Doorzoek volledige site
26 oktober 2020

Cactus Muziekcentrum krijgt nieuwbouw getekend door BLAF Architecten, FREEK Architecten en 2dFL

Illustratie | BLAF Architecten / 2dFL / FREEK Architecten

Cactus Muziekcentrum krijgt een nieuwbouw in Brugge. Dat meldt Bouwkroniek. Het muziekcentrum is al meer dan 30 jaar actief in het organiseren van pop- en rockconcerten en het bekende Cactus-festival. De nieuwbouw moet de werking van Cactus niet alleen consolideren, maar ook verder aanscherpen. De plannen werden getekend door BLAF Architecten, 2dFL Architecten en FREEK Architecten. De bouw gaat van start op 3 november. De totale kost van dit project wordt momenteel geraamd op ongeveer 5,8 miljoen euro. Zowel de Vlaamse overheid, de provincie West-Vlaanderen als de stad Brugge steunen het project financieel.

Het nieuwe muziekcentrum krijgt een centrale rol in de toekomstige profilering van Cactus. Bedoeling is om dit uit te bouwen tot een levendig en professioneel centrum voor actuele muziekcultuur, met een nationale uitstraling.
 

Bomen

De plannen werden getekend door BLAF Architecten, 2dFL Architecten en FREEK Architecten. Het gebouw zal een clubzaal bevatten voor zowat 700 personen, een café, twee repetitieruimtes en de administratieve thuisbasis van de vzw. Het was zonder meer een uitdaging om het programma te schikken op het beschikbare terrein dat gevangen zit tussen de ringweg en de Bargeweg, en dat daardoor een wat onhandige vorm heeft. Maar de locatie heeft ook een aantal belangrijke troeven: gelegen op wandelafstand van het station, goed verbonden met de binnenstad én afgebakend door hoogstammige bomen.

Naast het behoud van die bomen was het voor de ontwerpers een belangrijk uitgangspunt om het Cactus Café vooral niet vorm te geven als een ‘foyer’ in een veel groter gebouw, zoals je dat vaak ziet bij culturele centra of andere multifunctionele complexen. Het café moet een huiselijke ontmoetingsplek worden, voldoende kleinschalig en autonoom, zowel op het vlak van de sfeer als het beheer. Ook op clubconcertavonden zal het café zijn eigen leven kunnen leiden.
 

Silhouet

Het silhouet van het muziekcentrum wordt aan de westelijke zijde gevormd door een ‘grote doos’, die eigenlijk uit twee delen bestaat: de clubzaal aan de kant van het Kanaaleiland enerzijds, en de vleugel met repetitieruimten en kantoren aan de kant van de ringweg anderzijds. De kantoren krijgen een prachtig uitzicht, over de ringweg, naar het centrum van Brugge en het Minnewaterpark, waar Cactus zijn jaarlijkse festival organiseert.

Aan de oostelijke zijde staat een ‘kleine doos’ met daarin het café, gericht naar de doorgang onder de ringweg die het Kanaaleiland met de binnenstad verbindt. Beide worden met elkaar verbonden door een centrale foyer met daarop een groot dakterras. Het dakterras is bereikbaar via buitentrappen, maar ook vanaf het balkon van de zaal, de mezzanine van het café en de verpozingsruimten voor artiesten en medewerkers. Zo ontstaan tal van circuits doorheen het complex. Tel daar nog eens bij dat het dakterras is uitgerust op het inrichten van openluchtevenementen en een zomerbar, dat het café een eigen podium krijgt en dat de repetitieruimten kunnen worden opengesteld naar de clubzaal, en het is duidelijk dat dit gebouw een flexibele ‘festivalmachine’ is. Het podiumcafé krijgt een capaciteit tot 150 personen. Er is ten slotte veel aandacht besteed aan het ontwerp van de zaal, zowel op het vlak van de akoestiek als de beleving.


Technische uitrusting

De uitwerking van de technieken is in handen van boydens engineering. Gezien het aantal aanwezigen in het gebouw enorm zal variëren van dag tot dag en van uur tot uur ligt de uitdaging erin om ondanks deze schommelingen in de bezettingsgraad toch steeds een aangenaam binnenklimaat te creëren. Een kwaliteitsvol HVAC-systeem kan dus niet ontbreken. Zo werd het gebouw opgedeeld in diverse ventilatiezones met een eigen luchtgroep: de clubzaal/foyer, het café en de noordelijke vleugel met repetitieruimten en kantoren. Bijkomend voordeel is dat het café als aparte entiteit kan worden uitgebaat. Om een hoge luchtkwaliteit, namelijk IDA 2, te verzekeren en vrije koeling in het tussenseizoen mogelijk te maken kunnen de luchtgroepen hoge ventilatiedebieten leveren. Ook volstaan die debieten om een groot deel van de verwarmingsbehoefte op te vangen. De VAV-regeling zorgt voor een snelle aanpassing i.f.v. de bezetting en de verwarmings-/koelbehoefte. Zo zorgt vloerverwarming in de foyer en het café voor de basisklimatisatie en staan de luchtgroepen in voor de fijnregeling. Mechanische koeling is vooralsnog niet voorzien, maar de luchtgroepen kunnen wel eenvoudig met die optie uitgebreid worden. De gebruikte ventilatiemonden, in het bijzonder in de clubzaal, zijn speciaal gekozen om de heel diverse randvoorwaarden met elkaar te verzoenen. Bijvoorbeeld de roosters die een deel van de toevoerlucht via het plafond toevoeren, zijn uitgerust met een draaibare klep die toelaat om de indringdiepte aan te passen i.f.v. de verwarmings- of koelmodus.

In een afzonderlijke ruimte op de bovenste verdieping werd de stookplaats en de technische ruimte voor de luchtgroep van de repetitieruimten en kantoren voorzien. De voordelen van een ventilatielokaal en stookplaats op de bovenste verdieping zijn het eenvoudig voorzien van verse lucht, afblaaslucht en schouw richting de omgeving, wat voor een kostprijsefficiënt ontwerp zorgt. Eenzelfde argumentatie geldt voor de technische ruimte met de luchtgroep van de clubzaal/foyer: die ruimte hangt in de clubzaal en heeft een directe verbinding met de buitenomgeving. De luchtgroep van het café bevindt zich in de kelder onder het café met verse lucht en afblaas in de gevel van het gelijkvloers.

Naar analogie met de opdeling van HVAC en sanitair tussen clubzaal/foyer en noordelijke vleugel enerzijds en het café anderzijds werden het elektrische en het datanetwerk zoveel als mogelijk gescheiden. Beide delen beschikken over een eigen verdeelbord en eigen datakast en toegangscontrole verzekert dat enkel de juiste mensen tot meer private of afgescheiden zones toegang hebben.

Verder werd het gebouw uitgerust met natuurlijk en kunstmatig licht dat aangenaam is voor de ogen en de ruimte net voldoende verlicht of de juiste sfeer creëert. Ook hier werd ingespeeld op de wisselende bezetting van het gebouw om energiegebruik zo laag mogelijk te houden. Bijvoorbeeld in de kantoren en de vergaderzalen is de lichtregeling gebaseerd op het DALI-protocol.

Tot slot laat een gebouwbeheersysteem toe om de diverse installaties eenvoudige aan te sturen. Met eenzelfde input (vb. klok) kunnen meerdere systemen (vb. ventilatie en verwarming) worden ge(des)activeerd.