Nederlander Jeroen de Willigen van De Zwarte Hond aangesteld als nieuwe stadsbouwmeester van Antwerpen

De stadsbouwmeester adviseert het college van burgemeester en schepenen onafhankelijk over architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ontwikkeling. Daarnaast werkt hij samen met verschillende stedelijke diensten aan een langetermijnvisie voor de stad en fungeert hij als schakel tussen beleid, administratie en bouwsector. De functie draait niet alleen om het beoordelen van concrete projecten, maar ook om het initiëren van debat en onderzoek rond nieuwe stedelijke uitdagingen.

Een profiel met internationale ervaring

Volgens schepen voor stadsontwikkeling Patrick Janssens was ervaring met complexe stedelijke vraagstukken een belangrijke vereiste in de selectieprocedure. “Stadsontwikkeling is een ingewikkelde materie waar veel verschillende belangen en disciplines mekaar ontmoeten. Maar kwaliteit van de bebouwde omgeving staat hoog op de agenda. Daarom heeft Antwerpen een stadsbouwmeester met veel gezag nodig, die op basis van zijn visie, expertise en ervaring op een geïntegreerde manier de kwaliteit van belangrijke projecten bewaakt. Met Jeroen de Willigen stellen we iemand aan die volledig aan deze beschrijving beantwoordt.”

Jeroen de Willigen (1968) is partner en stedenbouwkundige bij het Nederlandse bureau De Zwarte Hond, dat actief is vanuit Groningen, Rotterdam, Keulen en Berlijn. Binnen het bureau begeleidde hij tal van stedenbouwkundige projecten en beeldkwaliteitsplannen. Daarbij staat voor hem een integrale aanpak centraal, waarbij ruimtelijk ontwerp niet louter een esthetisch doel is, maar ook een hefboom voor sociale en economische ontwikkeling. Hij pleit al langer voor een bouwcultuur die inspeelt op maatschappelijke uitdagingen zoals betaalbaar wonen, duurzaamheid en inclusiviteit.

Van Groningen tot Rotterdam

De nieuwe stadsbouwmeester bouwde de voorbije decennia een uitgebreid parcours uit in de Nederlandse ontwerpwereld. Tussen 2008 en 2012 was hij coördinator Stedenbouw aan de Academie van Bouwkunst in Rotterdam. Van 2016 tot 2020 vervulde hij bovendien de rol van stadsbouwmeester van Groningen, waar hij mee werkte aan een vernieuwde bouwcultuur die de stad internationale aandacht opleverde. Sinds 2023 is hij ook voorzitter van de BNA, de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus.

Daarnaast stond De Willigen mee aan de basis van uiteenlopende projecten in Nederland. Tot zijn bekendste realisaties behoren onder meer The Lighthouse in Eindhoven, een markant eindpunt binnen de ontwikkeling van Strijp-S, en Theater Zuidplein in Rotterdam, dat werd opgevat als een nieuwe ontmoetingsplek voor de buurt. Hij studeerde aan de Technische Universiteit Delft en behaalde in 2015 ook een Master City Developer aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Met zijn thesis ‘De Waarde van de Structuur’ won hij datzelfde jaar de MCD-scriptieprijs.

“Een absolute droombaan”

De Willigen reageert enthousiast op zijn aanstelling in Antwerpen. “Antwerpen is een droomstad: eigenzinnig, gelaagd en altijd in beweging. De stad heeft een sterke traditie om zich voortdurend te vernieuwen, zonder daarbij haar identiteit te verliezen. Als stadsbouwmeester mogen bijdragen aan die blijvende zoektocht naar kansen om de leefkwaliteit te versterken, is voor mij een absolute droombaan.”

Met de aanstelling van De Willigen zet Antwerpen tegelijk een lange traditie verder. Het stadsbouwmeesterschap is diep verankerd in de geschiedenis van de stad en gaat terug tot de negentiende eeuw, toen bouwmeesters mee moesten toezien op de kwaliteit van het groeiende stedelijke weefsel. In de loop der jaren evolueerde die rol van adviserend architect naar een bredere functie rond stadsontwikkeling en ruimtelijke visie. Tal van iconische Antwerpse gebouwen, zoals de Bourlaschouwburg, de Opera en het scholencomplex aan de Napelsstraat, dragen nog altijd de sporen van die traditie.