d’Udekem d’Acoz in Leuven: historische herbestemming met nieuwe, brandveilige ontsluiting

De restauratie gebeurde met grote zorg voor het bestaande gebouw. Waardevolle historische elementen werden opnieuw zichtbaar gemaakt en in hun oorspronkelijke staat hersteld, terwijl latere, storende ingrepen werden verwijderd. Tegelijk kreeg het gebouw een nieuwe invulling met functies voor leerkrachten, zoals een leraarskamer, vergaderruimtes, individuele werkplekken en gespreksruimtes, waardoor het opnieuw een centrale rol speelt binnen de school.

Een nieuwe circulatie voor hedendaags gebruik

Om het gebouw geschikt te maken voor deze intensieve en hedendaagse invulling, werd een nieuwe verticale ontsluiting toegevoegd. Die maakt alle niveaus toegankelijk en beantwoordt aan de huidige verwachtingen op vlak van gebruik en veiligheid. De toegang werd bewust georiënteerd naar de speelplaats, die fungeert als draaischijf van de circulatie binnen het schooldomein.

De nieuwe trappenkern krijgt daarbij een duidelijke signaalfunctie. Als afzonderlijk volume maakt ze de toegang tot het gebouw leesbaar en herkenbaar voor gebruikers. Tegelijk wordt het historische gebouw zo weinig mogelijk belast met ingrepen, doordat de circulatie buiten het bestaande volume wordt georganiseerd.

Een hedendaagse toevoeging in dialoog met het monument

De uitbreiding is opgevat als een glazen overgangsruimte, die het nieuwe ontsluitingsvolume verbindt met het historische gebouw. Aan de oostzijde wordt deze ruimte afgeschermd door een schijfvormige, antracietkleurige wand. De vormgeving is strak en eigentijds, met een sobere materialiteit die bewust contrasteert met de verfijnde afwerking van het monument.

Door dat contrast ontstaat een heldere relatie tussen oud en nieuw. De uitbreiding profileert zich niet als een imitatie van het bestaande, maar als een hedendaagse laag die de kwaliteiten van het historische gebouw ondersteunt en zichtbaar maakt. Ze fungeert als een discrete coulisse waartegen het monument zich kan aftekenen.

Brandveiligheid als bepalende ingreep

De nieuwe trappenkern is niet alleen een functionele toevoeging, maar ook een directe reactie op de huidige brandveiligheidseisen. De oorspronkelijke houten trap voldeed niet langer voor een gebouw dat dagelijks intensief gebruikt wordt door het lerarenkorps. De nieuwe ontsluiting biedt een veilig alternatief en maakt een aangepaste evacuatie mogelijk.

In een schoolcontext, waar dagelijks veel mensen aanwezig zijn, speelt brandveiligheid een centrale rol. De ingreep maakt het mogelijk om het historische gebouw te blijven gebruiken zonder ingrijpende aanpassingen aan de bestaande structuur, terwijl tegelijk wordt voldaan aan de hedendaagse normen.

Een performante bouwschil

Naast de nieuwe circulatie werd ook de bouwschil aangepakt in functie van actuele eisen. Waar een historische gevel vroeger vooral een representatieve en constructieve rol had, moet ze vandaag ook beantwoorden aan strengere normen op het vlak van isolatie, waterdichtheid en duurzaamheid. Die evolutie wordt in dit project expliciet meegenomen.

Voor de nieuwe geveldelen en opbouwen werd onder meer ingezet op materialen en systemen die niet alleen bestand zijn tegen weersinvloeden, maar ook bijdragen aan de brandveiligheid van het geheel. Zo wordt een evenwicht gezocht tussen technische performantie en respect voor het bestaande gebouw.

Klaar voor een volgende levensfase

Met de restauratie van het Hôtel d’Udekem d’Acoz krijgt een historisch gebouw opnieuw een duidelijke plaats binnen het dagelijkse schoolleven. Door het te koppelen aan een hedendaagse uitbreiding met een nieuwe, veilige ontsluiting, wordt het geschikt gemaakt voor intensief gebruik in de toekomst.

Het project toont hoe erfgoed en actuele eisen elkaar niet hoeven uit te sluiten. Door gerichte ingrepen — en in het bijzonder door de integratie van een brandveilige circulatie — kan een monument blijven functioneren als levendig onderdeel van een school, zonder zijn historische identiteit te verliezen.