Doorzoek volledige site
17 november 2020

Sanitair comfort in sportinfrastructuur: aandachtspunten en oplossingen

Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega
Illustratie | © Viega

De evolutie in sanitair comfort zit in een stroomversnelling. Ook in de sportwereld is aandacht voor sanitair comfort geen overbodige luxe, want kleedkamers en douches zijn er immers niet weg te denken. De douches vragen vaak een groot debiet gedurende een korte periode. Daarnaast zijn ook wellnessaccomodaties in sportcentra in opmars. Een zegen voor de sporters, maar ook een potentiële bedreiging voor de drinkwaterkwaliteit. Volgens Viega is het tijd om de installatietechniek aan die evolutie aan te passen. “We moeten daarom nog meer samenwerken met installateurs, architecten, studiebureaus én bouwheren”. Viega heeft de competentie en de systemen ontwikkeld om hen daarin te ondersteunen.

Is er een probleem met de drinkwaterkwaliteit in ons land? Het is maar hoe je het bekijkt. “Niet aan de bron, want uiteraard is de drinkwaterkwaliteit in België, net als in de buurlanden, zeer hoog”, zegt Viega-expert Carl Verlinden. “Maar het is aan ons, de producenten van leidingcomponenten en sanitaire systemen, om ervoor te zorgen dat ook in de gebouwen die kwaliteit behouden blijft. Vanaf de watermeter tot aan het laatste aftappunt dus. Daarvoor doen we continu aan onderzoek en ontwikkeling, om vervolgens de installateurs te informeren en op te leiden. Het gaat tenslotte om onze gezondheid, en daarin wil Viega zijn verantwoordelijkheid en een voortrekkersrol opnemen.”

Dat doet het Duitse Viega trouwens al sinds zijn oprichting, in 1899. Als markleider in competentie op het vlak van drinkwaterkwaliteit wil het dan ook wijzen op de risico’s, bewustzijn creëren én oplossingen aanreiken. En Viega voegt er meteen aan toe dat optimale hygiëne niet moeilijk, noch duur is. Carl Verlinden: “Meer nog, je vermijdt er kosten mee. Maar het is wel zo dat we anders moeten gaan nadenken over het ontwerp van drinkwaterinstallaties in gebouwen. Omdat dat een gedeelde verantwoordelijkheid is van zowel producent, installateur, architect als bouwheer, willen we het debat openen.”

 

Welke zijn de bedreigingen voor de kwaliteit van ons drinkwater?

Carl Verlinden: “Net zoals we in de jaren 60 onze gebouwen heel anders bouwden dan nu, is ook de sanitaire techniek geëvolueerd. Er zijn nu véél meer meters leiding, de installaties zijn complexer. Studiekantoren/ ingenieurs willen met wijdvertakte leidingnetwerken een maximaal comfort garanderen. De context in sportinfrastructuren vereist extra aandacht, want de sanitaire ruimtes in sportinfrastructuren worden niet permanent gebruikt: denk maar aan het laagseizoen tijdens vakantieperiodes. Dat is een eerste risico: water dat stilstaat of stagneert, is een ideale biotoop voor microbiologische stoffen. Zéker als de temperatuur gunstig is, een tweede risicofactor. Met zonneboilers, jacuzzi’s en stoomcabines komen bacteriële waterinfecties steeds vaker voor. Tot slot speelt ook de keuze van de materialen én het ontwerp van de installatie een sleutelrol. Zo werken wij bij Viega bijvoorbeeld al lang niet meer met gegalvaniseerd staal of messing (gevoelig voor biofilm), maar met brons, koper, inox en hoogwaardige kunststoffen.”

Samengevat zijn er vandaag, meer dan vroeger, volgende aandachtspunten:

  • onvoldoende doorstroming door de leidingen
  • hygiënisch kritieke temperaturen in drinkwaterinstallaties
  • waterstagnatie als gevolg van onvoldoende wateruitwisseling
  • voedingsstoffen voor micro-organismen in leidingen (Biofilm)

Het is dan ook vanzelfsprekend dat in sportinfrastructuur, de zorgsector of vakantieparken extra aandacht nodig is om potentieel gevaarlijke situaties te vermijden. De belangrijkste bacteriën die gevonden worden, zijn:

  • Pseudomonas aeruginosa: deze beruchte ‘ziekenhuisbacterie’ is moeilijk te bestrijden omdat ze resistent is voor de meeste soorten antibiotica. De optimale groeitemperatuur ligt tussen 25 °C en 30 °C.
  • Legionella pneumophila: in Europa wordt het aantal legionella-sterftegevallen geraamd op 3.000 per jaar. Een veelvoud wordt ernstig ziek met blijvende schade. De optimale groeitemperatuur ligt tussen 25 °C en 45 °C.

Wanneer deze bacteriën in drinkwaterinstallaties opduiken, kan het volledige gebouw worden afgesloten om te worden gesaneerd. Een aanzienlijke kost, naast de impact op de ziekteverzekeringen natuurlijk. Kortom, aan verontreinigd drinkwater hangt niet alleen een ernstig gezondheidsrisico, maar ook een stevig prijskaartje.

 

Wat kunnen we nu al doen?

Viega ontwikkelt op tal van domeinen oplossingen om de waterkwaliteit in drinkwaterinstallaties preventief hoog te houden. Het is een kwestie van gebruikte materialen, drukverliezen, verpakkingen, maar ook de manier van installeren: een onberispelijk ontwerp, installatie en optimale dimensionering.

  • Scheiden van koud en warmwaterleidingen

De meest eenvoudige en efficiënte manier om bacteriële infectie van koudwaterleidingen te voorkomen, is deze zo ver mogelijk verwijderd te houden van de verwarmings-, warmwater- of recirculatieleidingen, of van verwarmingselementen (radiatoren en stralingsinstallaties). Voor warm water is het dan weer essentieel dat de productietemperaturen op 60°C of hoger liggen, waarbij de temperatuur in de hele installatie op elk moment boven 55°C moet blijven.

 

  • De keuze van het materiaal

Het is van fundamenteel belang voor de ontwerper om alle materialen (metaal of kunststof) af te stemmen op de bedrijfsomstandigheden van de installatie en de montage (ingemetseld, zichtbaar of in een spouw). Koper, inox, brons of siliciumbrons, PEX (kunststof) en EPDM (in plaats van HNBR) zijn materialen die compatibel zijn met drinkwater vanwege de lage bacteriostatische eigenschappen (biofilm kan zich moeilijk hechten).

 

  • De keuze van de verbinding

Met bochten in plaats van knieën tussen fittingen en buizen worden de drukverliezen sterk verminderd. En hoe minder drukverlies, hoe meer doorstroming, hoe veiliger een installatie. Bovendien kan de leiding kleiner worden gedimensioneerd, wat resulteert in materiaal- én waterbesparing.

 

  • De keuze voor seriële of ringinstallatie

Om stagnatie van water in leidingen te voorkomen (bijv. in weinig gebruikte vertrekken), kies je het best voor een seriële leiding, eindigend in een veel gebruikt aftappunt. Zo wordt bij waterafname het water overal ververst. Wanneer het moeilijk is de meest gebruikte afnamepunten te bepalen, is een ringinstallatie de oplossing. Elk afnamepunt wordt gevoed langs beide zijden van het ringsysteem en zo wordt het water in elke sectie ververst.

 

  • De keuze voor technologie: automatische spoelsystemen Hygiëne plus

Viega heeft voor een aantal spoelsystemen de technologie ontwikkeld die via het elektrische netwerk (optioneel ook op batterijen) registreert of er water wordt verbruikt. Is dat niet het geval, dan wordt de spoeling na een geprogrammeerde periode geactiveerd, met een vooraf ingestelde hoeveelheid water. Daarbij wordt enkel de hoeveelheid water gebruikt die nodig is voor dat deel van het systeem.

 

  • Het Venturi-principe

Bij geïsoleerde apparaten met een lage gebruiksfrequentie (bijv. garagewasbak of tuinkraantje) creëer je met het zogenaamd Venturi-inzetstuk automatisch een licht drukverschil volgens het gelijknamige principe. Het gevolg is een volledig natuurlijke stroming, zelfs langs de ringsectie die verbonden is met twee T-fittingen. Op deze manier is ook in deze afleiding een adequate verversing van het water verzekerd.

 

  • Buis-in-buisleiding

Met de Smartloop Inlinertechniek brengt Viega een flexibele circulatieleiding in een metalen stijgleiding. De laagste systeemtemperatuur situeert zich dus niet bij het instromen in de boiler, maar aan het einde van de warmwaterstijgleiding. Daarmee worden niet alleen de installatiekosten verminderd, maar ook ruimte en energie bespaard door het geringere warmteverlies.

  •  EPDM in plaats van HNBR

Voor onze persfittingen staat onze keuze vast. Het juiste elastomeer voor de O-ringen is belangrijk voor de levensduur van de installatie. Bij een thermische desinfectie wordt de temperatuur boven 70°C aan het aftappunt gebracht. Dit wil zeggen dat de temperaturen elders in het leidingsysteem veel hoger gaan zijn. EPDM kan deze temperaturen makkelijk aan. Met HNBR zou de levensduur van de dichting drastisch verminderen.

GERELATEERDE DOSSIERS