Doorzoek volledige site
21 september 2020 | WOUTER POLSPOEL

Raf Neyens (MaMu) in KUBUS’ nieuwe reeks ‘BIMmers aan het woord’: “Al na halfjaar ging tekenen in Archicad sneller dan in 2D”

Eén van de projecten van MaMu Architects in Archicad. Illustratie | MaMu Architects

In de nieuwe reeks online events ‘BIMmers aan het woord’ geeft KUBUS architecten(bureaus) die de overstap naar Building Information Modeling maakten of daar volop mee bezig zijn een podium om hun ervaringen te delen. Raf Neyens van MaMu Architects mocht de spits afbijten in het eerste webinar. “Een 3D-model van een woning ontwerpen in de de BIM-software Archicad ging voor mij al na een halfjaar sneller dan ze te tekenen een 2D-tekenprogramma”, vertelde hij onder meer.

MaMu Architects uit Hasselt bestaat uit een team van twaalf architecten en twee interieurarchitecten. Het bureau heeft geen particuliere klanten, maar ontwerpt vooral grotere projecten zoals kantoorgebouwen, hotels, logistieke gebouwen, toonzalen, retail enzovoort. Bijzonder is dat MaMu Architects daarbij dus ook het interieurontwerp voor zijn rekening kan nemen. Sinds meer dan anderhalf jaar werkt MaMu Architects met Archicad, de BIM-software van Graphisoft waarvan KUBUS in Vlaanderen en Nederland exclusief verdeler is. Raf Neyens, architect bij MaMu Architects, legde in het eerste webinar van KUBUS’ nieuwe online reeks ‘BIMmers aan het woord’ uit waarom en hoe die overstap gebeurde.


Drie testlicenties om Archicad te leren kennen

“We zijn op zoek gegaan naar de voor ons bureau meest geschikte BIM-software en al snel bleek dat Archicad voor ons zowat het beste alternatief was, omdat wij werken in een Mac-omgeving. Andere software bleek minder aangewezen omdat die software minder makkelijk te implementeren valt wanneer je werkt met Apple-computers. KUBUS bood ons de kans om gedurende twee maanden drie licenties te gebruiken om de BIM-software te leren kennen. We hebben een kleiner project gekozen om Archicad te proberen en te vergelijken met andere programma. We hebben daarvoor bewust geen Archicad-cursus gevolgd, omdat we de intuïtiviteit van het nieuwe BIM-pakket belangrijk vonden. Wat bleek? Met ons vorig programma kostte het ons zo’n twee maanden om een 2D-tekening in 3D om te zetten, terwijl het 3D-model in Archicad er al na twee weken was.”

MaMu Architects was dan ook snel overtuigd van het potentieel van Archicad en besloot er dan ook in te investeren. “We zijn begonnen met tien licenties. Maar dat was niet de enige investering die we moesten doen”, legt Neyens uit. “Zo hebben we een aantal nieuwe pc’s moeten kopen en hebben we ook onze server moeten vernieuwen, omdat die de snelheid waarmee we met Archicad 3D-tekeningen konden ‘wegschrijven’ op de server niet aankon. Daarnaast investeerden we ook in Archicad-opleidingen voor onze medewerkers, aanvullend maatwerk – door KUBUS, maar ook door externe professionals – en je moet in eerste instantie ook rekening houden met rendementsverlies. Iets leren, kost immers tijd, en dus geld. We gaven onszelf twee jaar om integraal met BIM te (kunnen) werken.”


Parameters voor implementatie

“Bij ons is het zo dat elke architect een project behandelt van a tot z. Niemand houdt zich exclusief bezig met tekenen. Het was dus wel belangrijk dat alle medewerkers het tekenwerk in Archicad volledig onder de knie kregen. We bepaalden daarom enkele belangrijke parameters rond de implementatie van Archicad. Zo vonden we dat de focus eerst moest liggen op het tekenen in 3D en pas daarna op de rest van het BIM-verhaal, want tussen de twee zit toch nog heel wat verschil. En we zouden onze medewerkers ook niet allemaal samen naar de Archicad-opleiding sturen, maar wel in groepjes. Toch kochten we dus meteen tien licenties aan. Dat was een bewuste keuze. Zo konden werknemers die nog niet meteen in Archicad zouden tekenen, er wel al eens van proeven en wat dingen uitproberen wanneer ze het eens een uurtje minder druk hadden. En we zouden op termijn toch sowieso licenties moeten bijkopen. Wie de opleiding gevolgd had, zou dan voortaan elk nieuw project starten in Archicad.”

De eerste groep van medewerkers die de opleiding ging volgen, besloeg zo’n 30% van de totale personeelsbezetting. “Toen hun opleiding erop zat, mochten zij met Archicad aan de slag voor kleine projecten, als gewenning. Ze zetten hun eerste stappen in het ontwikkelen van een bureautemplate en -bibliotheek en kregen hulp van KUBUS maar ook van een externe partij, BIM Makers uit Hasselt, twee jonge gasten voor wie BIM geen geheimen kent.”

“Daarna lieten we een tweede lichting collega’s op cursus gaan, die vervolgens, met hulp van de eerste groep cursisten die dan ook al wat praktijkervaring had, diverse projecten opstartte in BIM: kantoorgebouwen, logistieke gebouwen, interieurprojecten … opnieuw met de bedoeling zo veel mogelijk kennis te verwerken. BIM Makers bood tijdens dat proces de nodige ondersteuning voor d ontwikkeling van onze bureautemplate.”

Vandaag zijn we een jaar en acht maanden verder en is de laatste lichting collega’s op cursus geweest. Intussen wordt de laatste hand gelegd aan de bureautemplate en -bibliotheek. “Al zijn die eigenlijk nooit klaar. Ook de Meetstaat Manager gaan we nu testen en op punt stellen.”


Pilootproject met focus op architectuur én interieurarchitectuur

“Hoewel we dus al anderhalf jaar met Archicad werken bij MaMu Architects, zullen we in de heel nabije toekomst pas écht starten met BIM, tot dan spreken we eigenlijk van Little BIM. We gaan één groot project waarin architectuur en interieurarchitectuur geïntegreerd zijn, gebruiken als pilootproject. Naar alle waarschijnlijkheid zullen we drie keer zo lang tekenen aan dat project dan aan een simpeler ontwerp, maar daarna zullen wel alle lagen, alle lijndiktes, alle IFC-instellingen en de raam- en deurmeetstaten juist staan, zodat ze eenvoudig kunnen worden gebruikt in nieuwe projecten. Andere collega’s zullen dan ook altijd kunnen nakijken hoe alles gebeurd is. Daarna zullen we de IFC-export en -import testen, modeluitwisselingen opstarten met externe partners en eigenlijk ben je dus pas dan écht aan het BIMmen. In eerste instantie zal die modeluitwisseling waarschijnlijk wel nog bestaan uit het samengooien van bestaande modellen. Ik verwacht dat er pas later echt aan één model zal worden gewerkt door alle betrokken partijen.”

Neyens kaartte op vraag van KUBUS ook even de problemen aan waar MaMu Architects in het goed anderhalf jaar dat het nu werkt met Archicad, tegenaan liep. ‘De template was soms te complex, de startdrempel soms te hoog en de motivatie bij werknemers soms te laag; een architect die aan meerdere projecten bezig is, wil niet altijd zomaar voor één project overschakelen van het ene programma naar het andere. We zijn ook nog aan het uitzoeken of Archicad ook geschikt is voor interieurontwerp of het noodzakelijk blijft meubilair te tekenen in SketchUp. Bij ons was dat niet het geval omdat we er speciaal op gelet hebben, maar je niet te veel tijd laten tussen de opleiding en het moment waarop je er effectief mee aan de slag gaat. Wanneer je niet onmiddellijk na de cursus start met werken met of op z’n minst uittesten van Archicad, wordt het allemaal alleen maar moeilijker. De oplossingen voor die genoemde problemen kan ik samenvatten in enkele kernwoorden: constante bijsturing, positive peer pressure, begeleiding, externe hulp – ook voor de template – en een goeie interne timing, zowel op het vlak van wie wanneer cursus volgt, als op het vlak van projecten, want sommige zijn meer geschikt om te starten in Archicad. Op kantoor wordt vaak gezegd ‘Ain’t nobody got time for that’, maar je moet het gewoon doén.”


“Tegen eind 2021 100% BIM-proof”

Na enkele praktijkvoorbeelden waarin hij zijn gedane beweringen staafde met beelden en handelingen, somde Neyens in zijn conclusie nog eens de voordelen op van Archicad en formuleerde hij nog enkele doelstellingen die MaMu Architects heeft met BIM. “Het grootste voordeel is dat je veel efficiënter werkt. Al voelt dat aanvankelijk niet zo. Dat komt omdat wanneer je werkt met BIM, veel zaken naar voren worden geschoven omdat er al in een vroegere fase over moet worden nagedacht. Daarnaast zijn er ook sneller aanpassingen mogelijk. Als je bijvoorbeeld een raam verplaatst, zal dat raam meteen op alle plannen verplaatst worden, die verandering hoeft niet langer in elk plan apart te gebeuren. Alle 2D-plannen blijven verbonden met het BIM-model. Complexe problemen worden ook vroeger in het ontwerpproces opgespoord. In het pre-BIM-tijdperk werden conflicten vaak pas in de werffase geconstateerd. Je kan ook veel makkelijker beelden maken en het interieur kan eenvoudig worden toegevoegd aan het model in slechts één bestand.”

“Een doelstelling die we met MaMu Architects zeker nog hebben is dat de meetstaten uit de tekeningen in Archicad kunnen worden gehaald. We zijn dat nu volop aan het testen en stoten hier en daar nog op foutjes, maar op termijn zal dat zeker lukken. We willen in de toekomst ook het lastenboek koppelen aan de tekeningen, haalbaarheidsstudies met bijhorende data uit Archicad halen en IFC-bestanden kunnen uitwisselen met de ingenieurs stabiliteit en technieken. We willen en verwachten dat we tegen eind 2021 100% BIM-proof zijn; dat we het protocol van WTCB kunnen volgen en makkelijk bestanden kunnen uitwisselen met externen.”


Q&A

Na de getuigenis van Neyens was er nog tijd voor een Q&A. We geven hieronder de belangrijkste vragen en hun antwoorden mee.
 

  • Zien jullie in de toekomst ook een rol weggelegd voor Solibri in jullie kantoor om modellen te gaan controleren of naar samenwerking met andere partijen toe?

“Goeie vraag. Dat programma zal sowieso moeten gebruikt worden om te kijken of onze modellen ‘IFC-klaar’ zijn, maar eigenlijk is dat het werk van een BIM-manager. We zien vaak dat ook de aannemer die rol wenst op te nemen. Solibri heeft dus zeker en vast bestaansrecht, maar is maar de vraag welke partij het zal gebruiken.”
 

  • Gebeurt de BIM-samenwerking binnen jullie bureau via Teamwork?

“Inderdaad. Zeker voor grotere projecten waar architecten én interieurarchitecten samen aan werken, is dat het geval.”
 

  • Werken jullie voor de renders al met Twinmotion?

“Ja, heel vaak. Vooral voor kleinere architecten is dat een fantastische tool. Je kan in Twinmotion op slechts een uurtje tijd een render of zelfs videorender maken, ook al heb je nog nooit met het programma gewerkt. Het is wel zo dat we renders die worden gepubliceerd voor een reclamefolder of een boekje nog altijd liever laten maken door een extern renderbureau, omdat die renders toch wat meer finesse nodig hebben. Maar om een project te pitchen bij klanten is Twinmotion natuurlijk heel dankbaar.”
 

  • Gebruiken jullie bij klantenpresentaties ook al BIMx?

“Dat gebeurt, ja. Zeker omdat dat wel wat klanten niet het ruimtelijk inzicht hebben om een model in 2D helemaal te begrijpen. Daarvoor is BIMx iets supergemakkelijk. We gebruiken het wel nog niet in die mate dat een architect op de werf via die weg al terugkoppelt en dat die input dan meteen verwerkt wordt in Archicad.”
 

  • Hoe wordt het interieur in een model juist opgebouwd?

“Met vloerplaatjes en wandjes kom je al heel ver. Dat tekenen verschilt eigenlijk niet van het tekenwerk van een meubelmaker; die heeft ook alleen maar enkele platen die hij horizontaal dan wel verticaal kan plaatsen. Is dat de juiste manier? Dat ga je mij niet horen zeggen. Maar het is alleszins de eerste testmanier die wij hier hebben toegepast. Meubilair dat we maken slaan we dan uiteraard op in de bib. Ook hebben we al enkele objecten uit de add-on van BIMobject gehaald.”
 

  • Merken jullie na dik anderhalf jaar werken met Archicad al tijdwinst door met Archicad te werken?

“Absoluut! Een woning tekenen in 3D ging voor mij na een halfjaar al sneller dan ze tekenen in 2D. Bij oudere collega’s zal dat misschien wat langer duren, maar zelfs dan nog: mochten beide manieren van tekenen evenveel tijd kosten, das nog is het veel interessanter om te werken met BIM, omdat er onnoemelijk veel voordelen aan verbonden zijn.”

 

 

 

GERELATEERDE DOSSIERS