Doorzoek volledige site
05 februari 2021

Dubbeltuupe: cohousen aan het water (DENC!-STUDIO, eld)

Illustratie | MakeMe
Illustratie | MakeMe
Illustratie | MakeMe
Illustratie | MakeMe

Binnenkort rijst in Gent Dubbeltuupe uit de grond, een cohousingproject met 16 wooneenheden, een grote gemeenschapsruimte en collectieve daktuin. Dubbeltuupe maakt deel uit van De Nieuwe Dokken, een ambitieus nieuw stadsdeel in het noorden van de Arteveldestad. Dubbeltuupe is ontworpen door DENC!-STUDIO. Het Antwerpse bureau eld is uitvoerend architect.

Het noorden van Gent ondergaat een ware metamorfose. De komende jaren verrijzen in het gebied rond de Oude Dokken ongeveer 1.500 woningen. Het deel aan de oostzijde van het Handelsdok is eerst aan de beurt.  Via een ontwerpwedstrijd ging sogent op zoek naar een private partner die zou kunnen instaan voor de ontwikkeling. Schipperksaai Development kwam als laureaat uit de bus. Het voorstel viel bij de beoordelingscommissie vooral op door de diversiteit in woningen en publieke ruimtes, de aandacht voor collectiviteit en de verregaande ambities op het vlak van mobiliteit en integrale duurzaamheid.

De woonontwikkeling aan de Schipperskaai kreeg de naam ‘De Nieuwe Dokken’ en is verdeeld over drie diverse bouwvelden. Er komen ongeveer 400 nieuwe woningen voor Gentenaars van alle leeftijden. De levendige en gezonde wijk biedt naast de mix aan woningen ook plaats aan ondersteunende functies zoals een aantal horecazaken, commerciële ruimtes en kantoren. Duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd door een net van elektrische laadpalen voor auto’s en fietsen aan te bieden. Er zijn verder ook elektrische deelwagens voorzien die op uurbasis kunnen worden gehuurd. Dankzij de Bataviabrug bevindt het project zich op slechts enkele minuten fietsen van de Gentse stadskern.

Voor de realisatie van De Nieuwe Dokken wordt geen nieuwe open ruimte aangesneden; integendeel. Met betrekking tot de reconversie van het voormalig havengebied werd een brownfieldconvenant afgesloten.  


Dubbeltuupe

De tweede fase van ‘De Nieuwe Dokken’, op het zogenaamde Noordveld, werd gelanceerd in mei 2020. Daar worden vijf nieuwe gebouwen opgetrokken, elk met hun eigen identiteit. Het cohousingproject Dubbeltuupe is er een van. Het omvat 16 kwalitatieve woongelegenheden met verschillende groottes en indelingen. Duplexwoningen met eigen voordeur zijn er geschakeld onder via een gaanderij ontsloten simplexappartementen. De buitencirculatie zal levendigheid en beweging tonen.

Dubbeltuupe is het meest zuidelijk gelegen gebouw van het Noordveld. Het cohousingproject kent een toplocatie: met zicht op het water, op een park en op een moestuin. De kade is ingericht als verkeersvrije promenade voor wandelaars en fietsers.

Om al te sterke schaduwwerking ten aanzien van de naburige gebouwen en het binnengebied in de hand te kunnen houden, is dit gebouw in verhouding laag en toont het een vrij open bekroning. Het rechthoekig bouwvolume toont zich als een statig pakhuis. De gevels vormen een duidelijke begrenzing ten aanzien van de Schipperskaai, het park en het binnengebied. De geveltectoniek verwijst naar de maritieme geschiedenis van de site. De betonnen structuren zijn duidelijk afleesbaar. Het kleurgebruik is zacht.



Gedeelde ruimtes

Elke woongelegenheid beschikt over een eigen leefruimte, keuken, badkamer, één of meerdere kamers, alsook een terras. "Het grote pluspunt is dat alle bewoners kunnen genieten van een reeks gedeelde ruimtes", vertelt Bart Cobbaert, zaakvoerder van DENC!-STUDIO. "Iets meer dan een meter boven het maaiveld, vinden we op het gelijkvloers een grote gemeenschapsruimte met zicht op de kade en het water. Op het ruimere dak van de derde bouwlaag bevindt zich een collectieve tuin met mogelijkheid tot overdekte lounge. De half ondergrondse bouwlaag voorziet dan weer in de nodige technische lokalen, een gemeenschappelijke berging en private fietsenstalling."

De gemeenschapsruimte, of ook wel paviljoen of common house genoemd, kan geheel door de bewoners zelf worden ingedeeld. De open structuur zou zich kunnen lenen tot ontspannings- en ontmoetingsruimte, ruime keuken, logeerkamer, kinderspeelkamer en/of gedeeld wassalon.


ZAWENT: innovatief waterzuiverings- en warmteterugwinsysteem

Alle gebouwen worden energiezuinig gebouwd, zo ook Dubbeltuupe. “Op zich is dit niet de grootste uitdaging, gezien DENC!-STUDIO hier reeds jaren een voorloper is”, klinkt het bij Bart Cobbaert. “Innovatief is het lokaal waterzuiverings- en warmteterugwinsysteem: ZAWENT (Zero AfvalWater met Energie- en NutriëntenTerugwinning).” 

Om te investeren in duurzame technieken voor De Nieuwe Dokken hebben projectontwikkelaar Schipperskaai Development, watermaatschappij Farys en innovator Clean Energy Innovative Projects de coöperatieve vennootschap DuCoop opgezet. Deze heeft een afspraak met de stad Gent om een warmtenet, waterzuivering en andere technieken te bouwen en exploiteren.

De woningen hebben dus geen eigen verwarmingssysteem, maar zijn door middel van een warmtewisselaar aangesloten op een district warmtenet. Binnenshuis is hier nagenoeg niks van te merken. De temperatuur van de vloerafgifte kan per kring worden ingesteld en de afrekening blijft individueel.

Het in de wijk ingezamelde afvalwater krijgt na zuivering een tweede leven als proceswater bij het naburig bedrijf Christeyns. De vacuümtoiletten verbruiken slechts een vijfde van het water van een klassiek toilet. Het apart ingezamelde toiletwater wordt samen met het keukenafval vergist. Hieruit wordt biogas gewonnen dat wordt omgezet in warmte en elektriciteit. De nutriënten worden in struvietkorrels omgezet ter bemesting van de groenzones in de wijk.

“Dit uniek systeem leidde ertoe dat DuCoop in 2017 door de krant De Standaard werd uitgeroepen tot Radicale Vernieuwer. Ondertussen won DuCoop ook onder meer de Nationale trofee voor de Energy Globe Awards 2020, de tweede milieuprijs van het VBO en zilver in de European Business Awards for the Environment (EBEA). De circulaire visie en de ZAWENT-technologie zijn echte gamechangers in duurzaam bouwen. Nooit eerder werden de principes van de circulaire economie in ons land op deze schaal toegepast in een woonproject", aldus Bart Cobbaert.

GERELATEERDE DOSSIERS