Doorzoek volledige site
17 september 2014

OPROEP: "Geen of Meer Vlaams Bouwmeesterschap?"

Er is de laatste tijd veel inkt gevloeid over de zogezegde ‘afschaffing’ en ‘inkanteling’ van het Vlaams Bouwmeesterschap. Veel en uiteenlopende meningen zijn aan bod gekomen. Impulsieve en doordachte reacties werden geventileerd. Misschien is het moment volgens een aantal architecten aangebroken om het geheel in de juiste context te plaatsen, om vervolgens een warme oproep te lanceren.

 

Wie Architectura.be de laatste maanden gevolgd heeft, heeft heel wat opiniestukken de revue zien passeren. Je kan ze rustig nalezen in ons dossier over de Vlaamse Bouwmeester.  Het waren vooral beleidsmakers, journalisten en architectuurcritici die hun licht lieten schijnen over deze problematiek. De architecten zelf kwamen minder aan bod. Enkele architecten hebben echter de koppen bij elkaar gestoken. Zij lanceren hieronder een tekst waarin zij duidelijk maken wat zij aansluitend op de beslissing van de Vlaamse regering verwachten van de volgende Bouwmeester of van het Bouwmeestercollege met expert-architecten. Via Architectura doen ze in wat volgt een oproep aan hun collega’s architecten om deze oproep mee te ondertekenen. Zo kunnen zij gezamenlijk een duidelijk signaal geven aan de beleidsmakers.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"Wat voorafging

 

De Vlaamse regering anno 2013

In zijn Beleidsbrief bestuurszaken van oktober 2013 gaf toenmalig vice-minister president Geert Bourgeois aan dat hij komaf wilde maken met de versnippering en verkokering van overheidsdiensten in het kader van een ‘slagkrachtige overheid’.

Citaat:

Ik werk aan een overheidsadministratie die met een kwalitatieve dienstverlening snel en soepel op de maatschappelijke uitdagingen kan inspelen. […] Daadkrachtig management door samenwerking en synergie: In 2014 wil ik de inspanningen verderzetten voor een efficiëntere overheid. De Vlaamse regering keurde op mijn voorstel een vermindering van het aantal entiteiten goed. Dit gebeurt door kleinere entiteiten met onvoldoende kritische massa, te integreren in grotere entiteiten.”

Hoewel de beslissing van de nieuwe Vlaamse regering voor ons als een verrassing kwam, was het blijkbaar in 2013 al duidelijk dat er een algehele bestuurlijke herschikking op stapel stond en dus blijkbaar ook voor de diensten van de ‘Vlaamse Bouwmeester’.

 

Het regeerakkoord 2014

In het regeerakkoord 2014 van de nieuwe Vlaamse regering staat de volgende passage over de Vlaamse Bouwmeester:

“Na het aflopen van het mandaat van de huidige Vlaamse Bouwmeester, richten we een Bouwmeestercollege met een adviserende rol op bij het departement Ruimtelijke Ordening. Het bestaat uit een vijftal parttime expert-architecten met een tijdelijk mandaat en (gedeeltelijk) mee gekozen door het architecturale middenveld. Elk lid van het college kan advies verlenen bij projecten van de Vlaamse overheid en bij lokale besturen. De voorzitter van het Bouwmeestercollege draagt de titel van Vlaams Bouwmeester. We herbekijken de instrumenten en het team van de Vlaams Bouwmeester in functie van de nieuwe opdracht onder het departement Ruimtelijke Ordening. We blijven de lokale besturen ondersteunen en adviseren bij het voeren van een beleid gericht op ruimtelijke en architecturale kwaliteit.”

Van een integrale afschaffing van het Vlaams Bouwmeesterschap is blijkbaar geen sprake, niettegenstaande sommige reacties dit laten uitschijnen, wat voor de nodige verwarring zorgt.

Het Bouwmeesterschap is een instrument van de Vlaamse overheid en zij is dus als voogdijoverheid verantwoordelijk voor de werking ervan.

De Vlaamse regering is blijkbaar op zoek naar een ‘andere’ invulling van het Bouwmeesterschap.

Een efficiënt werkende overheid kunnen wij als architecten alleen maar aanmoedigen, voor zover in dit geval het kind niet met het badwater wordt weggegooid.

 

Terug naar de bron

Misschien is het nuttig om naar aanleiding hiervan de oorspronkelijke doelstellingen van het Bouwmeesterschap nog eens onder de loep te nemen.

Op de website www.vlaamsbouwmeester.be staat de opdracht van de Vlaamse Bouwmeester als volgt omschreven:

“Vanuit een langetermijnvisie, in goed overleg met de verschillende administraties en met de extern betrokken partijen, bijdragen tot de beleidsvoorbereiding en de beleidsuitvoering van het architecturaal beleid van de Vlaamse Gemeenschap, teneinde een architecturaal kwalitatieve leefomgeving (gebouwen, infrastructuur, landschapsingrepen….) in Vlaanderen te helpen creëren.”

De eerste 15 jaar van het Bouwmeesterschap hebben ons in de mogelijkheid gesteld om veel kennis en ervaring op te doen.

Hieruit kunnen misschien lessen worden getrokken.

We kunnen dus van deze gelegenheid gebruik maken om de initiële doelstellingen bij te stellen, rekening houdend met de socio- economische, culturele en maatschappelijke ontwikkelingen die we ondertussen hebben ondergaan, om te komen tot een hedendaags performant Bouwmeesterschap.

 

Voorstel

De wijze waarop het toekomstig Bouwmeesterschap wordt ingevuld, kan mogelijk tot stand komen met inbreng van ons allen, architecten in de breedste zin van het woord.

We mogen tenslotte worden beschouwd als stakeholders.

Daarom stellen ondergetekende architecten voor, ondanks onze grote verscheidenheid, dit MOMENTUM aan te grijpen om gezamenlijk en grondig na te denken over dat toekomstige Bouwmeesterschap.

Indien we daartoe niet in staat zijn, zullen anderen het ongetwijfeld doen.

Misschien zijn we daardoor in staat te komen tot MEER Bouwmeesterschap met een nog GROTER mandaat van de Vlaamse regering wat ‘architectuur’ in de breedste zin van het woord alleen maar ten goede kan komen.

Vragen die ons bezighouden.

  • Hoe wordt het nieuwe Bouwmeestercollege met expert-architecten samengesteld?
  • Hoe zal het college functioneren en hoe wordt de werking ervan geëvalueerd?
  • Welke taken worden voorzien?
  • Is de inkanteling in het departement Ruimtelijke Ordening de beste en enige mogelijkheid? Zijn er alternatieven en zijn die bestuurlijk aanvaardbaar?
  • Hoe kunnen we onze onafhankelijkheid bewaren?
  • Wat met onze ethiek en deontologie?

 

Vandaar dat wij een oproep doen om deel te nemen aan dit debat.

Indien de diverse beroepsorganisaties de krachten bundelen, kunnen zij hierin bemiddelen. Ze zijn de uitgelezen gesprekspartners voor de nieuwe Vlaamse regering.

Des te groter het draagvlak voor onze voorstellen, des te makkelijker het is voor de Vlaamse regering om in te gaan op wat wij als ontwerpers voorstellen.

Deze werkwijze biedt in ieder geval de grootste kans op slagen.

“Op naar een hedendaags Bouwmeesterschap met een groter mandaat dat genereus is voor alle betrokkenen, voor nog meer ruimtelijke en architecturale kwaliteit.”

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Eerste ondertekenaars van deze oproep:

 

 

Oproep

De architecten doen via Architectura.be een oproep om dit voorstel te ondertekenen. Als je deze oproep wilt onderschrijven, volstaat het om een mail te sturen naar positiefbouwmeesterschap@gmail.com. Vermeld dan in de onderwerptitel ‘Oproep hedendaags bouwmeesterschap’.