PEFC ondersteunt naleving Europese ontbossingsverordening (EUDR)

De EUDR vraagt concreet dat bedrijven die hout importeren, verhandelen of verwerken exact, tot op perceelniveau, aan te tonen waar het hout vandaan komt – wie de eigenaar was, wanneer het geoogst werd en dat de kap legaal was en gebeurde in een bos dat bos blijft, volgens bepaalde herstelregels. Relevant voor circulair bouwen, want zo wordt de cirkel echt gesloten.

Al die info moeten worden ingevoerd in TRACES, het online beheersysteem van de EU dat de beweging van dieren, dierlijke producten, voedsel, diervoeder en planten volgt en reguleert, en wordt gebruikt voor certificaten en meldingen bij export, import en handel binnen de EU om veiligheid en traceerbaarheid te garanderen. Vooral voor complexe toeleveringsketens betekent dat extra administratie en strakkere opvolging.

EUDR Due Diligence System

Veel van de principes die de EUDR verplicht, zaten al vervat in de standaarden van PEFC, het internationale keurmerk dat duurzaam en legaal bosbeheer garandeert. Toch volstaat een PEFC-certificering van hout alleen niet voor houtimporteurs, -handelaars en -verwerkers om aan de EUDR te voldoen.

Daarom ontwikkelde PEFC het EUDR Due Diligence System (DDS), een soort van controleproces of checklist die houtimporteurs, -handelaars en -verwerkers kunnen gebruiken om met bewijslast aan te tonen dat hout of houtproducten niet gelinkt zijn aan ontbossing en om risico’s in te schatten en te beperken – het bedrijf bekijkt bijvoorbeeld of het hout uit een regio komt met ontbossingsrisico en onderneemt actie als dat risico niet verwaarloosbaar is, bijvoorbeeld door satellietbeelden op te vragen die de aanwezigheid van bos kunnen bewijzen of van leverancier te veranderen als het risico niet wegvalt. Alle data wordt daarbij, zoals bij klassieke PEFC-certificatie, extern geauditeerd door een onafhankelijke instantie. Elk bedrijf mag een eigen systeem opzetten om die herkomstgegevens te verzamelen – dat kan met Excel, interne procedures of gespecialiseerde software.

Schoolinspectie vs. grenspolitie

EUDR is dus een wettelijke verplichting die vraagt om hard bewijs dat hout en houtproducten niet afkomstig zijn van ontbost land, met geolocatie, traceerbaarheid en risicoanalyse per levering. Zonder dat concrete bewijs krijgen houtproducten geen toegang tot de Europese markt. 

PEFC is daarentegen een vrijwillig certificeringssysteem. Wanneer hout een PEFC-label heeft, weet je bovendien ook niet 100% zeker of het afkomstig is van een duurzaam beheerd bos – al is het wel waarschijnlijk.

We leggen het even kinderlijk simpel uit. PEFC kan je zien als de schoolinspectie. Het komt kijken of er geen zieke bomen in het bos staan, er nieuwe bomen worden aangeplant ter vervanging van de gerooide en niemand die in het bos werkt slecht behandeld wordt. Als alle bomen gezond zijn, er nieuwe worden aangeplant en iedereen die er werkt er goed behandeld wordt, dan zegt de inspecteur: “Dit bos wordt goed beheerd. Het hout dat van hier komt is duurzaam.” De inspecteur plakt echter geen sticker op elke plank die zegt van welke boom de plank afkomstig is en hoe oud die boom precies was.

EUDR is de politie aan de grens die zegt: “Toon mij van welke boom dit hout komt en bewijs dat die boom er al stond voor een bepaalde datum.”

EUDR verschuift de lat dus van vertrouwen naar verifieerbaar bewijs. Certificering blijft waardevol, maar verliest haar vanzelfsprekende rol als toegangsticket tot de Europese markt. Wat vanaf 2026 – of 2027, wanneer de verplichting zou worden uitgesteld – geldt voor hout, is aantoonbare herkomst, sluitende data en actieve risico-inschatting per levering.