CO₂-negatieve vulstenen voor toekomstbestendige renovatievloeren
Hoe kan een eeuwenoud bouwprincipe worden aangepast aan de uitdagingen van de 21e eeuw? Volgens Masterbloc en Prefer ligt het antwoord niet in een nieuwe bouwmethode, maar in een nieuwe productietechnologie voor de elementen. Door traditionele potten te vervangen door Carbstone-elementen, wordt een klassieke renovatievloer van balken en potten (ook wel bekend als spanten en boogstenen) ineens een krachtig instrument voor circulair en klimaatvriendelijk bouwen.
Carbstone-producten onderscheiden zich door een radicaal andere samenstelling: ze zijn cementvrij en gemaakt van restproducten uit de staalindustrie en biogene CO₂. De Carbstone-technologie maakt gebruik van een chemische reactie genaamd carbonatatie, een proces waarbij CO₂ in vaste vorm wordt gecombineerd met restproducten om zeer sterke elementen te creëren. De CO₂ wordt vervolgens permanent gecapteerd in deze elementen, die meer CO₂ opnemen dan er tijdens de productie wordt uitgestoten. En de opslag stopt daar niet: Carbstone-producten blijven CO₂ absorberen gedurende hun hele levenscyclus. Dit resulteert in een bouwmateriaal met een negatieve CO₂-voetafdruk, perfect aansluitend bij de groeiende focus op milieuprestaties in de bouwsector.
Een klassiek systeem, maar een innovatief materiaal
Potten en balken zijn al jaren een betrouwbare keuze voor renovatieprojecten. Dit systeem bestaat uit geprefabriceerde balken met daartussen potten. De gehele constructie wordt vervolgens afgedekt met een druklaag, waardoor een monolithische vloerstructuur ontstaat. Met overspanningen tot ongeveer zeven meter is deze oplossing zeer gewild voor alle soorten renovatieprojecten.
Met Carbstone bieden Prefer en Masterbloc een duurzaam alternatief voor traditionele potten. Dit bouwmateriaal is gemaakt van staalslakken, een mineraalrestproduct uit de staalindustrie, en bevat geen cement. Dat biedt een significant milieuvoordeel, aangezien cementproductie verantwoordelijk is voor CO₂-uitstoot.
"Architecten hoeven hun ontwerpbenadering niet aan te passen om een aanzienlijke reductie van de CO₂-uitstoot te realiseren", legt David Nigot, Sales & Methods Director bij Prefer, uit. "Dit maakt de overstap naar duurzamere bouwmaterialen bijzonder toegankelijk."
CO₂ als bindmiddel
Waar traditioneel beton cement gebruikt als bindmiddel, kiest Carbstone voor een andere aanpak. Tijdens het productieproces wordt CO₂ door het materiaal opgenomen, waardoor het uithardt. De CO₂ reageert met het calcium in de grondstoffen en vormt calciumcarbonaat, een verbinding die lijkt op natuurlijk kalksteen.
Deze technologie, ontwikkeld en gepatenteerd door Orbix, is het resultaat van jarenlang onderzoek en ontwikkeling. Masterbloc en Prefer hebben de technologie vervolgens op industriële schaal toegepast en producten op basis van deze innovatie geproduceerd en op de markt gebracht.
"Normaal gesproken wordt CO₂ als een probleem beschouwd, maar wij gebruiken het als grondstof", legt Bjorn Gubbels, CEO van Masterbloc, uit. "We verwijderen het cement uit de samenstelling van het blok en gebruiken CO₂ als bindmiddel. Door carbonatatie verkrijgen we een solide bouwmateriaal zonder cement of natuurlijke grondstoffen. Bovendien neutraliseren we deze CO₂ permanent in het blok zelf, waardoor het materiaal een fundamenteel andere milieu-impact heeft dan conventionele betonproducten."
Negatieve CO₂-voetafdruk
Nog een opmerkelijk kenmerk: het carbonatatieproces stopt niet wanneer het blok de fabriek verlaat. “Onze producten blijven CO₂ uit de atmosfeer absorberen en worden daardoor oneindig sterk. Elk geabsorbeerd CO₂-molecuul draagt bij aan de sterkte van het materiaal. Waar traditioneel beton na enkele decennia aan sterkte verliest, wordt het Carbstone-blok dankzij natuurlijke carbonatatie juist sterker naarmate de tijd verstrijkt”, legt Bjorn uit.
Dankzij een online calculator kunnen architecten en bouwprofessionals via Masterbloc de CO₂-voetafdruk van een vloer van Carbstone vergelijken met die van een traditionele betonvloer. Een vloer van 100 m² gemaakt met Carbstone balken en potten slaat permanent meer dan 800 kg CO₂ op. Dit maakt het mogelijk om direct inzicht te krijgen in de impact die materiaalkeuzes kunnen hebben op de totale milieubelasting van een renovatieproject.
Dezelfde installatie, minder impact
Naast de milieuvoordelen onderscheidt Carbstone zich ook door het installatiegemak. Carbstone potten maken deel uit van hetzelfde balk-en-potsysteem dat aannemers al jaren kennen en gebruiken. "We nemen bestaande producten en maken ze duurzamer. We willen niet dat bouwvakkers een compleet nieuw systeem hoeven te leren. Ze werken zoals voorheen, maar bouwen duurzamer", legt David uit.
Naast de levering van de componenten bieden Masterbloc en Prefer ook ondersteuning bij de installatie. Voor elk project wordt een installatieplan opgesteld, waarin de juiste plaatsing van de balken en potten nauwkeurig is aangegeven. De benodigde technische studies en logistieke ondersteuning kunnen ook verzorgd worden.
"De modulariteit van het systeem biedt echt flexibiliteit op de bouwplaats", benadrukt Bjorn. "Zelfs als de werkelijkheid ter plaatse afwijkt van de plannen, kunnen de balken en potten eenvoudig worden verplaatst. Het systeem is gemakkelijk aanpasbaar."
Circulair product, zonder kwaliteitsverlies
Carbstone onderscheidt zich ook van traditionele betonproducten door zijn circulariteit. Dit materiaal is niet alleen gemaakt van slakken, een voorheen ongebruikt bijproduct van de staalindustrie, maar het bevat ook biogene CO₂, die zelf weer wordt teruggewonnen uit productieafval.
Aan het einde van hun levensduur kunnen Carbstone-bouwelementen worden vermalen en hergebruikt als grondstof voor de productie van nieuwe producten op basis van dezelfde technologie. Door tijdens het productieproces opnieuw CO₂ toe te voegen, kan een nieuwe generatie bouwmaterialen worden gecreëerd, zonder kwaliteitsverlies. Dit resulteert in een oneindige circulaire kringloop, aangezien het eindproduct is gemaakt van 100% circulaire materialen.
Een toekomstgerichte aanpak
Vooral voor architecten is de milieu-impact van materialen steeds belangrijker. Volgens Bjorn sluit Carbstone direct aan op de introductie van de toekomstige M-peil-indicator, die momenteel in Vlaanderen wordt ontwikkeld.
"De M-peil-tool combineert de analyse van energieprestaties, CO₂-uitstoot en circulariteit binnen één beoordelingskader", legt hij uit. “Carbstone is ontwikkeld om de CO₂-voetafdruk te verkleinen. Onze producten kunnen daarom helpen om te voldoen aan de toekomstige eisen die waarschijnlijk zullen worden gesteld door de M-peil-indicator en de algehele milieu-impact van een gebouw te verbeteren, zonder dat fundamentele veranderingen aan het ontwerp of de constructie nodig zijn.”
Volgens de fabrikant zullen gebouwen die niet adequaat zijn voorbereid op toekomstige CO₂-uitstoot- en circulariteitseisen op de lange termijn ook in waarde dalen, net zoals gebouwen met een slechte energieprestatie minder aantrekkelijk zijn op de vastgoedmarkt.
Een renovatieoplossing gericht op 2030
De combinatie van Carbstone-technologie en het klassieke balk- en potsysteem laat zien dat innovatie niet per se een revolutie in het bouwsysteem hoeft te betekenen. Door een beproefde renovatieoplossing te combineren met een 100% circulair product met een negatieve CO₂-voetafdruk, ontstaat een hoogwaardig systeem dat gemakkelijker wordt geaccepteerd door belanghebbenden in de sector en dat zowel de huidige klimaatuitdagingen als de toekomstige duurzaamheidseisen aanpakt.
“Negentig procent van de mensen op de bouwplaats realiseert zich niet eens dat ze met een duurzamer product werken”, concludeert Bjorn. "Dat is precies het doel: dezelfde werkwijze, dezelfde prestaties, maar met een aanzienlijk groter milieuvoordeel. Kortom, Carbstone biedt een oplossing die vergelijkbaar is met traditioneel beton, maar dan duurzamer."