Klimaatadaptieve materialen: hoe maken we de sprong van innovatie naar toepassing?

Net op dat snijvlak van materiaalinnovatie en bouwpraktijk organiseren MateriNex, VITO en KeyMotion op 17 september een werksessie in het Provinciehuis Antwerpen. Samen met architecten, aannemers, bouwheren, producenten, onderzoekers en eindgebruikers willen ze in kaart brengen welke oplossingen vandaag al klaarstaan en waar de sector nog nood heeft aan nieuwe klimaatadaptieve materialen.

Materialen als onderdeel van klimaatadaptief ontwerp

De hitte en droogte van deze zomer tonen de opgave waarvoor we staan: onze steden aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Klimaatadaptief bouwen mitigeert de risico’s van onder meer hitte, droogte en wateroverlast. 

Materiaalkeuzes kunnen bijvoorbeeld hittestress beperken, regenwater bufferen of infiltreren en gebouwen en buitenruimtes robuuster maken. Maar technische innovatie alleen volstaat niet. Nieuwe oplossingen moeten ook passen binnen de praktische, economische en bouwtechnische randvoorwaarden van een project.

Daar ligt nog een belangrijke uitdaging. Veelbelovende materialen vinden niet vanzelf hun weg van onderzoek en ontwikkeling naar bestek en werf. Omgekeerd bereiken concrete behoeften uit de bouwpraktijk niet altijd de producenten en onderzoekers die er oplossingen voor kunnen ontwikkelen.

Van innovatie naar toepassing

De werksessie Klimaatadaptieve materialen – van innovatie naar toepassing wil die kloof verkleinen. Centraal staat niet alleen welke klimaatadaptieve materialen vandaag al beschikbaar zijn, maar vooral wat nodig is om ze daadwerkelijk toe te passen.

Daarom worden verschillende schakels uit de bouwketen samengebracht. Naast producenten, onderzoekers en ontwerpers schuiven ook opdrachtgevers en eindgebruikers aan, zoals lokale besturen, huisvestingsmaatschappijen, zorginstellingen en scholenbouwers. Hun praktijkervaring moet helpen om onderzoek en ontwikkeling beter af te stemmen op concrete behoeften.

Ontwerppraktijk als toetssteen

Na een introductie over klimaaturgentie en de adaptatienood door MateriNex en VITO licht KeyMotion de methodiek ‘Van materiaal naar markt’ toe. Architect Joost Declercq van Archipelago brengt vervolgens het perspectief van de ontwerppraktijk binnen.

Tijdens parallelle werktafels onderzoeken de deelnemers enerzijds wat nodig is om bestaande materialen breder toegepast te krijgen en anderzijds welke materiaalbehoeften voortvloeien uit actuele maatschappelijke uitdagingen. Vervolgens wordt bekeken welke daarvan kunnen uitgroeien tot nieuwe innovatietrajecten.

Zo wordt materiaalinnovatie geen eenrichtingsverkeer waarbij een product pas na ontwikkeling zijn markt moet zoeken. Door ontwerpers, bouwers, opdrachtgevers en producenten vroeger samen te brengen, kunnen gebruikscontext, technische eisen en toepassingsmogelijkheden al tijdens het innovatieproces worden meegenomen.

Naar nieuwe onderzoekstrajecten

Uit de gesprekken moeten ook nieuwe onderzoeksvragen en samenwerkingen rond klimaatadaptieve materialen ontstaan. Veelbelovende pistes kunnen na de werksessie verder worden ontwikkeld. Wie vanuit een concrete onderzoeksvraag een ICON-onderzoeksproject wil opzetten, kan daarbij rekenen op begeleiding van MateriNex.

Praktisch

De werksessie ‘Klimaatadaptieve materialen – van innovatie naar toepassing’ vindt plaats op 17 september in het Provinciehuis Antwerpen. De ontvangst start om 13 uur, het inhoudelijke programma om 13.30 uur. Na de presentaties en werktafels volgt een plenaire afsluiting en terugkoppeling per thema. Om 17 uur is er een netwerkreceptie.

Deelname is gratis en beperkt tot 40 deelnemers. Inschrijven kan eenvoudig via KeyMotion.