Doorzoek volledige site
22 september 2014 | RIK NEVEN

Bouwmeesterdebat – Een lofrede is geen debat

V.l.n.r.: Rob Cuyvers (decaan UHasselt), Leo Van Broeck (architect bij Bogdan & Van Broeck) en Tom Avermaete (hoogleraar TU Delft), Christoph Grafe (directeur VAi en hoofdredacteur van het Architectuurboek).
Links: An Fonteyne van noAarchitecten

Het bouwmeesterdebat van vorige week in Antwerpen werd een lofrede in plaats van een debat. De panelleden maakten eensluidend duidelijk hoe belangrijk het bouwmeesterschap was voor de kwaliteit van de architectuur in Vlaanderen. Op zich hadden ze geen ongelijk, maar van een debat hadden we toch wat meer kritische reflecties verwacht.

Het debat vond plaats in deSingel samen met de voorstelling van het Architectuurboek Vlaanderen en lokte veel architecten en architectuurliefhebbers.

De avond werd geopend door Wivina De Meester die destijds aan de wieg stond van het VAi, het architectuurjaarboek en het bouwmeesterschap. Zij speelde een niet te onderschatten rol in de  opwaardering van het Vlaams architectuurlandschap. Zij toonde tijdens haar politieke loopbaan aan dat politici met een visie wel degelijk een wereld van verschil kunnen maken met betrekking tot de architecturale kwaliteit van onze regio. Zoals te verwachten was, benadrukte zij hoe belangrijk de rol is geweest van de verschillende bouwmeesters gedurende de afgelopen 15 jaar.

In het debat zelf zetelden Christoph Grafe (directeur VAi en hoofdredacteur van het Architectuurboek), Rob Cuyvers (decaan UHasselt), Leo Van Broeck (architect bij Bogdan & Van Broeck) en Tom Avermaete (hoogleraar TU Delft).  Stuk voor stuk zijn dit mensen met een goed zicht op het architectuurbeleid in Vlaanderen. Maar het zijn vooral ook fervente voorstanders van het bouwmeesterschap die absoluut niet achter de intenties van de nieuwe Vlaamse regering staan. Zij verschilden dan ook op bijna geen enkel punt van mening. Alleen dan misschien wanneer het ging over het uitbreiden van één bouwmeester naar een team van vijf experts. Volgens Tom Avermaete een stap achteruit omdat we zo een architectuur krijgen van de grootste gemene deler. Volgens hem heb je één iemand nodig met een visie die het roer uitzet. Leo Van Broeck vond dat we de twee nodig hebben. Eén persoon die de lijnen uitzet, maar die kan terugvallen op een steuncomité. Vijf evenwaardige experts zag hij ook niet zitten, wat hij duidelijk maakte met de beste oneliner van de avond: “Een kameel is een renpaard ontworpen door een overlegcomité.”

Het panel kreeg visies en vragen voorgelegd door vier actoren uit de architectuurwereld. Piet Van Cauwenberghe mocht namens de architectuurverenigingen NAV en BVA de spits afbijten. Ook hij stak de loftrompet over het bouwmeesterschap, maar voegde er wel aan toe dat de impact van het bouwmeesterschap, wat groter mocht zijn en dat er wat beter nagedacht mocht worden over de manier waarop men omgaat met de bureaus die het niet gehaald hebben.

Het betoog van Piet Van Cauwenberghe was op zich interessant en goed gebracht, maar hier had mijns inziens toch ook wat meer ruimte mogen zijn voor kritische reflectie die toch leeft bij een aantal architecten.

Die lijn werd ook doorgetrokken door An Fonteyne van noAarchitecten die ook een pleidooi hield voor het bouwmeesterschap.

Boeiend was de suggestie van Lode Waes die als CEO van Vanhaerents de projectontwikkelaars vertegenwoordigde. Hij vroeg zich af of het geen goed idee zou zijn om projectontwikkelaars ook al van in het begin bij de ontwerpwedstrijden te betrekken. Zij kunnen immers bepaalde opportuniteiten zien die een meerwaarde kunnen betekenen voor het project wat de financiële haalbaarheid ten goede kan komen. Ten slotte was er ook een filmpje van Luc Martens, burgemeester van Roeselare, die toelichtte welke ervaringen zijn stad had met de Open Oproep.

 

Als het de bedoeling was van de organisatoren om duidelijk te maken waarom het bouwmeesterschap moet blijven zoals het nu is, mogen ze tevreden terugblikken op deze avond. Persoonlijk bleven wij en veel andere toehoorders op onze honger zitten en werd te weinig ingespeeld op de recente ontwikkelingen in het bouwmeesterdebat. Dit was toch het uitgelezen moment om de beleidsmakers meer uitleg te vragen over hun intenties en hen van weerwoord te dienen. Behalve die 6 regeltjes in het regeerakkoord hebben we immers niets meer van de nieuwe bestuursploeg vernomen.

Idem voor de kritische reacties op de invulling van het huidig bouwmeesterschap. Het is een feit dat – los van de intenties van de Vlaamse overheid – bij heel wat architecten onvrede heerst over de werking van de Vlaamse Bouwmeester. De meeste architecten en architectenorganisaties zijn zonder meer voorstander van het bouwmeesterschap, maar hebben laten weten dat er toch bepaalde dingen zouden mogen veranderen. Een debat aan de vooravond van de aanstelling van een nieuwe Bouwmeester (of Bouwmeestercollege) lijkt ons toch het ideale moment om daar dieper op in te gaan tijdens een constructief debat.

Door dit alles had het debat meer weg van een ploegvoorstelling dan van een echte koers. 

Hoe dan ook waren er boeiende uiteenzettingen en meningen te horen. De volgende weken zullen we wat dieper ingaan op de bijdrage van een aantal sprekers en panelleden.