Doorzoek volledige site
17 mei 2021 | PHILIPPE SELKE

BBA 3-2-1 Façade: Woning met architectenkantoor (FORMa*)

Illustratie | Benoît Nis
Illustratie | Laurent Brandajs
Illustratie | Laurent Brandajs
Illustratie | Laurent Brandajs
Illustratie | Laurent Brandajs
Illustratie | Sarah Vandepitte
Illustratie | Benoît Nis

Je moet wel architect zijn om het potentieel van dit trapeziumvormige perceel naar waarde te schatten. Het bevindt zich aan het einde van een doodlopende straat, op de zuidwestelijke flank van het Avijlplateau in Ukkel. De weg eindigt aan de voet van het talud. Het hoogteverschil neemt abrupt toe tot aan de omwalling van een oud klooster, waarachter het plateau nog 6 meter hoger reikt. Het is op deze bijzondere plek dat Benoît Nis van architectenbureau FORMa* zijn woning met architectenkantoor realiseerde. Een project dat in de smaak viel bij de jury van de Belgian Building Awards en dat bijgevolg genomineerd werd in de categorie 3-2-1 Façade.

Het doel was duidelijk om het terrein en de omgeving optimaal te benutten en naar binnen te trekken: het talud, de tuin, de kloostermuur, de naburige tuinen, het Avijlplateau en de Kauwberg, inclusief de voordelen van de oost-, zuid- en westoriëntatie. De verschillende kenmerken van het perceel en de omgeving definieerden de functionele invulling, de volumetrie en de vormelijke expressie. Het architectenkantoor is ingericht op de eerste verdieping en de leefruimte op de tweede verdieping. Beide functies hebben rechtstreeks toegang tot de tuin op het gelijkvloerse niveau (aan de voor- en achterzijde). De aanpalende kloostermuur vergroot en verbreedt de woonkamer in visueel opzicht. De afwezigheid van structurele tussenwanden geeft de ruimtes een open karakter. Dit maakt ook hun verdere evolutie, aanpassing en eventuele toekomstige reconversie mogelijk. De binnenruimtes bieden diverse zichten en perspectieven naar buiten. Een uitsprong in de voorgevel biedt zich op de Kauwberg en trekt de ondergaande zon binnen.

 

Hoogteverschil als opportuniteit

Om de perceptie van het talud en het beboste karakter van de helling te vrijwaren, nemen de toegangen op straatniveau een minimum aan ruimte in en zijn ze maximaal op het laagste gedeelte van het terrein gesitueerd. Doordat de auto’s rechtstreeks onder het talud kunnen worden geparkeerd, kon er een zijdelingse toegang gecreëerd worden. Dit maakte het mogelijk om het profiel aan te passen en vermeed dat er een uitsparing in het talud moest worden gemaakt om een voertuigtoegang aan de voorgevel te voorzien. De terreinhelling werd ook gebruikt om op de drie verdiepingen een gelijkvloerse toegang tot de tuin te realiseren. Dankzij enkele kleine aanpassingen van het reliëf kon de ruimtelijke en landschappelijke integratie van de woning op punt gesteld worden.

De milde hellingsgraad van de straat schemert door in de verspringende kroonlijst- en nokniveaus van de huizen in de rij. De steile helling van het talud nodigt uit om dit ritme te behouden en het zelfs proportioneel te accentueren.

 

CLT-structuur op betonnen basis

Qua materiaalgebruik is er geopteerd voor beton (vloerplaat en keerwanden), hout (structuur en gevelbekleding), aluminium (thermisch onderbroken buitenschrijnwerk) en glas (heldere driedubbele beglazing). De thermische isolatie wordt verzorgd door een resolschuimpaneel en steenwol. Voor de dakbedekking is gebruikgemaakt van EPDM-membranen. Qua technieken is er sprake van een ventilatiesysteem D, een gascondensatieketel met vloerverwarming en een regenwaterput.