Doorzoek volledige site
29 september 2020 | WOUTER POLSPOEL

Robby Vandenhouwe (U/Define) over Archicad: “Tekenprogramma’s uit het pre-BIM-tijdperk zijn prehistorisch”

Links de 3D-visualisatie in Archicad van de achterbouw van Vandenhouwes eigen woning, rechts het eindresultaat. Illustratie | U/Define

In de reeks ‘BIMmers aan het woord’ geeft KUBUS architecten(bureaus) die in een recent of verder verleden de overstap naar Building Information Modeling, kortweg BIM, maakten, via een webinar een podium om hun ervaringen daarrond te delen. Recent kreeg Robby Vandenhouwe van U/Define het woord. Voor de architect die ook lesgeeft over Archicad aan de Howest heeft BIM nog maar weinig geheimen. “In onze ogen kan je alle tekenprogramma’s uit het pre-BIM-tijdperk bestempelen als prehistorisch”, was hij duidelijk.

U/Define, een internationale architectuurstudio uit Brugge, maakte de overstap naar BIM zo’n vier jaar geleden. Medevennoot Robby Vandenhouwe was echter als iets langer vertrouwd met Archicad. “Zo’n zeven jaar geleden begon ik te werken met Archicad, al moet ik wel zeggen dat ik het toen een beetje verkeerd gebruikte”, begon hij te vertellen. “Ik zag het programma oorspronkelijk als een soort plannen-, gevel- en 3D-beeldgenerator en koppelde nog niet echt info aan het model.”

Maar Vandenhouwe leerde snel en na de opstart van U/Define volgde voor hem persoonlijk een nieuwe stap in de BIM-verhaal. “Twee jaar geleden begon ik les te geven over Archicad in de bacheloropleiding Toegepaste Architectuur aan de Howest, campus Brugge. De andere vennoot van U/Define, Wesley Lanckriet, waarmee ik de architectuurstudio vier jaar geleden oprichtte, is ook actief in de academische wereld, maar dan aan de VUB. Hij doet er onderzoek rond circulair bouwen en ook daaraan kan BIM een waardevolle bijdrage leveren.”

Het spreekt dan ook voor zich dat U/Define kan bogen op heel wat BIM-kennis en -ervaring. “De ontwerpmethodiek van een 2D-grondplan en daarnaast bijvoorbeeld een gevelplan vinden we volledig voorbijgestreefd. Dankzij BIM is onze architecturale taal enorm uitgebreid. En ze wordt ook meer onvoorspelbaar. Wij starten niet graag met een vast idee in ons hoofd van hoe een masterplan, kantoorgebouw, hotel of ander project er finaal moet uitzien. Veeleer tekenen we hoogstens wat krijtlijnen uit om daarna intuïtief aan de slag te gaan met Archicad. Dat kan, want je voelt dat Archicad niet alleen voor maar ook door architecten werd ontwikkeld.”


Little BIM

Het BIM-verhaal van U/Define begon vier jaar geleden wel minder ambitieus. “We besloten eerst over te schakelen naar het zogenaamde Little BIM, waarbij we voorlopig enkel maar in ons eigen kantoor met BIM werkten zonder al in dialoog te gaan met andere partijen. Dat wilden we pas doen als ons eigen BIM-niveau voldoende hoog was. De verbouwing van mijn eigen woning, is zo’n project dat we in Little BIM tekenden. Het ging om een woning uit 1965 met achteraan zo’n typische Vlaamse koterij. Die wilden we vervangen door een nieuwe achterbouw die veel licht moest vangen en daarnaast door zijn vorm een knipoog moest zijn naar die Vlaamse koterij, maar dan architecturaal beter, natuurlijk. Toen we in Archicad door de constructie liepen, verschillende zichten testten, konden zien waar de schaduw zou vallen, kortom: het ontwerp niet enkel praktisch maar ook en vooral esthetisch leerden kennen, ontdekten we pas echt de wondere wereld van BIM. We toonden het model ook aan onze buren. Toen die hun vrees uitdrukten dat de achterbouw ervoor zou zorgen dat het raam van hun keuken in de schaduw viel, hebben we via de sun studies in Archicad meteen kunnen aantonen dat die angst ongegrond was. Je kan met die functionaliteit op eender welk tijdstip, op eender welke dag, in eender welk seizoen laten simuleren hoe je project schaduw zal creëren. Ik moest dat zelfs niet renderen maar kon dat live in het model tonen.”

Vandenhouwe somde daarna nog enkele andere voordelen van Archicad op. “De tools in het programma zijn multifunctioneel; je kan een bepaald gereedschap inzetten voor een ander doeleinde. Je kan tools zo naar je hand zetten dat je ze kan gebruiken om de architectuur te bereiken die je wil. Wij hebben voor mijn eigen woning mits wat denkwerk bijvoorbeeld complexe ramen kunnen tekenen die je niet vindt in de bib van Archicad.”


Uitdagingen

“Toch worden wij vandaag nog met enkele uitdagingen geconfronteerd als het gaat over Archicad. Nu we volop werken volgens Full BIM, merk je eens te meer dat je heel afhankelijk bent van de BIM-ervaring van de andere partners in het project. We zijn nu bijvoorbeeld mee Hotel Astoria aan het uitbreiden in het Oostenrijkse Badhof Gastein. We merkten al snel dat de lokale architecten op een andere manier met Archicad werken dan wij. Zij koppelen veel minder info aan het model. Daardoor gaat alles minder snel vooruit en voor een project van 12 miljoen euro zou dat eigenlijk niet mogen. Ook gaan onze Oostenrijkse collega-architecten een pak minder ordelijk om met hun bestanden in de BIM-software, iets wat wij persoonlijk wel erg belangrijk vinden en waar ik dan ook op hamer in mijn lessen Archicad. Ik zeg altijd tegen mijn studenten dat het zomaar kan dat een collega-architect moet voortwerken aan jouw model en een goeie orde in je bestanden helpt dan aanzienlijk. Betekent dat dat wij studiebureaus, aannemers en lokale architecten voortaan gaan selecteren op hun BIM-niveau? Neen, zover gaan we niet. Er zijn nog andere parameters voor een succesvolle samenwerking. Maar het is wel zo dat dat BIM-niveau in de toekomst belangrijker zal worden.”

“Ook de verantwoordelijkheden zien wij als een uitdaging. Soms maken wij een 3D-model van de 2D-plannen van een ingenieur stabiliteit, omdat je daarin makkelijker foutjes vindt. Het plan blijft echter wel van de ingenieurs stabiliteit, dus wij kunnen niet verantwoordelijk gesteld worden voor die foutjes, maar daar ontstaat soms discussie rond. Een derde uitdaging is het feit dat vandaag nog niet iedereen beseft dat BIM een absolute meerwaarde is – voor elk project. Een ontwikkelaar vindt BIM vaak te duur en schrapt daarom de optie, terwijl wij vinden dat werken volgens BIM geen optie zou mogen zijn, maar de standaard. Alle tekenprogramma’s uit het pre-BIM-tijdperk kan je in onze ogen bestempelen als prehistorisch.”


Q&A

Na de getuigenis van Vandenhouwe was er nog tijd voor vragen. We geven hieronder de belangrijkste en hun antwoorden mee.

  • Wat zijn de voordelen van Archicad voor eengezinswoningen?

“Ook voor kleine verbouwingen is Archicad een troef."
 

  • Jullie werkten eerst enkel in 2D. Welke cursussen hebben jullie voor en tijdens de overschakeling naar BIM gevolgd?

"Zoals alle architecten hebben wij nooit tijd (lacht). Wij hebben dan ook geen specifieke cursus gevolgd. Wel hebben we heel vaak gebruik gemaakt van de hulpfunctie in Archicad. Die toon ik ook altijd aan mijn studenten, want ze is echt heel handig. Ook aan de ArchiCafés van KUBUS hebben we veel gehad. Ik heb met Howest ook de Graphisoft-masterclasses gevolgd in Budapest. Ook de service die je geniet wanneer je KeyMember bent bij KUBUS gebruikt, is heel fijn. Een KUBUS-medewerker neemt je scherm dan over wanneer je een probleem ervaart om het zo snel mogelijk op te lossen. Daarnaast is een voordeel van mijn positie aan Howest dat ik met enorm veel Archicad-bestanden in aanraking kom. Ik moet er jaarlijks zo’n 460 evalueren. Daar leer je zelf ook uit natuurlijk.”
 

  • Worden de bestanden soms niet heel groot door de koppeling van allerlei gegevens aan het project of aan de objecten?

“Het hangt er allemaal een beetje van af hoe je werkt. Ik merk vaak bij mijn studenten dat wanneer ze bijvoorbeeld een gebouw én de omgeving moeten tekenen, ze die omgeving modeleren in dezelfde layer als het gebouw, terwijl ze de layers zo zouden kunnen instellen dat de software niet te zwaar wordt belast. Belangrijk om de bestanden niet te groot en daardoor zwaar te laten worden, is vooral orde houden in de view maps. Views die je niet nodig hebt moet je er gewoon uitzwieren. Via de Attribute Manger kan je ook purge of zuivering uitvoeren wanneer je model zo goed als klaar is. Dan worden alle wijzigingen die je gedaan hebt maar niet meer actueel zijn, verwijderd uit je bestand. Ik werk daarom ook niet te veel met plug-ins om bijvoorbeeld extra bibliotheken aan Archicad te koppelen. De bibliotheken in Archicad zelfd bieden meer dan genoeg mogelijkheden.”

GERELATEERDE DOSSIERS