De duurzaamste vierkante meter staat er al: tijd voor revitalisatie

Die gedachte vormt ook het uitgangspunt van de revitalisatiestrategie van bouwbedrijf Mathieu Gijbels. Het bedrijf zet in op een grondige analyse van bestaande gebouwen, waarbij technische, energetische en functionele aspecten worden onderzocht voordat ontwerp- en investeringskeuzes worden gemaakt. Zo ontstaat een onderbouwd traject waarin behoud, renovatie en vernieuwing zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen.

Een gebouw eerst leren kennen

Een revitalisatie begint niet op de werf, maar met het begrijpen van het gebouw. Hoe wordt het vandaag gebruikt? Welke ambities heeft de eigenaar? Welke wettelijke verplichtingen komen eraan? En minstens even belangrijk: welke constructieve en technische kwaliteiten zijn nog aanwezig?

Om die vragen te beantwoorden, ontwikkelde Mathieu Gijbels een revitalisatiescan. Die brengt de bestaande toestand van een gebouw in kaart via een energie-, stabiliteits- en brandveiligheidsscan. Tegelijk worden ook het energieverbruik, de technische installaties, het gewenste comfort en de toekomstige gebruiksbehoeften onderzocht. Het resultaat is een objectief beeld van zowel de mogelijkheden als de beperkingen van het gebouw.

Geen standaardrecept

Een revitalisatiescan levert geen pasklare oplossing op, maar verschillende scenario's. Per optie worden de noodzakelijke ingrepen, investeringskosten, mogelijke energiebesparingen, terugverdientijden en een haalbare fasering uitgewerkt.

“Die aanpak laat toe om investeringen af te stemmen op de prioriteiten van de opdrachtgever. Sommige maatregelen zijn noodzakelijk op korte termijn, andere kunnen perfect later worden uitgevoerd. Zo ontstaat een langetermijnvisie die rekening houdt met budget, bedrijfscontinuïteit en toekomstige regelgeving, zonder dat alles in één keer moet worden aangepakt”, vertelt Kim Zeegers, Business developer & building advisor revitalisation bij Mathieu Gijbels.

Ontwerpkeuzes onderbouwen

Bij projecten waarbij energieprestaties en gebruikerscomfort een belangrijke rol spelen, kan de revitalisatiescan worden aangevuld met een dynamische energetische simulatie. Die analyseert hoe een gebouw zich gedurende een volledig jaar gedraagt onder wisselende omstandigheden, zoals zoninstraling, buitentemperatuur, wind en bezettingsgraad.

De meerwaarde zit niet zozeer in de berekening zelf, maar in de ontwerpkeuzes die eruit voortvloeien. Soms blijkt gerichte zonwering efficiënter dan een zwaardere koelinstallatie. In andere gevallen volstaat een aangepaste glasverdeling of een gewijzigde ruimte-indeling om oververhitting te beperken. “Zulke inzichten helpen om comfort, energiegebruik en investeringskosten beter op elkaar af te stemmen en maken ook de terugverdientijd van bepaalde ingrepen inzichtelijk”, licht Kim toe.

Samen aan tafel voor de eerste steen wordt verlegd

Een grondige analyse heeft pas echt waarde wanneer de inzichten ook vroeg in het ontwerptraject worden gedeeld. Daarom werkt Mathieu Gijbels als geïntegreerde dienstverlener in de meeste projecten via het Mathieu Gijbels Bouwteam waarbij vanaf de eerste ontwerpbeslissingen nauw wordt samengewerkt met de opdrachtgever en de architect.

“Ongeveer tachtig procent van de projecten verloopt op die manier. Door expertise al tijdens de ontwerpfase samen te brengen, worden technische knelpunten sneller zichtbaar, blijven budgetten realistischer en kunnen uitvoeringsrisico's beter worden beheerst”, zegt Kim.

Voor gespecialiseerde studies wordt bovendien samengewerkt met partners op het vlak van technische installaties, energieprestaties en strategisch vastgoedadvies. Die multidisciplinaire aanpak maakt het mogelijk om ontwerp, uitvoering en exploitatie beter op elkaar af te stemmen.

Een andere rol voor de architect

Voor architecten vraagt revitalisatie een andere manier van ontwerpen dan nieuwbouw. Niet vertrekken van een blanco blad, maar de bestaande kwaliteiten van een gebouw herkennen en inzetten als uitgangspunt voor een nieuw ontwerp. Dat vraagt creativiteit, maar ook een grondig inzicht in de bestaande constructie, technieken en gebruikscontext.

“Juist daarom is een vroege samenwerking tussen architect en onze ‘concept- en value-engineers’ essentieel. Wanneer ontwerp en uitvoering vanaf het begin op elkaar worden afgestemd, ontstaat meer ruimte om alternatieven te onderzoeken en onderbouwde keuzes te maken. Niet de laagste prijs, maar de totale waarde van het gebouw komt dan centraal te staan”, aldus Kim.

Een toekomst voor bestaande gebouwen

Projecten zoals RE|CORE in Hasselt tonen volgens Kim aan dat een grondige analyse vaak leidt tot andere keuzes dan eerst verwacht. “Door bestaande constructieve elementen te behouden en gericht te versterken, konden materiaalgebruik en investeringskosten worden beperkt, terwijl het gebouw tegelijk werd voorbereid op toekomstige eisen.”

“We willen klanten vooral tonen dat revitaliseren niet automatisch duurder is", besluit Kim. "Als de structuur van een gebouw goed zit, is het vaak verrassend hoeveel je nog kunt behouden." Precies daar ligt de uitdaging voor de bouwsector: niet langer vertrekken van wat moet verdwijnen, maar van wat nog voldoende waarde heeft om een nieuw hoofdstuk te schrijven.