Vijf slimme klimaatdaken die steden voorbereiden op de toekomst

Biodiversiteitsdaken: groene stapstenen tussen stadsnatuur

Stadsnatuur is vaak versnipperd en bestaat uit kleine, geïsoleerde ecosystemen. “Een biodiversiteitsdak kan een brug slaan tussen die eilandjes”, zegt Michiel Van De Bunt. “Maar alleen als het dak afgestemd is op het lokale ecosysteem. Een eentonige grasmat helpt niet. Pas wanneer een dak bijdraagt aan schuil-, nest- en voedsellocaties voor lokale soorten, creëer je échte meerwaarde.”

Dat vergt een zekere draagkracht van het gebouw en een bewuste ontwerpkeuze. “Maar die extra investering betaalt zich terug”, vervolgt Van De Bunt. “Niet alleen ecologisch, maar ook esthetisch en economisch. Biodiversiteitsdaken verhogen de vastgoedwaarde en verbeteren de leefomgeving – voor mens én dier.”

Retentiedaken: extra berging voor hevige neerslag

Droogte en stortbuien wisselen elkaar in snel tempo af. Klassieke groendaken raken snel verzadigd en kunnen het overtollige regenwater niet vasthouden. Retentiedaken bieden hier een antwoord op. “Zij bergen in plaats van gemiddeld 30 liter tot wel 90 liter per vierkante meter”, legt Van De Bunt uit.

ZinCo biedt zowel passieve als actieve systemen aan. Bij actieve retentie wordt het water computergestuurd vrijgegeven. “Zo kunnen we bijvoorbeeld vermijden dat het dak water loost op het moment dat ook het rioolstelsel een piekdebiet te verwerken krijgt”, aldus Van De Bunt. “Het dak wordt een onderdeel van de lokale waterhuishouding.”

Solar groendaken: synergie tussen energie en ecologie

Wie zonnepanelen en vergroening op hetzelfde dak wil, hoeft geen compromis te sluiten. Solar groendaken combineren beide functies slim. “Een zwarte roofing kan in de zomer tot 80 graden opwarmen, wat nefast is voor de efficiëntie van zonnepanelen”, weet Van De Bunt. “Een groendak koelt de omgeving, waardoor de panelen 4 tot 6% meer opbrengst leveren.”

Tegelijk verhoogt het solar groendak de biodiversiteit, door de combinatie van natte en droge zones, zon en schaduw. “Het is een win-win: je produceert energie, verlaagt de temperatuur én draagt bij aan natuurontwikkeling”, vat Van De Bunt samen.

Hittereductiedaken: verdamping als natuurlijke airco

Hittestress vormt een groeiende uitdaging in verstedelijkte gebieden. Groendaken kunnen het verschil maken door hun verdampingscapaciteit. “Een hittereductiedak is ontworpen om dat effect maximaal te benutten”, zegt Van De Bunt. “We gebruiken regen- én gefilterd grijs water om planten te voeden die veel vocht verdampen. Zo koelen we actief de omgeving.” Deze oplossing vraagt een doordacht waterbeheer en een zorgvuldig gekozen plantenmix. Maar het resultaat is aanzienlijk. “Het thermisch comfort stijgt niet alleen op het dak, maar ook in de directe omgeving”, aldus Van De Bunt.

Regenergie: de integrale klimaatoplossing op dakschaal

Het meest geavanceerde type is het regenergiedak, een alles-in-één oplossing waarbij het dak niet alleen water buffert, verkoelt en vergroent, maar ook regenwater inzet voor duurzame energieopwekking. Deze integrale aanpak vergt wel afstemming tussen meerdere partijen en disciplines. ZinCo ontwikkelde dit systeem daarom samen met partners GEP Water, SolarFreezer en De Groot Brandbeveiliging.

“Via een water-water warmtepomp oogsten we thermische energie uit het opgevangen regenwater”, licht Van De Bunt toe. “In de zomer gebruiken we het water voor verkoeling, in de winter om gebouwen duurzaam te verwarmen. Dat maakt van het dak een actief onderdeel van het energieconcept van het gebouw.”

Conclusie: daken als sleutel tot klimaatadaptieve steden

De uitdagingen van het veranderende klimaat vragen om slimme, geïntegreerde oplossingen. Daken bieden daarvoor verrassend veel mogelijkheden – op voorwaarde dat ze doordacht worden ingezet. Met hun vijf klimaatdaken en brede expertise wil ZinCo bouwprofessionals helpen om van elk dak een klimaatoplossing te maken. “Het dak is geen sluitstuk meer, maar een strategisch onderdeel van duurzame stadsontwikkeling”, besluit Michiel Van De Bunt.