Doorzoek volledige site
01 december 2020

Waterbouwkundig Laboratorium recupereert water via het dak

Illustratie | © Derbigum

Het Waterbouwkundig Laboratorium op de Berchemlei in Borgerhout (Antwerpen) ondergaat een grondige renovatie. Enkele bijgebouwen uit de jaren 70 worden afgebroken en een nieuwe toren op het middenplein wordt het nieuwe paradepaardje. Ondertussen zijn de daken reeds vervangen. De bekende gebouwen hebben hun uitzicht wel behouden vanwege de erfgoedwaarde.

Het Waterbouwkundig Laboratorium (WL) is al meer dan tachtig jaar een expertisecentrum voor onderzoek en adviesverlening over waterbouwkundige, nautische, hydraulische, sedimentgerelateerde en hydrologische vraagstukken. Het laboratorium onderzoekt de invloed van menselijke activiteit en van de natuur op watersystemen en de gevolgen ervan voor de scheepvaart en voor de watergebonden infrastructuur.

Als wetenschappelijke instelling en technisch ondersteunende afdeling maakt het laboratorium deel uit van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) van de Vlaamse overheid. Het Waterbouwkundig Laboratorium ondersteunt de beleidsvoorbereiding en -uitvoering van de Vlaamse overheid door op een wetenschappelijk verantwoorde manier kennis, kennisproducten en advies op het gebied van watersystemen te voorzien.

Naast activiteiten in opdracht van het beleidsdomein MOW voert het laboratorium ook opdrachten uit voor andere beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid, voor andere binnenlandse en buitenlandse overheidsdiensten en voor de privésector. Opdrachten voor derden worden gefaciliteerd door het Eigen Vermogen Flanders Hydraulics (EVFH), het publiek agentschap voor waterzaken in Vlaanderen.

Het labo telt vier grote onderzoekshallen, waar verschillende testen kunnen plaatsvinden. Zo heeft de grootste hal een schaalmodel van de haven van Zeebrugge. Bij nieuwe dokken of sluizen, zoals de Kieldrechtsluis, kunnen het loodswezen en de schippers er trainen op een simulator. Naast de vier hallen zijn er ook nog kantoren en drie andere simulatoren.

.

Renovatie van de daken

Vandaag de dag is het dak op drie hallen gerenoveerd. In totaal ging het om 11.460 m² dakoppervlakte. Op hal één en twee werden de bestaande dakbedekking, de steeldeck (geprofileerde staalplaat die de dragende schil van een dak vormt en geplaatst wordt op de dragende constructie) en de stalen gordingen afgebroken en vernieuwd. Op hal drie werden de bovenste waterdichte laag en de verticale profielplaten verwijderd. Daarna werd het dak geïsoleerd en met een nieuwe waterdichting afgewerkt.

In hal drie ligt de relatieve vochtigheidsgraad hoog door de aanwezigheid van een groot wateroppervlak. Dit maakt dat de hal een binnenklimaat heeft dat gelijkaardig is aan dat van een zwembad. Door het ontbreken van dakisolatie condenseerde het aanwezige vocht in de hal tegen het betonnen plafond en drong het in de betonnen constructie. In de wintermaanden bevroor het vocht in het beton waardoor dat uitzette. De onderste laag van het beton werd als gevolg hiervan aangetast door carbonatatie en zou na verloop van tijd ook de aanwezige wapening aantasten.

Het volledig verlaagde binnenplafond moest verwijderd worden. Al het aangetaste beton moest door middel van betonherstelling met epoxy worden hersteld. De betonnen schalen waren voorzien van twee lagen bitumen en een later geplaatste kunststof dakbaan. Deze laatste was beschadigd door hagel en werd verwijderd. De oude bitumen werd lokaal hersteld om als dampscherm te fungeren. Vervolgens werd er een isolatielaag en een nieuwe dakbedekking aangebracht. Indien hier geen ingrepen hadden plaatsgevonden, kon de aantasting van het beton zich verder doorzetten, wat ook zeer nadelig zou zijn voor de stabiliteit van het dak.

“Een belangrijke vereiste die werd opgelegd door de opdrachtgever, is dat het laboratorium het regenwater van de daken moet opvangen en opslaan om te gebruiken bij testen. Vroeger werd namelijk veel kraantjeswater gebruikt maar dat water is eigenlijk te zuiver voor onderzoek. Verder moest de zwarte kleur van het originele dak zo goed mogelijk benaderd worden en het dak moest zijn strakke uitzicht bewaren. Daarom werd er een beroep gedaan op VAEPLAN van Derbigum®”, vertelt projectleider Gilbert Van Wezer van Tectum Group.

Het dak van hal drie werd geïsoleerd met FOAMGLAS®. Daarbovenop werd de onderlaag Derbicoat NT gevlamlast. De VAEPLAN werd op de bogen gelijmd met een gespoten PU-lijm. De lijm werd volvlakkig aangebracht. De verticale delen van de bogen werden verkleefd met contactlijm en de zijkanten van de bogen werden mechanisch bevestigd met ankers in het FOAMGLAS®.

 

Alpinistenwerk

Het werk op hal drie was heel uitdagend. Architect J. Deswert maakte in zijn ontwerp een knipoog naar de taak van het laboratorium en bouwde het dak uit een aaneenschakeling van boldelen. Dat wekt de illusie van golven op. Die boldelen dienden volledig geïsoleerd en opnieuw afgedicht te worden. Het bijzondere aan het renovatieproject is dat de architect, bureau Achtergael, vroeg om de banen volgens een legplan te plaatsen. Iedere naad diende loodrecht op het gebouw te staan. Dat op zich was al een puzzel. Bovendien eiste de architect dat de kopse naden op de bogen niet zichtbaar mochten zijn. Daarom werden uitzonderlijk grote VAEPLAN-rollen aangemaakt van 120 meter. De moeilijkheidsgraad werd ook nog eens verhoogd door de ronde vorm. De werken gebeurden aan een levenslijn op een sterk hellende en ronde ondergrond. De dakwerkers van Tectum Group werden met behulp van het nodige klim- en veiligheidsmateriaal als het ware echte alpinisten.

GERELATEERDE DOSSIERS