Doorzoek volledige site
22 december 2021

Een beweegvriendelijke omgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt

Illustratie | © Goede Speelprojecten

Nederland kent een grote verscheidenheid aan instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking en ASVZ Vincentius is er een van. Al decennialang centraal gelegen in Udenhout en volledig geïntegreerd in de dorpsgemeenschap, feitelijk de vierde woonwijk van Udenhout.  

Vincentius heeft de zorg voor ca. 500 bewoners met een zeer uiteenlopende zorgvraag, met woonlocaties in dorp en stad, maar soms zijn bewoners gebaat bij een meer beschutte woonplek zoals het terrein aan de Schoorstraat in Udenhout. ASVZ biedt een veelheid aan zorg, allereerst als woonvoorziening, maar evenzeer in een grote verscheidenheid aan dagbesteding en werk. Er is een kinderboerderij, een winkel, horeca, atelier, belevingstuin, een kwekerij enz. Maar er zijn ook bewoners die bij een externe werkgever werken.

Goede Speelprojecten bezocht Asselina Nijenhuis (bewoonster, 49 jaar) en Johan Remmers (sectormanager ASVZ, 64 jaar) naar aanleiding van de opdracht: een unieke speelplek ontwerpen en inrichten op het centrale middenterrein. Op bezoek bij ASVZ Vincentius in Udenhout leert – los van medicijnen, zorg en therapie om mensen te ondersteunen – dat er iets anders is dat wij allen nodig hebben, met of zonder beperking. Namelijk, het gevoel van zijn, mens zijn en behandeld worden als mens.

 

Open woonwijk

Door externe donaties werden middelen verkregen om iets duurzaams te creëren voor bewoners èn de dorpsgemeenschap! Het groene, weidse middenterrein nodigt uit tot ontmoeting en blijft tegelijkertijd een intieme ruimte, waar je je veilig en beschermd voelt. Dat hebben ze bij Vincentius goed begrepen en zo ontstond de transitie van een besloten instellingsterrein naar een open woonwijk!

Het was Asselina die met het idee kwam: “Een uitdagende, sportieve speelplek zou voor iedereen erg leuk zijn. En dan liefst een groene, natuurlijke speelplek. Zelf ben ik nogal sportief, ik zwem, sport en beweeg zo veel mogelijk en liefst met anderen. Gewoon op een fijne manier je energie kwijt kunnen."

En ze vervolgt: “De afgelopen anderhalf jaar met corona was heel erg zwaar en vooral in de begintijd. We mochten niet meer naar de dagbesteding of ons werk en het was vooral binnen zitten. Na een aantal maanden mocht ik op de kinderboerderij gaan werken, lekker buiten en daar geniet ik elke dag van."

Het bijzondere aan deze corona tijd vindt Johan Remmers dat het leven voor mensen zonder beperking niet veel afweek van het leven van mensen met een beperking. Iedereen leefde min of meer hetzelfde leven. Veel thuis en binnen zitten, niet kunnen gaan en staan waar je wilt, nadenken over wat je wel en niet meer kunt ondernemen, weinig sociale contacten enz.

“De transitie van instellingsterrein naar een ‘open’ woonwijk is nog volop in ontwikkeling. In het inmiddels verkochte hoofdgebouw komen allerlei appartementen en daarnaast eengezinswoningen, dus je kunt rustig zeggen: de samenleving komt naar ons toe! Een heel prettige vorm van omgekeerde integratie met behoud van het beschutte terrein voor onze cliënten’’.

 

Grote centrale speelplek

Terug naar het idee van Asselina: een grote centrale speelplek in een parkachtige omgeving. Cliëntenraad en directie omarmden haar idee en Remmers zocht contact met Kirsten Goede (directeur van Goede Speelprojecten uit Tilburg). Voor Kirsten een uitdagende, niet alledaagse opdracht: “Ik denk dat een ontwerper gevoelig moet zijn voor ‘dingen’ die in de loop van het ontwerpproces voorbijkomen. Door open te staan en anders te durven kijken, bijvoorbeeld zoals Asselina en Johan kijken, wakkert dat de verbeelding aan, het verleid je te durven dwalen, zeg maar dagdromen”.

Bewoners van zorginstellingen sporten en bewegen minder dan mensen met een verstandelijke beperking die thuiswonend zijn. Uit cijfers blijkt dat minder dan 50% van de bevolking van zorgcentra deelnemen aan vormen van sport en bewegen.

 

Schliersee

Asselina, Johan en Kirsten waren er snel uit en de keuze viel op een imposant speeltoestel: Schliersee. Een uitnodigende klim- en klauterconstructie om met plezier je eigen vaardigheden te oefenen en te verbeteren, samen te werken en het coördinatievermogen te trainen. Tevens werd voorzien in een rolstoeldraaimolen en een rolstoeltoegankelijke trampoline.

Voor de ondergrond viel de keuze op öcocolor (een honderd procent duurzaam, ecologisch bodemmateriaal). In oktober werd begonnen met het opbouwen en installeren van de toestellen en dat trok al direct veel bekijks. Terwijl de bouwhekken er nog stonden glipte er wel eens iemand snel even doorheen: ongeduldig, nieuwsgierig, maar vooral enthousiast.

Inmiddels klauteren enkele haantjes de voorste (waaronder Asselina) behendig helemaal naar boven en laten zich via de touwladders of glijbaan naar beneden roetsjen. Anderen proberen het voorzichtiger, durven nog niet zo hoog, maar zijn trots toch al een stukje gevorderd te zijn.

 

Vitaliteit 

Met dit project creëert Vincentius een beweegvriendelijke omgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen, te spelen en te sporten. Diversiteit creëert vitaliteit in een samenleving en dat lukt in Udenhout. Niet alleen voor hun bewoners maar voor de hele dorpsgemeenschap.