Twee Belgische projecten bekroond met AR Future Projects Award 2026

Beide bekroonde Belgische projecten bevinden zich in Antwerpen, maar verschillen sterk in schaal en opgave. De overkapping van de Antwerpse Ring werd onderscheiden in de categorie ‘regeneration and masterplanning’, terwijl het Collectiecentrum de ‘competition entry prize’ in de wacht sleepte. Samen tonen ze hoe ontwerpers vandaag complexe systemen en gebouwen herdenken vanuit een langetermijnvisie, met aandacht voor duurzaamheid, publiek gebruik en ruimtelijke kwaliteit.

Een nieuwe toekomst voor de Antwerpse Ring

De overkapping van de Antwerpse Ring is een van de meest ingrijpende stedelijke transformaties in Europa. Het project herdenkt een 17 kilometer lange snelweg, vandaag goed voor zo’n 300.000 voertuigen per dag, als een samenhangend netwerk van parken, publieke ruimtes en mobiliteitsknooppunten. Waar de Ring decennialang wijken van elkaar scheidde en een uitgesproken autologica belichaamde, moet hij uitgroeien tot een verbindende structuur die stad, rand en landschap opnieuw met elkaar verweeft.

Cruciaal is de manier waarop het project tot stand kwam. Onder leiding van ORG als intendant werd een breed co-creatieproces opgezet met overheden, experten en burgerbewegingen. Dat leidde in 2017 tot het Toekomstverbond, dat een jarenlange impasse doorbrak en de basis legde voor de uitvoering. Vandaag zijn verschillende deelprojecten in ontwikkeling of in aanbouw, met onder meer nieuwe parken, multimodale knooppunten en ‘caps’ die infrastructuur verzachten en ruimte maken voor ecologie en ontmoeting.

Een circulair depot als publiek gebouw

Op een heel andere schaal situeert zich het Collectiecentrum van de stad Antwerpen, dat een erfgoedcollectie van meer dan 800.000 objecten samenbrengt op één locatie. Het ontwerp van Dierendonckblancke Architecten in samenwerking met Claeys/Haelvoet Architecten positioneert zich als een paviljoen in het toekomstige Pomppark Zuid, met een lage, cirkelvormige structuur die zich inschrijft in het landschap.

Het gebouw is opgevat als een efficiënte logistieke machine waarin transport, restauratie en opslag samenkomen in een continue circulatie. De eigenlijke collectie wordt ondergronds bewaard, waar stabiele klimaatomstandigheden een passieve conservering mogelijk maken. Die keuze beperkt het energieverbruik en reduceert de nood aan complexe technische installaties, zonder in te boeten op kwaliteit.

Internationale tendensen en opvallende laureaten

De algemene winnaar van de editie 2026 is Haus der Musik in het Duitse Braunschweig, een herbestemming van een voormalig warenhuis tot muziekcentrum. De jury roemde het project als een overtuigend voorbeeld van adaptief hergebruik en als antwoord op de leegstand van grootschalige commerciële gebouwen. Het ontwerp zet in op openheid, toegankelijkheid en een sterke verweving van educatie, performance en publiek gebruik.

Ook andere laureaten sluiten daarbij aan. In Canada wordt een voormalige visserspier getransformeerd tot een inclusieve ontmoetingsplek met aandacht voor de koloniale geschiedenis van de site, terwijl in India een historisch tempelcomplex wordt uitgebreid met nieuwe publieke en watergebonden infrastructuur. Samen schetsen deze projecten een duidelijke tendens: architectuur richt zich steeds vaker op hergebruik, maatschappelijke betekenis en het versterken van bestaande contexten, eerder dan op louter nieuwe objecten.