Doorzoek volledige site
20 april 2021

dEUS-frontman Tom Barman over Richard Buckminster Fuller: “Hij zag zichzelf niet als architect en wilde zo niet genoemd worden”

Richard Buckminster Fuller Illustratie | Steve Yelvington
Geodetische koepel Illustratie | Pedrik
Dymaxion house Illustratie | Sascha Pohflepp

De inspiratie voor het lied ‘The Architect’ van dEUS vond frontzanger Tom Barman in het leven van Richard Buckminster Fuller, een eigenzinnige Amerikaanse filosoof, uitvinder en ontwerper. Op Radio 1 vertelde hij wie die man was en waarom zijn leven hem zo aansprak. “Ik denk nooit aan schoonheid, maar als het af is en het is niet schoon, dan is het fout. Dat vind ik prachtig.” Je kan de reportage hier herbeluisteren. 

‘The Architect’, uit 2008, vertelt het verhaal van Richard Buckminster Fuller, een architect die zelf liever niet zo genoemd werd. “Hij zag zichzelf niet als architect en wilde zo niet genoemd worden”, zegt Barman. Hij vertelt dat de ontwerper, die ook een poëet en filosoof was, zijn talrijke losse ideeën maar niet kon omzetten in een levensonderhoud. Toen zijn dochtertje aan polio stierf, werd Fuller dan ook verteerd door schuldgevoel. Hij maakte zichzelf wijs dat hij het leven van zijn jonge dochter had kunnen redden als hij voor geld en medische hulp had gezorgd.

 

Egocide

Hij belande in een depressie en volgens de mythe wou hij zich, na dat verlies, van het leven ontnemen. Hij vertrok toen naar de pier om zelfmoord te plegen, maar kreeg daar een openbaring. Op dat moment besloot Buckminster Fuller dat zijn ideeën wel goed waren en om zijn kunde en talent in dienst te zetten van de mensheid. Hij pleegde egocide, werd uitvinder en professor en zijn ideeën werden een inspiratiebron voor ontwerpers over de hele wereld.

Ook Barman kan zichzelf vinden in de ideeën van de architect. Hij is een dromer met de voeten op de grond. “Ah, nevermind outer space, let’s get down to earth”, zijn de eerste woorden van het lied. Die uitspraak van Buckminster Fuller raakt de muzikant persoonlijk omdat hij zelf ook nooit de exploratie van de ruimte heeft gesnapt. Ook de architect vond dat een enorme verkwisting. Ook op andere vlakken intrigeert de ontwerper Barman. “Hij is iemand die inspireert door niet in een hokje geduwd te willen worden en dat zal ook wel hetgeen zijn dat mij aansprak”, bekent Barman. “Ik hou van mensen die hun eigen weg volgen.” Zo denkt ook de muzikant aan een complete verandering, maar wat dat zal worden, weet hij nog niet. “Hoe hard je het cliché ook probeert te ontlopen. Je kan ook een cliché vermijdend cliché worden. Dat houdt mij wel bezig”, vertelt de zanger.

 

De architect

“Een van zijn grote verdiensten is dat hij de vijfhoek in ons visuele herkenningsveld heeft gebracht”, zegt de muzikant. Buckminster Fuller is die vorm beginnen gebruiken in architecturale bouwwerken.  Het is dan ook de vijfhoek die aan de basis van de geodetische koepel ligt. Daarvan ontwierp hij er een heleboel in zijn leven, maar de bekendste is die uit 1967 voor de Wereldtentoonstelling in Montreal.

De architect was ook een vroege milieuactivist. Hij startte tijdens het ontwerpen altijd vanuit de natuur of een filosofisch idee. “Ik denk nooit aan schoonheid, maar als het af is en het en het is niet schoon, dan is het fout. Dat vind ik prachtig”, bekent Barman. In zijn dymaxion house zorgde de architect er dan ook voor dat water hergebruikt kon worden en dat energie opgewekt kon worden met windturbines op het dak. Het had een flexibel grondplan met een centrale kolom waarin alle technieken verwerkt zaten en was bedoeld voor massaproductie. Toch is dat ontwerp nooit meer dan een prototype geworden.  

 

Met vragen over zelfdoding, kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op www.zelfmoord1813.be.