Doorzoek volledige site
10 september 2021

Architectuurwijzer houdt lezingenreeks rond collectief wonen

Kasteel Boterberg Illustratie | Brecht Van Maele

Wie alles wilt te weten komen over collectief wonen, moet dezer dagen in Antwerpen zijn. Daar is nog tot 31 oktober de expo Housing Apart Together te bezoeken, een expo die een boeiende diversiteit aan collectieve woonprojecten groepeert: met woningen en/of appartementen, in dorp of stad, in bestaande panden en/of nieuwbouw, met meer en minder gedeelde ruimtes. In dat kader organiseert Architectuurwijzer samen met AG Vespa dit najaar ook vier lezingenavonden.  

30/9: Collectief wonen in erfgoed

Vlaanderen heeft een rijke traditie aan historische collectieve woonvormen. De kansen en uitdagingen die ons erfgoed biedt voor collectief wonen, vormen het onderwerp van een lezingenavond op 30 september 2021.

Een mooi voorbeeld vormt het begijnhof van Hoogstraten, zoals te zien in de expo ‘Housing Apart Together’. Vandaag wonen hier alleenstaanden, senioren, gezinnen met kinderen, … in de kleine en grote begijnhofhuisjes. Hun collectieve aanpak van de restauratie is legendarisch. Ook andere projecten in de expo zoals de vierkantshoeve in Zingem, het kasteel Boekenberg, het kasteel Boterberg en de Haringrokerij vormen geslaagde erfgoedprojecten met collectiviteit. Er liggen nog veel kansen in andere begijnhoven, kloosters, beluiken en godshuizen. Al kan erfgoed zeker een meerwaarde bieden voor collectief wonen, de restauratie ervan is niet de makkelijkste keuze. Het vraagt om veel lef, energie, geduld én centen.

Om het maatschappelijk debat rond collectief wonen & erfgoed te stimuleren stelde het agentschap Onroerend Erfgoed samen met het agentschap Wonen-Vlaanderen, het VAi, het Team Vlaams Bouwmeester, de VMSW, het Departement Omgeving en de VUB een publicatie samen. Deze publicatie vormt de eerste editie van Momentum: Tijdschrift voor erfgoed en maatschappij. Tijdens haar lezing op 30 september 2021 zal Karina Van Herck, onderzoeker bouwkundig erfgoed aan het agentschap Onroerend Erfgoed, een bloemlezing brengen van thema’s en projecten uit deze publicatie, om daarna in te gaan op de maatschappelijke meerwaarde van erfgoed voor het collectieve wonen. Erfgoed speelt immers een steeds belangrijkere rol in zowel het collectief wonen van vandaag als het maatschappelijk debat errond. Deze rol is dubbel. Herbestemming en hergebruik winnen aan belang in de maatschappij. Dat schept kansen, zowel voor het erfgoed, dat gekoesterd blijft en bewaard voor de toekomst, als voor het collectief wonen. Daarnaast is de traditie van collectief wonen in Vlaanderen een bron van kennis opgebouwd door de generaties voor ons. Ons erfgoed bevat collectieve woonvormen die met glans de tijd hebben doorstaan.

Minder bekend is het erfgoed van de twintigste-eeuwse collectieve woningbouw, zoals de Fierensblokken van architect Gustav Fierens uit de jaren ’30 in Antwerpen. Na een publiek debat over de mogelijke afbraak van de historische appartementsblokken, heeft AG Vespa enkele jaren geleden besloten om ze aan te kopen, te restaureren en terug in de woonmarkt te zetten als betaalbare huurwoningen. HCVA architecten uit Rotterdam zijn aangesteld als architecten en streven met een subtiele en doordachte aanpak naar een eervol herstel van de typerende interbellum architectuur. Hoewel de appartementen bijzonder ruim en luchtig waren voor die tijd, worden ze op een nieuwe manier aan elkaar geschakeld tot hedendaagse appartementen. Ter hoogte van trapkokers ontstaan kamers voor collectief gebruik door de bewoners. In hun materiaalkeuze en detaillering aan binnen- en buitenzijde zoeken de ontwerpers zoveel mogelijk aansluiting met de oorspronkelijke geest van het gebouw. De ambitie is groot, maar het is een waar huzarenstukje. Op deze lezingenavond zal Hanne Van Reusel, projectleider binnen AG Vespa, dieper ingaan op deze uitdagingen, de bijhorende euvels en de huidige stand van zaken.

Meer info & inschrijven

 

14/10: Kleinschalige woonvormen voor senioren

Op donderdag 14 oktober is het thema ‘Kleinschalige woonvormen voor senioren’. We gaan op zoek naar de haalbaarheid en realiteit van kleinschalige woonvormen met zorg (na corona).

Meer info & inschrijven
 

28/10: Coöperatief wonen in de stad

Op donderdag 28 oktober is het thema ‘Coöperatief wonen in de stad’. We werpen een nuchtere blik op de realiteit en haalbaarheid van coöperatief wonen in Vlaanderen.

Meer info & inschrijven
 

10/11: Gezinsvriendelijk én gestapeld wonen

Op woensdag 10 november is het thema ‘Gezinsvriendelijk én gestapeld wonen’. We gaan in op inspirerende voorbeelden van nieuwe woonvormen met bijzondere aandacht voor het samenleven met kinderen.

Meer info & inschrijven