Doorzoek volledige site
19 mei 2021

André Loeckx bekroond met Ultima voor Architectuur

André Loeckx Illustratie | Bart Van der Moeren

Dinsdag 18 mei reikte de Vlaamse Gemeenschap aan twaalf laureaten de Ultimas 2020 uit als erkenning voor de socio-culturele sector. De uitreiking, in aanwezigheid van minister van Cultuur Jan Jambon, verliep dit jaar volledig digitaal. In de discipline Architectuur viel de eer te beurt aan André Loeckx, "een veelzijdig ingenieur architect die, vaak vanuit de schaduw, een fundamentele rol heeft gespeeld voor het huidige bloeiende architectuurklimaat in Vlaanderen en Brussel", aldus de jury van de Ultimas. Loeckx treedt hiermee in de voetsporen van onder meer Marc Dubois, Paola Viganò en Xaveer De Geyter. 

De traditie van de uitreiking van de Vlaamse cultuurprijzen ontstond in 2003. Sindsdien reikt de Vlaamse overheid elk jaar 12 prijzen uit, in evenveel categorieën, aan toonaangevende artiesten, kunstenaars, organisaties of gezelschappen. De laureaten worden gekozen door een jury van deskundigen.

De award is een ontwerp van kunstenaar Stefaan Dheedene. Daarnaast is er voor elke laureaat een geldprijs van 10.000 euro. Uitzondering hierop is de winnaar van de Ultima voor Algemene Culturele Verdienste, die een som van 20.000 euro ontvangt als bekroning van een integrale carrière.

In de categorie Architectuur was de prijs dus voor André Loeckx, "een levend voorbeeld van het belang van project- en architectuurkritiek als basis voor ruimtelijke kwaliteit", dixit de jury. "Hij zette zich in voor de oprichting van het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) en was een pleitbezorger van het Stedenbeleid, onder meer via het in 2003 gepubliceerde Witboek Stedenbeleid. Hij gaf richting aan de condities voor kwaliteitsvolle architectuur, publieke ruimte en stadsontwerp zowel beleidsmatig, cultureel als onderzoekmatig. Hij gaf mee vorm aan de evolutie van het opdrachtgeverschap, waarbinnen veel van de kwalitatieve architectuurproductie kon ontstaan. Achter de schermen wist hij, met overtuiging en enthousiasme, steeds vanuit een kritische of atypische blik, vele tussenmuren te slopen en ten gepaste tijde beleidsmakers te adviseren en te stimuleren.

"Als voorvechter van de stadsvernieuwing in Vlaanderen en Brussel zette hij zich in om het stedelijk project als ‘inzet, opzet en voorzet’ van de architectuur te beschouwen. Met zijn immer kritische maar constructieve blik ondersteunde hij lokale besturen, bewonersgroepen en ontwerpers. Zijn scherpe analyse van de site, de stakeholders en het programma droegen bij om het project op te laden en verder te doen evolueren. Niet wars van een atypische blik, gaf hij mee positie aan ontwerp als een vorm van toekomstgericht onderzoek. Hij inspireerde en daagde opdrachtgevers, ontwerpers én gebruikers uit om altijd meer uit projecten te halen."

"André Loeckx zette zijn kennis en expertise ook buiten de landsgrenzen in en leidde diverse internationale projecten op het vlak van capacity building voor de EU en de UN-Habitat (United Nations Human Settlements Programme). Hij publiceerde ook veelvuldig op internationaal niveau. In al deze posities pleitte hij voor de kracht van het ontwerpend onderzoek, en toonde hij een onafgebroken inzet voor de maatschappelijke meerwaarde van een integrale en inclusieve ontwerpbenadering. Een bepalende stem en kracht in het discours over architectuur en stad."

 

De andere laureaten voor 2020 zijn:

  • Algemene Culturele Verdienste: Philippe Herreweghe

  • Amateurkunsten: Moving Ground

  • Beeldende Kunst: Luk Lambrecht

  • Circus: Bauke Lievens

  • Cultureel Ondernemerschap: MOOOV

  • Film: Adil El Arbi en Bilall Fallah

  • Immaterieel Cultureel Erfgoed: De fanfarecultuur

  • Letteren: Fikry El Azzouzi

  • Muziek: Romina Lischka

  • Podiumkunsten: State of the Arts

  • Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk: Enchanté VZW