Vervallen hoevewoning en schuur circulair verbouwd tot bezoekerscentrum voor Natuurpunt (EA+)
In de Damse polders werd een vervallen hoevewoning en bijbehorende schuur verbouwd tot De Pulse, een bezoekers- en educatief centrum voor Natuurpunt. EA+ zorgde voor het ontwerp voor de renovatie en paste daarbij verschillende principes van circulair bouwen toe. Niet verwonderlijk, want Natuurpunt schaart zich vanzelfsprekend helemaal achter de filosofie van duurzaam bouwen.
De Pulse, een goeie twee maanden geleden officieel geopend, werd ontworpen als toegangspoort tot het omliggende polder- en natuurgebied. Bezoekers vinden er naast een infobalie en zit- en drankgelegenheid waar ze na een wandeling of fietstocht even kunnen verpozen ook educatieve ruimtes met info over onder meer het omliggende landschap en de dieren die er leven. Het centrum is ook geschikt voor vergaderingen en andere activiteiten van Natuurpunt en voor tentoonstellingen.
Het bezoekers- en educatief centrum ontstond uit de renovatie van een vervallen hoevewoning en bijbehorende schuur. Omdat Natuurpunt wilde dat De Pulse zou fungeren als voorbeeld van duurzaam bouwen, niet verwonderlijk gezien de missie van de vrijwilligersorganisatie, paste architect van dienst EA+ verschillende principes van circulair bouwen toe bij de verbouwing van de oude hoeve en schuur.
Demontabel houtskelet
Vooral dat laatste gebouw onderging een circulaire make-over: het werd grotendeels vervangen door een demontabele houtskeletbouw met exact dezelfde footprint – door de slechte staat van de schuur konden slechts enkele van de stenen schuurmuren behouden blijven. De I-liggers die daarbij werden gebruikt, hebben een kern van gerecupereerd hout.
EA+ paste bij de renovatie van de schuur ook het principe van ‘ruwbouw is afbouw’ toe, wat leidde tot aanzienlijke materiaalminimalisatie.
De nieuwe technieken in de vernieuwde schuur ontwierp EA+ dan weer in opbouw, zodat ze makkelijk aanpasbaar zijn, wat de levensduur van het gebouw moet verlengen.
Bio-ecologische materialen
De focus van EA+ op circulair bouwen leidde ook tot de toepassing van verschillende andere bio-ecologische bouwmaterialen naast het hout. Zo werden de daken en muren van de vernieuwde schuur geïsoleerd met cellulose en de vloeren met glasschuimgranulaat.
Waar het niet mogelijk was met bio-ecologische materialen te werken, zowel in de schuur als de hoevewoning, opteerde EA+ voor gerecupereerde varianten of varianten van gerecycleerd materiaal.
Minimale verharding
Niet circulair, maar wel duurzaam: de verharding rond De Pulse is minimaal om de impact op en het contact met de omliggende biodiversiteit te versterken. Ook voorzag EA+ schuilmogelijkheden voor vleermuizen in de gebouwgevels. Een groendak op de vernieuwde schuur moet dan weer de biodiversiteit bevorderen.
Met een warmtepomp en zonnepanelen en de slimme inzet op passieve energiewinsten kleurt ook het energieplaatje van De Pulse groen.
Hulp van vrijwilligers
Kortom, De Pulse, gerealiseerd door Lab15, dat daarbij kon rekenen op de hulp van tientallen vrijwilligers, geldt zonder meer als voorbeeld van hoe de herbestemming van erfgoed, natuurbeleving en circulair bouwen elkaar kunnen versterken.