IN MEMORIAM. Gideon Boie (1975-2026)

Als architect-filosoof combineerde Gideon Boie architectuur steevast met maatschappelijk engagement. Aan de KU Leuven, campus Brussel, doceerde hij onder meer het vak ‘Architectuur en activisme’, een titel die zijn parcours treffend samenvatte. Via zijn teksten en publicaties onderzocht hij hoe architectuur en stadsontwikkeling het dagelijkse leven beïnvloeden. Vorig jaar verscheen nog Een kleine filosofie van verkeersveiligheid en vorige maand stelde hij samen met Lieven De Cauter het boek The Activist City voor in de Beursschouwburg. Boie overleed aan de gevolgen van kanker.

Architectuur als maatschappelijke praktijk

Boie zag architectuur nooit als een louter ruimtelijke of esthetische discipline. Vanuit die overtuiging engageerde hij zich in Brussel in uiteenlopende actiegroepen en stadsdebatten. In Schaarbeek was hij actief bij 1030/0 en Heroes for Zero, die ijveren voor verkeersveiligheid en leefbare straten. Nadat zijn eigen kinderen in 2015 werden aangereden langs de Lambermontlaan, zette hij zich nog nadrukkelijker in voor veilige publieke ruimte en autoluwe wijken.

Zijn engagement beperkte zich niet tot mobiliteit. Boie verdedigde ook publieke voorzieningen en stedelijke plekken met sociale betekenis. Zo kwam hij mee op voor de houten banken in station Brussel-Noord en pleitte hij voor het behoud van treinloketten als menselijke toegangspoorten tot de stad. Daarnaast mengde hij zich geregeld in discussies over erfgoed, commercialisering en het privatiseren van publieke ruimte.

‘Een inspiratiebron en eenmansdenktank’

Op sociale media reageren collega’s, activisten en academici met warme getuigenissen. Pieter Fannes van Heroes for Zero noemt Boie “minder een organisator, maar des te meer een inspiratiebron, aanstoker en eenmansdenktank”. Volgens hem hield Boie met zijn “onverbloemde eerlijkheid” medestanders scherp en geloofde hij dat echte verandering vooral “voortkomt uit actie op straat”. Verschillende Brusselse mobiliteitsprojecten, waaronder de autovrije Van Vollenhovenlaan en de fietsroute langs de Lambermontlaan, dragen volgens Fannes mee zijn stempel.

Ook binnen de architectuuropleiding van de KU Leuven laat Boie een grote leegte achter. Collega Isabelle Benoit herinnert zich hoe hij studenten leerde kritisch nadenken over architectuur, publieke ruimte en de stad in al haar diversiteit. Annekatrien Verdickt van Filter Café Filtré Atelier omschreef hem als een “prachtig mens” en een “scherpzinnig schrijver” die vaak beter kon verwoorden waar een beweging voor stond dan de activisten zelf. Zijn engagement en kritische stem zullen nog lang nazinderen in Brussel en binnen het architectuurdebat.