LEERTRAJECT. Inzichten uit drie Vlaamse verkavelingswijken (Dieter Leyssen, 51N4E)
Kunnen Vlaamse verkavelingswijken een rol spelen in het opvangen van de groeiende woonnood? Die vraag vormde het vertrekpunt van het leertraject Verkavelingswijken in transformatie. In zijn presentatie tijdens de studiedag in het Gentse Provinciehuis lichtte Dieter Leyssen (51N4E) toe hoe drie concrete cases tonen dat verdichting in verkavelingen geen kwestie is van losse ingrepen, maar van samenhang en schaal. Niet het individuele perceel, maar de wijk blijkt het cruciale niveau om ruimtelijke, sociale en ecologische kwaliteiten te versterken. Alleen binnen een bredere gemeentelijke of stedelijke visie kunnen verkavelingswijken evolueren tot robuuste woonlandschappen die meer zijn dan de som van hun kavels.
De inzichten maken duidelijk dat transformatie tijd vraagt en baat heeft bij het juiste momentum. Kleine, strategische ingrepen — een herverkaveling, een collectieve groenzone, een nieuwe typologie — kunnen fungeren als katalysator, maar alleen als ze ingebed zijn in een langetermijntraject. Daarbij is een collectieve aanpak essentieel: door samen te werken, kunnen bewoners, lokale besturen en ontwikkelaars risico’s delen en meerwaarde creëren, ruimtelijk én financieel. Dat vraagt ook durf om bestaande verkavelingsvoorschriften ter discussie te stellen en ruimte te maken voor maatwerk.
Van inzicht naar handelingskader
Tot slot benadrukt Leyssen dat succesvolle transformatie niet vanzelf ontstaat. Ze vergt proactief beleid, voldoende capaciteit op alle niveaus en een duidelijke financieringslogica. Investeren stopt niet bij de eerste realisatie, maar loopt door in beheer en opvolging. Even belangrijk zijn de gesprekken die het proces begeleiden: ze maken verandering bespreekbaar en geven richting aan wat vaak als abstract of gevoelig wordt ervaren. Het leertraject toont zo hoe verkavelingswijken niet louter een probleem zijn, maar ook een reëel en werkbaar deel van de oplossing kunnen zijn voor de woonopgave richting 2050.