andere BIM-software, maar het gebruiksgemak van Archicad was gewoon veel beter. Archicad is echt gemaakt voor architecten. Eenvoudige schema’s voor wedstrijdontwerpen of collages waarin gevelaanzichten en snedes worden gecombineerd en waaraan zelfs texturen worden toegevoegd: het kan allemaal in Archicad. Ook 2D-tekeningen kan je in Archicad al heel mooi opwerken en de combinatie met 3D zorgt ervoor dat in een ontwerp echt elke hoek en dus ook elk mogelijk probleem zichtbaar wordt. Ook puntenwolken – bij renovatieprojecten doen wij de opmetingen niet zelf – kunnen heel gemakkelijk worden geïntegreerd in Archicad.”
Een tweede voordeel is volgens Janssens de efficiëntie en tijdswinst die werken met Archicad oplevert. “Al moet ik er wel bij vertellen dat je die pas echt voelt na verloop van tijd, wanneer je er beter mee kan werken. Je moet er daarvoor wel op letten dat je al van in het begin heel veel input in je model steekt, ook al heb je dat in het begin nog niet meteen en haal je die er pas later uit.
Een derde en laatste grote troef van Archicad is natuurlijk de budgetbewaking. Wanneer je BIM’t en met verschillende partijen aan hetzelfde model werkt, worden conflicten veel sneller gedetecteerd, wat de faalkosten natuurlijk aanzienlijk of zelfs helemaal naar beneden haalt.”


Goede nazorg

Bij de overstap liep evenwel niet álles even vlot. “Vooral het omzetten van onze bureautemplate had wat voeten in de aarde”, vertelde Janssens. “Inons 2D-tekenprogramma hadden we een heel specifieke manier van tekenen en die wil je dan graag een beetje bewaren in Archicad, maar dat kan natuurlijk niet. Ik moet wel zeggen dat KUBUS ons op dat vlak heel goed geholpen heeft. Na de opleiding zijn ze nog twee dagen naar ons kantoor gekomen om ons daarbij te helpen. Ook op de telefonische helpdesk en de mogelijkheid welke vraag dan ook te mailen, hebben we vaak een beroep gedaan. Daarnaast waren de Tips & Trucs rond Archicad op KUBUS’ website (link) heel handig, net als de vierjaarlijkse ArchiCafé’s (link) die KUBUS organiseert. Daar leerden we uit ervaringen van andere bureaus die met Archicad werken.”

Janssens haalde ook enkele concrete voorbeelden aan van projecten die BOGDAN & VAN BROECK realiseerden met BIM. Eentje daarvan was het project Novacity in de Brusselse gemeente Anderlecht. “Een nieuwbouw met een kmo-zone en een 60-tal appartementen die we in volledig bouwteam aan het realiseren zijn. We zitten nu volop in de aanbestedingsfase. Het was de nadrukkelijke vraag van de klant, ontwikkelaar Kairos die het project realiseert in opdracht van citydev.brussels, om alles in BIM te doen. We kunnen zelfs spreken van BIM+, want ook de ingenieurs moeten in hetzelfde BIM-model werken. Wij zijn in zee gegaan met de architectenbureaus DDS+ en EOLE en hebben vooral van DDS+, dat al heel veel kende van BIM, veel geleerd. Dat was ook nodig, want we kregen een zogenaamd BIM-protocol voorgeschoteld door de aannemer, BAM, dat ook een BIM-manager had aangesteld. Eén keer per week worden alle modellen uitgewisseld in BIMcollab waarna de BIM-manager ze controleert en mogelijke clashes of conflicten communiceert. Zo proberen we eigenlijk nog voor de start van de werken geen enkel conflict meer te hebben zodat we zorgeloos in werffase kunnen gaan. Op die manier kan BAM een budget opstellen dat niet meer zal wijzigen omdat er geen faalkosten zullen zijn.”

“Samengevat: wij zijn heel tevreden dat we de overstap naar werken met Archicad hebben gemaakt. En we leren zelfs nog elke dag bij. We zouden iedereen aanraden hetzelfde te doen”, besloot Janssens.


Vragenronde

Na het verhaal van Janssens konden de volgers van het webinar ook enkele vragen stellen. Die lijsten we hieronder op, samen met de antwoorden.

  • Jullie doen heel veel grote projecten. Is het zo dat hoe groter de schaal, hoe interessanter het wordt om te BIM’en?

    “Neen, eigenlijk niet, ook voor kleine projecten is BIM interessant.”
     
  • Een vraag voor de drie deelnemers aan dit event: wie van jullie vertrouwt voor de volle 100% de meetstaten uit Archicad?

    Laura: “De Meetstaat Manager werkt maar zo goed als je zelf kan tekenen, dus het hangt vooral daarvan af. We vertrouwen er wel zeker op.”

    Paul Gijsemans (GDesign Architecten): “Wij hebben nog maar weinig ervaring met meetstaten uit Archicad. Bij vorige software waar we mee werkten hebben we wel testmodellen gemaakt waarop we een manuele berekening hebben gedaan en vervolgens de software de berekening hebben laten maken. Vervolgens hebben we de betrouwbare bronnen geselecteerd. Ik vermoed dat we dat voor Archicad ook gaan doen.”

    Pieter Verfaillie (bow architecten): “Ik ben er nog niet klaar voor om die te vertrouwen.”
     
  • Laura, je zei dat veel van jullie klanten vragen dat er gewerkt wordt met BIM. Wat is voor hen de belangrijkste reden om dat te vragen?

    “Die verschilt van klant tot klant. Als het om ontwikkelaars gaat – die er nu al het meest vertrouwd mee zijn –, is de reden toch meestal de betere budgetbewaking.”
     
  • Zou het een goeie zaak zijn als werken met BIM verplicht zou worden bij overheidsopdrachten?

    “Ik denk dat het nooit goed is om iets te verplichten (lacht). Dat vergt een grote inspanning en grote investering langs onze kant en de contracten zijn daar totaal nog niet aan aangepast. Wij moeten vaak al in de fase voor de bouwaanvraag alles al zeer gedetailleerd tekenen, terwijl wij daar eigenlijk nog niet voor betaald worden. Als dat werk zou worden meegerekend in de contracten, mag je ons wel verplichten het te doen. Maar voor wat, hoort wat.”
     
  • Is BIM snel terugverdiend?

    “Moeilijk te zeggen want daar hebben we nog geen analyse over gemaakt. De grote meerkost bij aanschaf is er, dat weten we, maar Archicad heeft zeker veel troeven die de software finaal goedkoper zouden kunnen doen uitvallen dan traditionele ontwerpsoftware – vooral dat veel zaken veel sneller kunnen, eens je ze onder de knie hebt. Maar het is moeilijk om op dit moment een sluitend antwoord te formuleren op die vraag.”


Lessons learned

Rik Neven, zaakvoerder van architectura.be, kreeg de eer het online event af te sluiten. KUBUS had hem vooraf gevraagd een conclusie te formuleren gebaseerd op de drie getuigenissen. Hij somde elf ‘lessons learned op’, maar niet zonder eerst te zeggen dat hij zichzelf niet meteen de meest geschikte persoon vond om dat besluit te formuleren, gezien het feit dat hij zelf natuurlijk nog nooit met BIM had gewerkt. De elf lessen die we volgens Neven uit het online event moeten meenemen:

1. Bezint eer ge begint: neem de tijd om te kijken of je BIM-software echt nodig hebt. BIM is geen doel op zich, maar moet middel zijn om klanten te kunnen dienen.

2. Betrek het team erbij, zo creëer je een groter draagvlak binnen je bureau.

3. Verwijzend naar titel van dit webinar: leer uit je fouten.

4. BIM moet niet gezien worden als een visueel iets. Er is een groot verschil tussen BIM en 3D. Het visuele is mooi meegenomen bij BIM, maar in eerste instantie is het nog altijd een informatietool om de samenwerking tussen verschillende partijen te verbeteren.

5. Al doende leert men.

6. Verwijzend naar het eerste puntje: BIM is geen doel op zich.

7. Zet door eens de stap genomen is en grijp niet terug naar je oude manier van werken bij de eerste tegenslag of moeilijkheid.

8. Verwacht er ook niet té veel van. Niets is perfect.

9. BIM kan voor alle projecten in aanmerking komen: klein, groot, industrieel, residentieel, ook voor particuliere woningen.

10. KUBUS doet meer dan enkel de software leveren, het bedrijf helpt zijn klanten ook echt (op weg).

11. Deel je BIM-ervaringen.