Doorzoek volledige site
16 november 2020 | NIELS ROUVROIS

Molensite Oudenburg: van doorn in het oog tot levendige site

Illustratie | Sourbron Fotografie
Illustratie | Sourbron Fotografie
Illustratie | Sourbron Fotografie

De verouderde en verkommerde Molensite in Oudenburg, op de hoek van de Weststraat en de Hoogwegel, bleef jarenlang onaangeroerd. Tot WoonWel in 2010 de gronden en panden kocht. De sociale huisvestingsmaatschappij zag potentieel in de site, die momenteel nog steeds in volle ontwikkeling is. Een eerste fase, de nieuwbouw van vier sociale huurwoningen en vijf sociale huurappartementen, werd vorig jaar afgerond en zowel bouwheer WoonWel als ontwerper ampe.trybou architecten kijken uit naar de volgende stap: de restauratie van de molen, het molenaarshuis en het bakhuis.

De iconische molen in Oudenburg werd midden 19e eeuw gebouwd. De stenen stellingmolen deed dienst als koren- en oliemolen en profileerde zich als een bepalende factor voor het gelaat van Oudenburg centrum. Door de centrale ligging in de stadskern bevindt de site zich vlakbij de lokale dienstverlening en handel, en op 3 km van het station van Oudenburg. In 1884 liet de toenmalige molenaar Victor Debrauwere de nog steeds bestaande molenaarswoning bouwen en in 1947 kwam er op de site ook nog een magazijn met verkoopplaats – vandaag bakhuis genoemd. Na de installatie van een mechanische hulpmotor werden eind jaren 30 van de vorige eeuw de molenwieken verwijderd. De mechanische maalderij bleef nog actief tot 1981 en sindsdien bleef de hele site onaangeroerd. 

In 2002 kregen de molenromp met kleine mechanische maalderij en de molenaarswoning met bakhuis een plek als beschermd monument op de erfgoedlijst. De waardevolle plek met een rijke geschiedenis in het centrum van Oudenburg verdiende een nieuwe kans en die kreeg het ook toen de site in 2009 te koop kwam en WoonWel een jaar later de gronden en panden kocht. Een prachtige plek voor sociale huisvesting, maar het mocht wat meer zijn. Hoe konden de oude beschermde gebouwen geïntegreerd worden in het sociale huisvestingsverhaal? Het is een vraag die ampe.trybou architecten als muziek in de oren klonk. Het Oudenburgse bureau is tuk op complexe ruimtelijke vraagstukken en ging samen met WoonWel het avontuur aan.


De vraag: nieuwe bestemming voor verwaarloosde site

Dat de molensite een nieuwe invulling moest krijgen, was voor de Oudenburgenaar eerder een must dan een vraag. Van de positieve invloed die de plek vroeger had op het uiterlijk van Oudenburg, bleef al jaren niets meer over. “WoonWel kocht de grond in 2010 bij een openbare verkoop, op aanvraag van de stad”, vertelt Evi Jordens, directeur bij WoonWel. “Het was al heel lang duidelijk dat er iets met deze hoek moest gebeuren en voor particulieren was dit niet meteen de interessantste plaats. Voor ons leek dit wel een geschikte plek voor sociale woningen. Dat was ons eerste idee. We hebben dan ampe.trybou aangesteld als architect en samen hebben we nagedacht hoe we dit op een mooie manier kunnen aanpakken.”
Wat kunnen we met deze site doen en hoe pakken we het aan? Dat waren de belangrijkste vragen die klonken. “Naast de beschermde gebouwen stonden op deze site ook een woning met een leeg zakenkantoor en een gebouw dat door stad als bib ingericht was, maar eveneens leegstond en vervallen was. Er werd besloten om beide gebouwen te slopen”, vertelt Frederiek Ampe van ampe.trybou architecten. “Dit is het soort opdracht waar wij graag onze tanden inzetten. Als er complexiteit bij komt kijken, worden wij getriggerd. Want dan kunnen wij als ontwerper de grootste meerwaarde bieden. Een kaal, rechthoekig stuk grond is veel minder uitdagend. Je zit op deze site ook met vele randvoorwaarden: stedenbouwkundige aandachtspunten, bezwaard met erfgoed, rekening houden met buren, verdichting ... En dat op een hoek, wat sowieso al moeilijker is.”

“Je zit op deze site met vele randvoorwaarden: stedenbouwkundige aandachtspunten, bezwaard met erfgoed, rekening houden met buren, verdichting ...” – Frederiek Ampe, ampe.trybou architecten

Maar net dat maakt het zo interessant voor ampe-trybou architecten. “Als je de complexiteit niet interessant vindt, zie je alleen maar moeilijkheden. Wij zien vooral uitdagingen. Doorheen de jaren zijn dergelijke projecten voor ampe.trybou een expertise geworden. In dit project werd afgeweken van de bouwdiepte zoals vooropgesteld binnen het BPA. Gelet op het aanwezige erfgoed was deze afwijking noodzakelijk. De respectvolle manier waarop omgegaan werd met dit erfgoed maakte die afwijking tegelijk ook mogelijk. Ook de publieke ruimte rondom het gebouwde volume - Weststraat, Hoogstraat, Stedebeekpad en het publiek toegankelijke molenerf - maakte een specifieke aanpak en organisatie noodzakelijk.”

Het volledige artikel lees je hier.