Doorzoek volledige site
24 september 2020 | TIM JANSSENS

Bouwmeesterpodcast: pleidooi voor dialoog met projectontwikkelaars

De verhouding tussen architectuur en projectontwikkeling is vaak gecompliceerd. Vlaams Bouwmeester Erik Wieërs en zijn voorganger Leo Van Broeck zijn niet blind voor deze realiteit, maar pleiten in de bouwmeesterpodcast van architectura.be voor samenwerking en overleg. “De tijd dat projectontwikkelaars ‘de slechten’ waren en architecten en gemeentebesturen ‘de goeden’ is definitief voorbij.”

Projectontwikkelaars waren al alomtegenwoordig in het bouw- en architectuurwezen, maar eisen ook in de woningbouw een steeds groter deel van de koek op. Velen onder hen leken zich te kunnen vinden in de visie van Leo Van Broeck, maar was die interesse wel oprecht? “Gedeeltelijk, want die mensen waren het vaak grondig beu om aan het loket te moeten horen dat ze pas mochten bouwen als ze nog een bouwlaag schrapten”, grinnikt Van Broeck. “Hoog of dens is niet per definitie goed of slecht. Maar voor veel mensen die vroeger bij Stedenbouw werkten was het altijd slecht.”

 

Niet met de vinger wijzen

Toch gaan projectontwikkelaars niet helemaal vrijuit als het aankomt op architecturale kwaliteit, vindt Van Broeck: “Ze hebben mijn pleidooi voor verdichting vaak misbruikt om slechte architectuur te realiseren op foute plekken. De bouwsector heeft die boodschap soms wat te simplistisch opgevat. Desondanks heb ik altijd ingezet op samenwerking en overleg, want wat ik zeker niet wilde doen, is mensen met de vinger wijzen vanuit een soort superioriteitspositie. Je moet als Vlaams Bouwmeester toch in contact staan met de sector die ons streven naar architecturale kwaliteit in de praktijk brengt? Dus ja: ik ben naar de uitreiking van de MIPIM Awards gegaan en ben met vastgoedmensen gaan dansen op het strand in Cannes. En daar waren ze me dankbaar voor, want ze hebben me toen gezegd: ‘Ge zijt de eerste Bouwmeester die tussen ons komt staan en ons niet behandelt als rotte vis’. Dat gaf me meer legitimiteit om op tafel te slaan en te zeggen: ‘Maar nu gaat u wel kwaliteit eisen. Ik zie u voor vol aan, ik weet wat ge kunt. En ik ga ook geen dingen vragen die niet rendabel zijn. Dus kunnen we misschien open kaart spelen?’ Op die manier krijg je heus wel wat gedaan van bouwpromotoren.”  

 

"De bouwsector heeft mijn pleidooi voor verdichting soms wat te simplistisch opgevat. Desondanks heb ik altijd ingezet op samenwerking en overleg, want ik wilde mensen niet met de vinger wijzen vanuit een soort superioriteitspositie" - Leo Van Broeck

 

Belangrijke stem in architectuurdebat

Ook huidig Vlaams Bouwmeester Erik Wieërs beschouwt projectontwikkelaars als belangrijke gesprekspartners. “Als Vlaams Bouwmeester is het in eerste instantie je rol om de Vlaamse overheid te adviseren en zo de realisatie van kwaliteitsarchitectuur te stimuleren, maar in het globale debat daaromtrent hebben ook projectontwikkelaars een belangrijke stem, want zij zijn in principe de private opdrachtgevers”, zegt Wieërs. “Ik denk dan ook dat het belangrijk is om ontwikkelaars er intensiever bij te betrekken. Ik heb in het verleden situaties meegemaakt waarbij een ontwikkelaar tegen een gemeentebestuur zegt: ‘Kijk, wij denken hier ongeveer x-aantal woningen te realiseren. En wij geven dus dat bedrag voor de grond om ons plaatje te doen kloppen. Maar voor elke woning die wij meer kunnen realiseren, krijg jij zo veel meer voor jouw grond’. Kortom: heel wat ontwikkelaars zijn effectief bereid om open kaart te spelen. En voor sommige gemeentebesturen of opdrachtgevers is dat vreemd. De tijd dat projectontwikkelaars ‘de slechten’ waren en architecten en gemeentebesturen ‘de goeden’ is definitief voorbij. Het is belangrijk om in dialoog te treden en met vereende krachten naar kwalitatieve architectuur te streven.”

 

"Heel wat projectontwikkelaars zijn bereid om open kaart te spelen. Het is dan ook belangrijk om in dialoog te treden en met vereende krachten naar kwalitatieve architectuur te streven" - Erik Wieërs

 

Collectief denken

Leo Van Broeck sluit zich volmondig aan bij de woorden van zijn opvolger. Collectief denken is dan ook een van zijn stokpaardjes. “Individueel bouwen is niet meer van deze tijd”, benadrukt hij. “De uitdagingen die deze dagen ons pad kruisen, zullen we samen het hoofd moeten bieden – zeker als het op wonen aankomt. Wonen is groepswoningbouw, die op grote schaal moet worden ontwikkeld. Of het nu op het platteland is of in de stad, of het nu rijwoningen of appartementen zijn …: dat is op zich veel minder belangrijk. Woningen moeten eerst en vooral ‘lockdowncompatibel’ zijn en aansluiten op een ‘lockdowncompatibele’ publieke ruimte. Een collectief warmtenet is de toekomst, dus we moeten af van al die kleine individuele energiecentrales in onze woningen. Het zal niet langer zin hebben om als ‘verkavelingsvlaming’ je eigen miniwarmtenetje aan te leggen. Het wordt samenwerken of niets.”

 

Dit artikel werd geschreven op basis van het podcastinterview dat architectura.be afnam van Erik Wieërs en Leo Van Broeck. Deze podcast kan je binnenkort beluisteren op onze website. Hier vind je een link naar alle podcasts van architectura.be. 
Deze architectura.be Podcast kwam tot stand dankzij volgende parters: KUBUS, partner in BIM voor ARCHICAD, Solibri & BimCollab. Assiver, verzekeringsmakelaar gespecialiseerd in polissen voor architecten. En VELUX, partner in daglichtoplossingen.